Έχουν περάσει περίπου δυο μήνες από τότε που έγραψα αυτό το άρθρο όμως αυτή την εβδομάδα (17 Ιανουαρίου 2017) αποφάσισαν να το δημοσιεύσω. Ο λόγος θα γίνει κατανοητός προς το τέλος του άρθρου. Το ενδιαφέρον μου ξεκίνησε από ένα άρθρο γνώμης σχετικά με την επιχείρηση “Ασπίδα του Ευφράτη” της SETA, μιας υποτιθέμενης δεξαμενής σκέψης που θεωρείται το επιστόμιο ανακοινώσεων του παντοδύναμου κυβερνώντος κόμματος του Προέδρου της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν.

Η έκθεση άξιζε σοβαρής εξέτασης αλλά ήμουν πολύ περίεργος σχετικά με την επιλογή των φωτογραφιών της SETA για την προώθηση του νέου προσώπου του “Νέου” [1] Τουρκικού Στρατού.

Η εικόνα δείχνει έναν στρατιώτη στο πολυβόλο πυργίσκου που φαίνεται να είναι μια έκδοση του άρματος μάχης M-60. Ο εν λόγω κουρασμένος στρατιώτης είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από μάχιμος. Δεν έχει κάσκα, δεν φοράει στολή και μάλλον ποζάρει με αυτό το A-shirt. Φοράει ελαφρώς απροσάρμοστες διόπτρες (οι οποίες δεν φαίνεται να είναι αυτές που χορηγεί η υπηρεσία) επιπλέον και μια συλλογή επικοινωνιών η οποία δεν φαίνεται να εφαρμόζει στο σύνολο, με καλώδια να προεξέχουν προς κάθε κατεύθυνση. Πρόσφατα οι μηχανοκίνητες μονάδες του Τουρκικού Στρατού ανέφεραν οτι εξοπλίστηκαν με νέες κάσκες και συλλογές επικοινωνιών όμως για κάποιους λόγους, δεν φαίνεται να βρήκαν το δρόμο τους για τους στρατιώτες.

Για τους μή στρατιωτικούς, η συγκεκριμένη φωτογραφία μπορεί να μη σημαίνει πολλά, εκτός από το γεγονός οτι αυτό το άτομο δεν δείχνει σαν ένας επαγγελματίας στρατιωτικός αλλά μάλλον για ένα μέλος της συριακής αντιπολίτευσης, ένα μέλος της πολιτοφυλακής. Ωστόσο, για ένα εκπαιδευμένο μάτι, αυτή η εικόνα αποτελεί απλά μια απο τις πολλές, οι οποίες δείχνουν μια πολύ απογοητευτική τάση μέσα στον Τουρκικό Στρατό, ειδικά μετά την αποτυχημένη προσπάθεια πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016: Αδιαφορία σχετικά με την εμφάνιση και απειθαρχία.
Εδω είναι εν συντομία αυτό το ανησυχητικό φαινόμενο: Υπάρχει μια πλειάδα πρόσφατων φωτογραφιών που δείχνουν τούρκους στρατιώτες ειτε με μη υπηρεσιακό εξοπλισμό, ρουχισμό ή ακόμα πιο ανησυχητικά, με κουρελιασμένες στολές, τα οποία επισημάνθηκαν επίσης και απο άλλους παρατηρητές του Τούρκικου Στρατού. Σήμερα το να μην προσέχεις την στολή και την σωστή εμφάνιση φαίνεται να είναι της μόδας στο “Νέο” Τουρκικό Στρατό. Φαίνεται ότι, ο Τουρκικός Στρατός άρχισε να δείχνει όπως οι ομάδες ανταρτών που ισχυρίζεται ότι εκπαιδεύει: Ένα συνονθύλευμα εξοπλισμών αντί ως μια -όπως υποδηλώνει με σαφήνεια ο όρος- προβλεπομένη εμφάνιση στολής, ένα ορόσημο επαγγελματικής και ανταγωνιστικής επιχειρησιακής δύναμης. Από επαγγελματική οπτική γωνία μπορώ να σκεφτώ δύο κύριους λόγους για αυτό το μπέρδεμα.

Γιατί οι στρατιώτες αγοράζουν το δικό τους εξοπλισμό;

1. Μη ικανοποιητικός εξοπλισμός: Αν δεν παρέχεται από την Κυβέρνηση, ο στρατιώτης πρόκειται να οδηγηθεί στην ανάγκη να αγοράσει τα καλύτερα κομμάτια εξοπλισμού με το δικό του πορτοφόλι. Είναι απλά ένα θέμα επιβίωσης για τον στρατιώτη. Αυτό δυστυχώς, ήταν το θέμα για πολύ καιρό στον Τουρκικό Στρατό. Για παράδειγμα, είναι σχεδόν απίθανο να δεις έναν στρατιώτη (ακόμα κι Στρατηγό, συμπεριλαμβανόμενου του Αρχηγού Στρατού Στρατηγού Ακάρ) να φοράει υπηρεσιακές μπότες, αντ’αυτού όλοι αγοράζουν τις δικές τους.

Ο Στρατηγός Ακαρ με τις μη υπηρεσιακές μπότες του. Η δεοντολογία να υποχρεώνεις τους στρατιώτες σου να φορούν υποδεέστερο εξοπλισμό ενώ το να διαθέτεις τον καλύτερο για τον εαυτό σου δεν φαίνεται να ενοχλεί καθόλου.

Το ίδιο ισχύει για τις φανέλες, παλτά, κάλτσες, ζεστά ρούχα, γάντια κ.α. Η λίστα δεν έχει τέλος. Πιο ανησυχητικό, δεν είναι μόνο οι μπότες ή ο ιματισμός: Οι στρατιώτες αγοράζουν και τακτικό εξοπλισμό, δηλαδή, γιλέκα, σακίδια πλάτης, οπτικά, εξοπλισμό επικοινωνιών (ειδικά κινητά τηλέφωνα επιπρόσθετα στους φορητούς ατομικούς ασυρμάτους), πιστολοθήκες ακόμα και κράνη/καλύμματα κρανών.

Όπως όλες οι επίλεκτες μονάδες, τα μέλη του φημισμένου τάγματος Εφελερ από την Γιουκσέκοβα, μια από τις καλύτερες μονάδες κομάντο της χώρες, υποχρεώθηκαν να αγοράσουν ζεστό ρουχισμό με το δικό το πορτοφόλι λόγω της έλλειψης Κυβερνητικών χορηγήσεων.

2. Ο δεύτερος λόγος, και από την επαγγελματική οπτική γωνία ο πιο σημαντικός, είναι η έλλειψη προσωπικής πειθαρχίας και ελέγχου. Προφανώς, οι στρατιώτες, ακόμα και οι υψηλόβαθμοι αξιωματικοί αισθάνονται την ελευθερία να κάνουν οτιδήποτε τους αρέσει.

Αυτή η φωτογραφία είναι από την επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Τσουκουρτσα. Η στολή του Διοικητή Μεραρχίας δεν είναι λιγότερο κακή από τα προηγούμενα στιγμιότυπα. Ούτε η πιστολοθήκη αλλά ούτε και η ζώνη είναι υπηρεσιακή. Διερωτάται κάνεις αν ο διοικητής της μεγαλύτερης Μεραρχίας της Τουρκίας (30+ χιλιάδες στρατιώτες) εξασφαλίζει την ίδια ποιότητα ιματισμού και υλικών για τους στρατιώτες του.

Επιπλέον, οι διοικητές σε όλα τα επίπεδα φαίνονται να είναι ικανοποιούμενοι με ο,τι φοράνε οι υφιστάμενοι τους. Αυτό είναι ένα φαινόμενο που αρχίσαμε να βλέπουμε ακόμα πιο συχνά μετα την αποτυχημένη προσπάθεια πραξικοπήματος την 15η Ιουλίου 2016. Προφανώς, η πρωτοφανής εκκαθάριση μετά την απόπειρα του πραξικοπήματος, εκδηλώθηκε όχι μόνο να με τις μεγάλες μειώσεις στον αριθμό των αξιωματικών αλλά επίσης και στην πειθαρχία της δύναμης που διασφαλιζόταν από το σώμα των αξιωματικών.

Η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό: Ποιος επέτρεψε μια τόσο ντροπιαστική εικόνα, αυτός ο αρματιστής δε διαθέτει ουλαμαγό;

Η αδιαφορία στο χειρότερο σημείο της

Το να μη δίνεις σημασία στην ατομική εμφάνιση δεν ειναι μόνο απειθαρχία αλλά επίσης και μια ένδειξη σοβαρών προβλημάτων με την επαγγελματική δεοντολογία του Στρατού. Όπως σε κάθε σοβαρό Στρατό, ο κώδικάς εσωτερικής λειτουργίας του Τουρκικού Στράτου υποχρεώνει τα μέλη του να φοράνε την προκαθορισμένη στολή. Οχι μόνο αυτό, αλλά παραδοσιακά, η καλή ατομική εμφάνιση ήταν ύψιστης σημασίας (πιστεύω ότι μάλλον ήταν υπερβολική και χρησιμοποιείται για να καλυφθούν άλλα σοβαρότερα προβλήματα) και ένδειξη αποτελεσματικότητας της ισχύος του Τούρκικου Στρατού. Προφανώς, αυτό δεν είναι πλέον το ζητούμενο. Κοιτώντας άπλα τις φωτογραφίες απο μια ιδιαίτερα διαφημισμένη επιχείρηση, Kale Tepe, τον Σεπτέμβριο του 2016 ανατολικά της Τσουκουρτσα/Χακαρι, μπορεί κάποιος να διακρίνει μια ποικιλία ρούχων και εξοπλισμού.

Αυτός ειναι ο Στρατηγός διοικητής, που προάχθηκε φέτος από τον Ερντογάν. Ο εξοπλισμός του (μπότες, γιλέκο κ.τλ) είναι μη υπηρεσιακός. Το γιλέκο και οι μπότες του είναι διαφορετικά απο των υπόλοιπων στην φωτογραφία. Ως απάντηση στους ισχυρισμούς (στα σχόλια του πρωτότυπου κειμένου) ότι το γιλέκο και οι μπότες του Στρατηγού είναι υπηρεσιακές, παρακάτω ακολουθούν φωτογραφίες με λεπτομέρειες.

Μπότα του Στρατηγού

Magnum Viper Pro 8.0

Μπότα του στρατιώτη στην εικόνα

Το γιλέκο του Στρατηγού. Τα υπηρεσιακά γιλέκα των στρατιωτών δε διατίθενται με δικτυωτό ύφασμα.

Γιλέκο αξιωματικού Μοιάζει με του στρατιώτη, χωρίς δίχτυ.

Γιλέκο στρατιώτη, απολύτως φανταρίστικο

Επειδή η κυβέρνηση δε χορηγεί ούτε ακόμα και drones, οι στρατιώτες (ή μονάδες) αναγκάζονται να αγοράσουν τα δικά τους.

Όλοι έχουν διαφορετικό κράνος, καλύμματα κράνους, γιλέκα, πιστολοθήκες, χιτώνια…

Η απειθαρχία και η αδιαφορία βρίσκεται παντού και σε κάθε επίπεδο

Για παράδειγμα, δείτε την επίσκεψη του νέου υπουργού Αμυνας Φικρι Ισικ, ενός πρώην καθηγητή μαθηματικών σε γυμνάσιο, στα συριακά σύνορα το περασμένο καλοκαίρι. Η εικόνα από τον επίσημο ιστότοπο του υπουργείου Άμυνας μιλάει από μόνη της.

Τρεις στρατηγοί, τρεις διαφορετικές στολές.

Στην εικόνα είναι τρεις στρατηγοί, όλοι με διαφορετικές στολές. Ο αρχηγός του τούρκικου στρατού στρατηγός Σαλίχ Ζεκί Τσολάκ φοράει αυτό που φαίνεται να είναι η νέα στολή μάχης (BDU), με μακρυά μανίκια, απεναντίας ο αγαπημένος στρατηγός του Ερνογάν, Μετιν Τεμελ (για πρώτη φορά στην ιστορία ανέλαβε θέση 4 αστέρων ενώ ήταν στρατηγός 3 αστέρων) φοράει την κοντομάνικη εκδοχή αυτής της φόρμας. Η τρίτη φόρμα, συμπληρωμένη από ένα άβολο γιλέκο ανήκει στον προσφάτως προαχθέντα ταξίαρχο, διοικητή της 5ης τεθωρακισμένης ταξιαρχίας στο Γκαζιαντεπ.

Οι φωτογραφίες από αυτήν την επίσκεψη σε αρκετά στρατιωτικά φυλάκια ήταν επίσης γεμάτες με ποικιλίες στολών, γιλέκων, κρανών, σχεδόν πάντα φτωχά εξοπλισμένων και κανένας δεν φοράει την ίδια στολή με τους υψηλόβαθμους στρατηγούς.

Περίπου έναν μήνα αργότερα, ο Ισικ επισκέφθηκε ξανά τα συριακά σύνορα. Οι εικόνες από αυτή την επίσκεψη καταδεικνύουν μια ελαφρώς καλύτερη κατάσταση καθώς (επιτέλους) και οι δυο στρατηγοί φοράνε την ίδια φόρμα.

Ο Στρατηγός Τεμελ και ο Στρατηγός Τσολάκ (2ος και 3ος από τα αριστερά) φοράνε την νέα BDU. Είναι, περίπου, σαν να μπορούν μόνο οι στρατηγοί 4 αστέρων να φορούν το καλό υλικό και η ποιότητα μειώνεται συνεχώς καθώς ο βαθμός γίνεται μικρότερος.

(Ωστόσο, όλοι οι υπόλοιποι στρατιώτες φοράνε διαφορετική στολή και, ανάμεσα στις υπόλοιπες αντιφάσεις, υπάρχουν, για άλλη μια φορά, πολλά διαφορετικά κράνη σε μια εικόνα.)

Αυτού του είδους η αδιαφορία στην εμφάνιση, ειδικά στην περίπτωση της επίσκεψης ενός υψηλόβαθμου αξιωματικού ή υπουργού ήταν αδιανόητη κατά το παρελθόν.
Συνηθιζόταν όλο το προσωπικό της μονάδας που δεχότανε επίσκεψη να φορούσε την ίδια στολή με τον επισκέπτη αξιωματικό. Θα ήταν τουλάχιστον απρεπές, αν όχι αναμφισβήτητη απειθαρχία να ενεργήσεις διαφορετικά και ως εκ τούτο ανήκουστο.

Προφανώς, τα πράγματα έχουν αλλάξει. Ωστόσο, τα δυσδιάκριτα μηνύματα από αυτές τις εικόνες μάλλον είναι αρκετά ξεκάθαρα:

Τι μας λένε αυτές οι φωτογραφίες για τον “Νέο” Τουρκικό Στρατό;

1. Αποτυχημένο σύστημα διοικητικής μέριμνας:

Ο Τουρκικός Στρατός, παρά τους συχνούς ισχυρισμούς του υπουργού Άμυνας αναφορικά με την ταχέως αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία δεν μπορεί ούτε να ντύσει σωστά, πόσο μάλλον να εξοπλίσει τους στρατιώτες του.

Το χειρότερο και πιο απογοητευτικό παράδειγμα όλων αυτών ήταν την περασμένη εβδομάδα σε όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ενας στρατιώτης που συμμετείχε στο τμήμα απόδοσης τιμών για τον νεκρό συμπολεμιστή του στην αλ Μπαμπ εμφανίστηκε με τον εξοπλισμό που είχε αγοράσει με τα δικά του χρήματα.

Στρατιώτης αποδίδει τιμές στον νεκρό συμπολεμιστή του. Όμως, τα γάντια, τα θερμαινόμενα ρούχα και τμήματα του γιλέκου του, φαίνονται να έχουν αγοραστεί με δικά του χρήματα. Αυτή είναι η υποστήριξη που παρέχει ο Ερντογάν στους στρατιώτες που στέλνει να πεθάνουν για την αγαπημένη τους χώρα;

2. Αντάρτικη νοοτροπία

Όπως δείχνουν οι φωτογραφίες όχι μόνο οι στρατιώτες αλλά επίσης και οι στρατηγοί διαθέτουν ποικιλία στολών, εχει δημιουργηθεί μια ανταρτική νοοτροπία επίσης στο δικό τους επίπεδο. Φόρα ό,τι σε ευχαριστεί.

3. Συμβιβασμένη ιεραρχία

Επίσης, η ιεραρχία του Τουρκικού Στρατού, μετά την απόπειρα του πραξικοπήματος δεν είναι έντιμη όπως ήταν πριν. Καθώς οι στρατηγοί όπως ο Τεμελ δέχονται πρωτοφανή προβολή απο το σύνολο των τουρκικών μέσων ενημέρωσης και υποστήριξη απο την κυβέρνηση (ο πρόεδρος Ερντογάν τον επισκέφθηκε καθώς ήταν στρατηγός δύο αστέρων, σε αδρανή καθήκοντα, προοριζόμενος να αποστρατευτεί, το οποίο ήταν άνευ προηγούμενου) της νέας Τουρκίας, φαίνονται να είναι λιγότερο ευαίσθητοι σχετικά με την ιεραρχία και περισσότερο επιφυλακτικοί με τις πολιτικές σχέσεις.

Πολιτικοποίηση: Η καταστροφή του Τουρκικού Στρατού

Καθώς αυτό (Στρατηγοί που ανησυχούν για τους πολιτικούς αντι γα τους ανώτερους τους) είναι ενα πολύ ανησυχητικό θέμα για κάθε στρατό, οι συνέπειες του θα είναι καταστροφικές για τις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις με την μακροχρόνια ιστορία της συμπαγούς ιεραρχίας και της μη πολιτικοποιημένης στάσης τους. Αν η απειθαρχία, συνδεδεμένη με την αντάρτικη νοοτροπία η οποία ευνοεί τους πολιτικούς ελιγμούς και την οικογενειοκρατία έναντι των αξίων, συνεχίζει να κερδίζει έδαφος, θα είναι αναπόφευκτο για τον Στρατό και ολόκληρες τις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις να μετατραπούν σε ένα μέσο προώθησης των πολιτικών ενεργειών, σε αντίθεση με αυτό που ήταν, ένα περήφανο μέλος του NATO με υψηλές προδιαγραφές.

Υποσημείωση:

[1] Όσο ακαθόριστο και να ακούγεται, το επίθετο “νέο” φαίνεται να συνοδεύει οτιδήποτε αλλάζει το AKP στην Τουρκία. Πάρα τους όποιους θετικούς συνειρμούς, για πολλούς, συμβολίζει την καταστροφή οτιδήποτε ανήκει στην “παλιά” Τουρκία.

Γράφει ο Σελαχατίν Γιούζμπασι

Απόδοση/Μετάφραση από το https://belluminexpertis.wordpress.com για την Προέλαση.

Αρέσει σε %d bloggers: