Το άρμα μάχης είναι μια πολεμική μηχανή και αποτελεί την υπέρτατη επίδειξη ισχύος άλλα και το άτρωτο όπλο που προκαλεί το μεγαλύτερο δέος στο πεδίο της μάχης, είναι όμως έτσι; Είναι πραγματικά άτρωτο και φοβερό το άρμα μάχης;

Σαφώς και όχι, το άρμα μάχης έχει πολλά επιχειρησιακά προτερήματα άλλα και μεγάλα μειονεκτήματα τα οποία πολλαπλασιάζονται ή ελαχιστοποιούνται αναλόγως την τακτική χρήση του.

Όπως αποδεικνύεται από τις μεγάλες απώλειες των τουρκικών τεθωρακισμένων στην Συρία, όπου οι Τούρκοι έχασαν αρκετά άρματα μάχης από τους εχθρικούς φορητούς εκτοξευτές αντιαρματικών πυραύλων αλλά και τις επιθέσεις οχημάτων αυτοκτονίας, αλλά και στον αρματικό διαγωνισμό Ισχυρή Ευρώπη, όπου οι αυστριακοί αρματιστές με “υποδεέστερα” Leopard 2A4 κατάφεραν και νικήσαν τα πολύ ανώτερα σύγχρονα άρματα από Γερμανία (Leopard 2A6), ΗΠΑ (M1A2 SEP v2), Γαλλία (Leclerc), Πολωνία (Leopard 2A5), η εκπαίδευση και η φιλοσοφία των μηχανοκίνητων επιχειρήσεων που πρέπει να κατέχουν οι αρματιστές είναι μείζονος σημασίας.

Ας τα πάρουμε με την σειρά

Ξεκινώντας πρέπει να διευκρινίσουμε ποια είναι η κύρια αποστολή του άρματος μάχης. Όπως αναφέρεται στις πρώτες σελίδες του εγχειριδίου εκστρατείας (ΕΕ) 6-32 του Ελληνικού Στρατού, και δεδομένου ότι το άρμα επιχειρεί στο πλαίσιο ενός Ουλαμού: “…η ικανότητα του Ουλαμού να κινείται, να βάλλει και να επικοινωνεί, αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα στο σύγχρονο πεδίο της μάχης. Τα πληρώματα πρέπει να τηρούν επιθετική στάση και η τακτική τους να είναι προσαρμοσμένη στην ταχύτητα και την σφοδρότητα του μηχανοκίνητου πολέμου. Ο Ουλαμός πρέπει να είναι εκπαιδευμένος για να δρα βαθιά μέσα σε εχθρική περιοχή και πρέπει να αναμένει ότι ο εχθρός θα βρίσκεται εμπρός, στα πλευρά και στα νώτα του. Μόνο ο Ουλαμός αρμάτων ο οποίος είναι καλά εκπαιδευμένος, υπό αποτελεσματική ηγεσία και με υψηλό φρόνιμα θα επιβιώσει και θα νικήσει στην μάχη.”

Στην ουσία, αυτό που αναφέρει ο ΕΕ 6-32 είναι ότι το άρμα μάχης είναι ένα όπλο επιθετικής φύσης που πρέπει να δρα βαθιά μέσα στην εχθρική περιοχής, δηλαδή μιλάμε για ένα καθαρά επιθετικό όπλο. Στην περίπτωση της τουρκικής εισβολής στην βόρεια Συρία, οι τεθωρακισμένες δυνάμεις της Άγκυρας δεν είχαν απέναντι τους μια τακτικά οργανωμένη δύναμη τεθωρακισμένων αλλά άτακτους, έμπειρους μαχητές εξοπλισμένους με αντιαρματικά, δίχως να εφαρμόζουν τις συνηθισμένες τακτικές μιας οργανωμένης δύναμης.

Τα τουρκικά άρματα συνεργάστηκαν στενά με τις φιλο-τουρκικές δυνάμεις των “μετριοπαθών” ανταρτών και από θέση αμυντικής τοποθεσίας παρείχαν πυρά υποστηρίξεων στα πεζοπόρα τμήμα του επιχειρούσαν στον τομέα μπροστά τους, άρα δεν ενεργούσαν ως μια επιθετική δύναμη, άλλα ως αμυνόμενοι. Στην ουσία χάνεται η κυρία αποστολή του άρματος, δηλαδή οι επιθετικές επιχειρήσεις και μεταπίπτει σε ένα αμυντικό όπλο, όπου ως αμυνόμενο χάνει το πλεονέκτημα της κίνησης.

Στις αμυντικές επιχειρήσεις το άρμα μάχης, ασχέτως αν είναι καλυμμένο πίσω από ένα ανάχωμα ή μια εδαφική έξαρση, είναι το ίδιο ευάλωτο όπως και με τις επιθετικές επιχειρήσεις. Φυσικά, το ρόλο της παροχής πυρών υποστήριξης μπορούσαν να αναλάβουν ερπυστριοφόρα και τροχοφόρα ολμοβόλα οχήματα τα οποία εφαρμόζοντας την τεχνική “βάλλω και μετακινούμαι” θα ήταν πιο αποτελεσματικά και θα είχαν λιγότερες απώλειες σε σχέση με τα άρματα.

Όπως φάνηκε από τα διάφορα προπαγανδιστικά βίντεο που δημοσιοποίησε το Ντα’ες, τα τουρκικά πληρώματα βρέθηκαν τελείως απροετοίμαστα για αυτό που θα συναντούσαν στην Συρία.

Πορεύτηκαν με δόγμα το οποίο δεν συμβάδιζε με τις δυνητικές απειλές, ένα δόγμα όπου προέβλεπε συγκεκριμένο εχθρικό μέτωπο. Στην Συρία ο εχθρός δεν είχε ενιαίο μέτωπο, όπως αυτό φαίνεται στα διάφορα σχεδιαγράμματα των ζωνών επιρροής που εμφανίζονται στο διαδίκτυο, αλλά βρισκόταν παντού και χρησιμοποίησε ακόμα και οχήματα αυτοκτονίας με τα οποία επιτέθηκε στις οχυρωμένες αμυντικές. Αρα το τμήμα του ΕΕ 6-32 που αναφέρει ότι “Ο Ουλαμός πρέπει να είναι εκπαιδευμένος για να δρα βαθιά μέσα σε εχθρική περιοχή και πρέπει να αναμένει ότι ο εχθρός θα βρίσκεται εμπρός, στα πλευρά και στα νώτα του” δεν εφαρμόστηκε ή μάλλον δεν τηρήθηκε στο βαθμό που θα ήταν αποτελεσματικό.

Σύμφωνα με τον ΕΕ 6-32 κατά τις αμυντικές επιχειρήσεις και την προκατασκευή ο αμυνόμενος ουλαμός πρέπει να έχει τουλάχιστον τρεις θέσεις μάχης, την Κύρια, την Εναλλακτική και τη Συμπληρωματική και αυτές οι θέσεις είναι τα σημεία οπού πρέπει να μετακινείται το άρμα κατά την άμυνα.

Επίσης ο Ουλαμαγός, χρησιμοποιώντας τις διαδικασίες της οργάνωσης μάχης, εκτελεί αναγνώριση στο βαθμό που μπορεί για να καθορίσει τα δρομολόγια μέσα και έξω από την τοποθεσία του Ουλαμού. Ποιες προσβάσεις μπορεί να χρησιμοποιήσει ο εχθρός και που πρέπει να αρχίσουν τα άμεσα πυρά στις προσβάσεις. Η καταλληλότητα των θέσεων μάχης. Για κάθε θέση μάχης που ανατίθεται σ’ενα άρμα, ο αρχηγός πληρώματος επιλεγεί μια εναλλακτική θέση μάχης.

Οι κύριες και εναλλακτικές θέσεις μάχης προσανατολίζονται στην ίδια πρόσβαση και τομέα βολής. Ο σκοπός των εναλλακτικών θέσεων μάχης είναι να δώσουν τη δυνατότητα στο άρμα να κινηθεί μετά από διαταγή του αρχηγού πληρώματος και να επαναπροσβάλει τον εχθρό, όταν το άρμα δέχεται πυρά στην κύρια θέση βολής.

Η συμπληρωματική θέση βολής προσανατολίζεται σε διαφορετική πρόσβαση και τομέα βολής. Ο σκοπός της είναι να δώσει τη δυνατότητα στον Ουλαμό να μάχεται ολόπλευρα.
Στην περίπτωση των τουρκικών αρμάτων είδαμε μια ανεξήγητη στατικότητα και μια ένδεια αμυντικών τακτικών, δεν υπήρχε η αναμενόμενη μετακίνηση αρμάτων από την κύρια στην εναλλακτική θέση και ήταν αμφίβολη η ύπαρξη της συμπληρωματικής θέσης μάχης οπότε δεν υπήρχε ολομέτωπη άμυνα. Άρα και με αυτή την παράγραφό κλείνει και το κεφάλαιο της εκπαίδευσης, της αποτελεσματικής ηγεσίας και της επιβίωσης στην μάχη.

Πυρά υποστηρίξεως

Σύμφωνα με στοιχεία που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο τα τουρκικά άρματα που επιχειρούσαν μέσα στην Συρία είχαν ελάχιστη έως ανύπαρκτη αεροπορική κάλυψη (μήπως λόγω έλλειψης αξιωματικού ελεγκτή αέρος “ΑΕΛΑ”;) και μόνο τα οβιδοβόλα Firtina των 155 χιλ παρείχαν κάποια πυρά υποστηρίξεως από το εσωτερικό της Τουρκίας με αμφίβολα αποτελέσματα. Σε αυτή την περίπτωση κατά τις επιχειρήσεις τεθωρακισμένων, απαιτείται συχνά η προσβολή στόχων με έμμεσα πυρά πυροβολικού ή όλμων (υπήρχαν όλμοι;). Υπο φυσιολογικές συνθήκες η εργασία αυτή είναι το κύριο έργο του Παρατηρητή Αξιωματικού Πυροβολικού (ΠΑΠ), δεν γνωρίζουμε όμως αν τα τουρκικά τμήματα τεθωρακισμένων εντός της Συρίας διέθεταν ΠΑΠ.

Στις περιπτώσεις που δεν έχει διατεθεί ΠΑΠ στο τμήμα αρμάτων ή αυτός τεθεί εκτός μάχης, το καθήκον της αρχικής αίτησης πυρών υποστήριξης, της παρατήρησης της βολής και έκδοσης διορθωτικών παραγγελμάτων ανήκει στους διοικητές των τμημάτων αρμάτων (Αρχηγό Πληρώματος, Ουλαμαγό, Διοικητή Ίλης). Για το λόγο αυτό όλοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα καθήκοντα του παρατηρητή και τη διαδικασία βολής με έμμεσα πυρά.

Αρματικός διαγωνισμός Ισχυρή Ευρώπη

Ως γνωστόν στον αρματικό διαγωνισμό Ισχυρή Ευρώπη η νικήτρια χώρα ήταν η Αυστρία με τον ουλαμό αρμάτων Leopard 2A4 που έστειλε να διαγωνιστεί έναντι πιο συγχρόνων και ικανότερων αρμάτων μάχης.

Πριν προχωρήσω παρακάτω οφείλω να ξεκαθαρίσω πως ένας αρματικός διαγωνισμός δεν μπορεί επ’ουδενί να συγκριθεί με τις πραγματικές επιχειρήσεις όπου εκεί κινδυνεύεις να χάσεις την ζωή σου, ενώ στο διαγωνισμό απλά χάνεις βαθμούς.

Παρ’ολα αυτά αξίζει να ασχοληθούμε με τις δοκιμασίες που εξετάστηκαν στον διαγωνισμό. Οι δοκιμασίες ήταν δώδεκα και περιελάμβαναν:

1. Επιθετικές επιχειρήσεις
2. Αμυντικές επιχειρήσεις
3. Περισυλλογή βεβλαμμένου οχήματος με συνθήκες ΧΒΡΠ
4. Περισυλλογή τραυματία, παροχή Α’ βοηθειών.
5. Ταυτοποίηση/Αναγνώριση φίλιου εχθρικού οχήματος
6. Εκτίμηση αποστάσεως δίχως τη χρήση τηλεμέτρου λειζερ
7. Βολή με πιστόλι
8. Αναφορά – Ακριβείς πληροφορίες κατά την περιπολία σε κατοικημένη περιοχή
9. Διέλευση στίβου εμποδίων
10. Αθλητικές δοκιμασίες – Ομαδικό αγώνισμα και σκυταλοδρομία
11. Οδήγηση ακριβείας, χωρίς οπτικά με την καθοδήγηση του Αρχηγού.
12. Αίτηση πυρών υποστηρίξεως – Έργο ΠΑΠ.

Παρακάτω θα επιχειρηθεί η σύγκριση της εκπαίδευσης που πρέπει να έχουν τα πληρώματα τεθωρακισμένων με αυτά που συμμετείχαν στον διαγωνισμό Ισχυρή Ευρώπη.

Ο διαγωνισμός εκτός από τις αμυντικές και επιθετικές επιχειρήσεις, τις οποίες, το επίσημο δελτίο τύπου του Στρατού των ΗΠΑ, δεν διευκρινίζει, εξέτασε και τα αντικείμενα της αναφοράς πληροφοριών κατά την περιπολία σε κατοικημένη περιοχή και την αίτηση πυρών υποστηρίξεως, αυτά που χρειάζονται όταν τα άρματα που επιχειρούν βαθιά στην εχθρική περιοχή.

Επίσης ο διαγωνισμός απαιτούσε την εκτίμηση απόστασης χωρίς τη χρήση του τηλέμετρου λέιζερ, μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία, η οποία είναι εξαιρετικά χρήσιμη για τις περιπτώσεις που δεν υπάρχει η βοήθεια του τηλεμέτρο για την εκτίμηση αποστάσεων.

Στην ουσία ζητήθηκε από τα πληρώματα των αρμάτων να εκτελέσουν το σημαντικό έργου του ΠΑΠ.

Στην νίκη του αυστριακού ουλαμού ο μεγαλύτερος και καθοριστικός παράγοντας για τη νίκη ήταν η εκπαίδευση των πληρωμάτων, τα οποία εφάρμοσαν όλα αυτά ή το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών που διδάχθηκαν και έτσι, αν και διάθεταν το “υποδεέστερο” άρμα μάχης Leopard 2A4, ολοκλήρωσαν τη δοκιμασία κατακτώντας την πρώτη θέση.

Η αληθοφανής εκπαίδευση και τα μετρήσιμα αποτελέσματα είναι κρίσιμης σημασίας για την επίτευξη όλων των εκπαιδευτικών αντικειμενικών σκοπών. Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον με τις δυνητικές αναδυόμενες απειλές τα πληρώματα πρέπει να εκπαιδεύονται στις τακτικές επιχειρήσεις στο πλαίσιο του ουλαμού και την συνεργασία με τα υπόλοιπα όπλα.

Όσο σύγχρονο και να είναι το οπλικό σύστημα η σοβαρή εκπαίδευση στις τακτικές, η γνώση του συστήματος που χρησιμοποιείς και η συνεργασία στα πλαίσια του ουλαμού είναι σημαντική και πολλές φορές εγγυάται την επιτυχία της αποστολής.

Βίντεο: Leopard 2 της Φινλανδίας εκμεταλλεύεται την μορφολογία του εδάφους για να καλυφθεί και να εκτελέσει πυρά.

Αρέσει σε %d bloggers: