Στις μέρες μας, όσοι ασχολούνται έστω και κατ’ ελάχιστο με τις εξελίξεις στον αεροπορικό (στρατιωτικό) τομέα σίγουρα θα έχουν ακούσει κάτι από τις εξής λέξεις/φράσεις: «Stealth» ή «Τεχνολογία Stealth» ή «Αόρατα αεροπλάνα από τα ραντάρ».

Αυτό που έμμεσα υποδεικνύουν όλα τα ΜΜΕ που ασχολούνται με αμυντικά (κυρίως) θέματα είναι το: Πόσο σημαντική είναι η τεχνολογία stealth τόσο γι’ αυτόν που την «αγοράζει» όσο και γι’ αυτόν που τη δημιουργεί!

Στο παρόν άρθρο λοιπόν και στο πρώτο μέρος του θα αναλύσουμε την “Τεχνολογία Stealth” και θα προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε γιατί γίνεται τόση πολύ συζήτηση γύρω από αυτό το θέμα.

ΜΕΡΟΣ Α: «Τεχνολογία Stealth»

Με τον όρο stealth ή καλύτερα stealth αεροσκάφος, εννοούμε το αεροσκάφος εκείνο το οποίο είναι αόρατο από τα ραντάρ.

Πως όμως συμβαίνει κάτι τέτοιο; Η ανίχνευση ενός αεροπλάνου από τα ραντάρ βασίζεται στην εκπομπή ραδιοκυμάτων από τον πομπό του ραντάρ, στην ανάκλασή τους από τον στόχο και στην επακόλουθη ανίχνευση των ανακλώμενων κυμάτων από τον δέκτη του ραντάρ. Αυτό συμβαίνει (κυρίως) όταν το ίδιο το αεροσκάφος χρησιμοποιεί το ραντάρ του για να ανιχνεύσει στόχους ή όταν ο πιλότος προσπαθεί μέσω ασυρμάτου να επικοινωνήσει. Για να πραγματοποιηθεί η κατασκευή ενός τέτοιου αεροπλάνου, απαιτείται η υλοποίηση μιας παραμέτρου σχεδίασης. Ποια είναι αυτή; Ο πολυεπίπεδος σχεδιασμός του αεροσκάφους. Τι σημαίνει πρακτικά κάτι τέτοιο; Ένα stealth αεροσκάφος δεν μπορεί να έχει ούτε επιφάνειες με καμπύλη αλλά και ούτε επιφάνειες που σχηματίζουν ορθή γωνία μεταξύ τους ή να είναι παράλληλες! Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη σκέδαση της προσπίπτουσας ακτινοβολίας σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις, ελαττώνοντας έτσι τις πιθανότητες εντοπισμού του από τα εχθρικά ραντάρ. Έτσι, χρησιμοποιώντας επιφάνειες με πολλά επίπεδα καταφέρνουν τα ανακλώμενα ραδιοκύματα να μην κατευθύνονται προς το ραντάρ. Είναι απόλυτο όμως αυτό; Η πράξη έχει δείξει πως όχι! Ένα αεροσκάφος stealth κατασκευασμένο από επιφάνειες πολλών επιπέδων είναι εφικτό να ανιχνευθεί από ραντάρ στην μοναδική περίπτωση που η εκπεμπόμενη από το ραντάρ ακτίνα «πέσει κάθετα» σε μία από τις επιφάνειες του αεροσκάφους.

Η τεχνολογία stealth, στην απλοϊκή της μορφή, βασίζεται στην ανάκλαση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων του φωτός έτσι ώστε η γωνία πρόσπτωσης των κυμάτων αυτών να ισούται με τη γωνία ανάκλασης.

Άρα λοιπόν, αυτοί που προσπαθούν να κατασκευάσουν stealth αεροσκάφη προσπαθούν να τους ‘δώσουν’ το χαρακτηριστικό της μηδενικής ανακλαστικότητας ραδιοκυμάτων! RADAR means “Radio Detecting And Ranging” & STEALTH means “Avoiding Detection”. So “RADAR STEALTH TECHNOLOGY is used to prevent the detection of aircrafts from radar systems).

«Τυπική οθόνη RADAR»

Τεχνολογία Stealth. Κάτι καινούριο; ή υπήρχε και παλαιότερα;

Πολλοί πιστεύουν πως η Τεχνολογία Stealth προήλθε εξαιτίας της ραγδαίας ανάπτυξης των τεχνολογικών επιτευγμάτων, κυρίως ηλεκτρονικών. Αυτό που ισχύει όμως, είναι ότι η ανάπτυξη αυτή βοήθησε στην εξέλιξή της τεχνολογίας αυτής και στην τελειοποίηση της (αν μπορούμε να πούμε πως θα υπάρξει!).

Stealth αεροσκάφη εντοπίζονται κοντά στο τέλος του Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά τη διάρκεια του οποίου άρχισε να χρησιμοποιείται συστηματικά το ραντάρ σε διάφορες στρατιωτικές επιχειρήσεις/αποστολές. Την πρωτιά στη κατασκευή stealth αεροσκάφους κατέχει ένα γερμανικό jet βομβαρδιστικό το οποίο όμως ποτέ δε μπήκε στη γραμμή παραγωγής λόγω της λήξης του πολέμου. Παρόλο αυτά, Αμερικάνοι βρήκαν ένα πρότυπο του αεροσκάφους αυτού και το μετέφεραν στις ΗΠΑ για μελέτη. Βασικό σχεδιαστικό χαρακτηριστικό του αεροσκάφους αυτού ήταν η απουσία ατράκτου και ουραίου, κάτι που βοηθούσε στη μειωμένη ανάκλαση ραδιοκυμάτων. Έτσι θα μπορούσε να πεί κανείς πως ήταν στην ουσία μια τεράστια ιπτάμενη “φτερούγα”, που όντως έτσι ήταν! Το σχεδιαστικό μοτίβο αυτό, όπως θα δούμε και παρακάτω, αποτέλεσε «must» επιλογή για τους κατασκευαστές.

Το πρώτο επίσημα stealth αεροσκάφος που μπήκε στη γραμμή παραγωγής ήταν το 1988 το αμερικανικό F-117. Το αεροσκάφος αυτό, χρησιμοποιώντας τη τεχνολογία της ανάκλασης που αναφέραμε παραπάνω και σε συνδυασμό με χρήση ειδικής βαφής, ήταν αόρατο από τα ραντάρ! Λόγω σχεδίασης όμως, από αεροδυναμικής πλευράς ήταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα με ότι αυτό συνεπάγεται στις επιδόσεις και στην πλεύση του. Αποσύρθηκε από την ενεργό δράση το 2008.

«Lockheed F-117 Nighthawk»

Έπειτα από το F-117, ακολούθησε το αμερικανικό stealth βομβαρδιστικό Β-2. Το συγκεκριμένο αεροσκάφος αποτελεί ακόμη και σήμερα ένα τεράστιο project stealth τεχνολογίας τόσο για την Αμερική όσο και για τον καθέναν από εμάς ξεχωριστά που ενδιαφέρεται για το κάτι παραπάνω για αυτήν τη τεχνολογία. Και γιατί αυτό; Λόγω της ύπαρξης ανιχνευτών θερμικής εκπομπής, το Β-2 φέρει τις εξαγωγές των κινητήρων του στο πάνω μέρος της “φτερούγας” του –αφού αυτή τη μορφή έχει– για να μην αφήνει θερμικό ίχνος/στίγμα, η επίστρωσή του εξασφαλίζει ηχητική και οπτική αναγνώριση και αποτελεί ένα από τα καλύτερα διαφυλαγμένα απόρρητα στην ιστορία των ΗΠΑ. Η επίστρωση αυτή όμως απαιτεί και υψηλά επίπεδα απαίτησης σε συντήρηση. Έτσι, το αεροσκάφος πρέπει να σταθμεύει σε κλιματιζόμενο υπόστεγο πλάτους όσο και αυτό των πτερύγων του, δηλαδή 52 μέτρα και πολλά ακόμη!

«B-2 Spirit»

Νέα εποχή κατασκευής stealth αεροσκαφών

Με την πάροδο των χρόνων τόσο η καλύτερη κατανόηση της stealth τεχνολογίας όσο και η εξέλιξη των ηλεκτρονικών υπολογιστών, έχουν φέρει τον σχεδιασμό των “αόρατων” αεροπλάνων σε ένα επίπεδο που θυμίζουν όντως αεροπλάνα με τη μορφή που τα φαντάζεται ο καθένας μας, αφήνοντας (για λίγο) τη σχεδίαση τύπου “φτερούγας”.
Κλασσικά παραδείγματα “νεότερου” σχεδιασμού αποτελούν τα αμερικανικά F-22, F-35, το ρωσικό Su-57 και τα κινέζικα Chengdu J-20 και Shenyang J-31.

«F-22 Raptor»

«Su-57»

Πόσο σημαντικό είναι λοιπόν για μία χώρα να έχει στη κατοχή της stealth αεροσκάφος;

Η ερώτηση αυτή είναι μάλλον ρητορική! Η αεροπορική υπεροχή, είναι σήμερα ο Νο1 παράγοντας! Σκεφτείτε το εξής: οι ΗΠΑ θα δαπανήσουν 382 δισεκατομμύρια δολάρια για να προμηθευθούν 2.443 αεροσκάφη F-35. Έτσι, το F-35 θα είναι το πιο ακριβό αμυντικό σύστημα στο κόσμο!

U.S. Air Force photo by Alex R. Lloyd | «F-35»

«The Effect of Carbon Fibre Body Panels on Aircraft RCS»

ΜΕΡΟΣ Β: «Ηλεκτρονικός Πόλεμος»

Ο Ηλεκτρονικός Πόλεμος (EW), έτσι όπως αποκαλείται σήμερα, είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι για την επιτυχή υλοποίηση αεροπορικών επιχειρήσεων! Με τον όρο αυτό, εννοείται οποιαδήποτε πολεμική ενέργεια που έχει να κάνει με τη χρήση του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος με απώτερο σκοπό την επίθεση σε κάποιο εχθρό ή την παρεμπόδιση επιθέσεων από αυτόν!
Πλέον χώρες που σκοπεύουν (αν μπορούμε να το πούμε αυτό) να επιτεθούν σε άλλες χώρες, έχουν υιοθετήσει το δόγμα: “AIRLAND BATTLE” που σημαίνει: συνδυασμός αεροπορικών δυνάμεων και δυνάμεων υποκλοπών. Έτσι λοιπόν μια χώρα δαπανώντας κονδύλια για αγορά συσκευών και συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, θα είναι σε θέση να υποκλέπτει και να παρεμβαίνει στα αμυντικά ραντάρ του εχθρού, στα επικοινωνιακά συστήματά του, κτλ. Υπάρχουν τόσο επίγεια όσο και εναέρια -εγκατεστημένα σε αεροσκάφη- τέτοια μέσα. Όσον αφορά τα επίγεια μέσα, ένα υπερσύγχρονο σύστημα είναι το DFINT-3, το οποίο χρησιμοποιεί η Τουρκία. Πρόκειται για ένα κινητό σύστημα ραδιογωνομετρήσεως και υποκλοπής επικοινωνιακών συστημάτων που τοποθετείται πάνω σε στρατιωτικά οχήματα. Είναι εφοδιασμένο με υπερσύγχρονο GPS και ηλεκτρονική πυξίδα και με χαρακτηριστικά: i) συχνότητα λειτουργίας 20 – 1000 MHz, ii) ακρίβεια ραδιογωνομετρήσεως 2 ms, iii) αποδιαμόρφωση AM/FM/CW/PULSE/SSB, iv) πανκατευθυντική κεραία υποκλοπής 20 – 100 MHz και λογαριθμοπεριοδική κεραία 100 – 1000 MHz, v) αυτόματο τύπο καταγραφής με ενεργοποίηση μέσω φωνής δια του φέροντος κύματος συνεχής και vi) ταχύτητα σαρώσεως 500 MHz ανά δευτερόλεπτο.
Άρα λοιπόν, η λέξη “πόλεμος” όπως τη φαντάζονται πολλοί με τη σημασία που είχε αποδοθεί παλαιότερα, δεν υφίσταται σήμερα!

«Ένα πραγματικά δραματικό στιγμιότυπο από τα χρόνια του Πολέμου στο Βιετνάμ. F-105D της USAF προσπαθεί να αποφύγει πύραυλο SA-2 που έχει εκτοξευτεί εναντίον του»

Μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του ’80 τα μαχητικά αεροσκάφη των μεγάλων δυνάμεων ήταν στην πλειοψηφία τους εξοπλισμένα μόνο με δέκτες προειδοποίησης ραντάρ (RWR – Radar Warning Receivers) καθώς και εκτοξευτές θερμοβολίδων και αερόφυλλων (flares & chaffs). Τότε, Πολεμική Αεροπορία της Ελλάδος για να αντιμετωπίσει το φαινόμενο του ηλεκτρονικού πολέμου εξόπλισε τα μαχητικά της (Mirage F-1CG, F-4E και A-7H) με RWR τύπου ALR-66 και εγκατέστησε στα Α-7Η και F-4E (στα Mirage όχι) ειδικούς φορείς εκτόξευσης θερμοβολίδων και αερόφυλλων τύπου ALE-40.

«H ασπρόμαυρη φωτογραφία αυτού του ελληνικού Mirage F-1CG είναι από την ημέρα της επίσημης ένταξης του τύπου σε υπηρεσία το Νοέμβριο του 1975. Στην αρκετά μεταγενέστερη φωτογραφία (τέλη δεκαετίας του ’90) του κάθετου σταθερού ενός τέτοιου μαχητικού, φαίνεται η προσθήκη των κεραιών του συστήματος RWR τύπου ALR-66. H εγκατάσταση του έγινε στις αρχές της δεκαετίας του ΄80. (Αρχείο Defencereview.gr)»

Τότε τη δεκαετία του ’80, αυτός που θα είχε τις περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης στο πεδίο της μάχης ήταν αυτός που θα έβλεπε πρώτος τον στόχο, θα τοποθετούνταν καλύτερα απέναντί του και θα τον εγκλώβιζε χωρίς να γίνει ορατός. Πλέον όμως τα σύγχρονα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου που τοποθετούνται σε μαχητικά αεροσκάφη έχουν διαφοροποιήσει αρκετά τη κατάσταση! Εχθρικός στόχος μπορεί να αναγνωρισθεί και να εξουδετερωθεί από αρκετά χιλιόμετρα μακριά αφού έχουν τη δυνατότητα εγκλωβισμού και εκτέλεσης αποτελεσματικής βολής από οποιαδήποτε γωνία και εκτός γραμμής σκόπευσης. Το ρωσικό Su-57 εξουδετερώνει στόχο από 200 χιλιόμετρα απόσταση! Τα σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη, στη προσπάθεια μη εντόπισής τους, μπορούν να πετούν με περιορισμένο ηλεκτρομαγνητικό ίχνος (RCS – Radar Cross Section) και περιορισμένο θερμικό ίχνος με κατάλληλη διαμόρφωση της εξαγωγής των κινητήρων τους. Ακόμη, μπορούν να πετούν με τα ραντάρ τους σε λειτουργία silent mode. Ακόμη, η χρήση προηγμένων συστημάτων επικοινωνιών και ζεύξης (μεταφοράς και λήψης) δεδομένων και εικόνας (data link) έχει αλλάξει τελείως το τρόπο διεξαγωγής των αεροπορικών επιχειρήσεων.

Παράδειγμα κατανόησης του επίπεδου διεξαγωγής των σημερινών αεροπορικών επιχειρήσεων

Έστω ότι πετάνε μαζί δύο ελληνικά F-16 (ένα Block 52+ και ένα Block 52M) και δύο ελληνικά Mirage 2000-5Mk. Σε περίπτωση εμπλοκής ή άσκησης, μόνο το ένα μαχητικό έχει το ραντάρ του ανοικτό, “περνώντας” εικόνα και στα υπόλοιπα τα οποία δεν εκπέμπουν (το ραντάρ τους σε silent mode), καθιστώντας έτσι πιο δύσκολη τη στοχοποίησή τους από τον εχθρό και τις παρεμβολές αυτού. Κατά την διάρκεια της εμπλοκής, κάθε ένα από τα πληρώματα της τετράδας, βλέπει ποιος έχει εγκλωβίσει ποιόν και επιλέγει το δικό του στόχο, είτε την κάλυψη ενός φίλιου μαχητικού. Βλέπει επίσης ποιος έχει κάνει βολή εναντίον ποιου στόχου, ενώ στο Block 52M (335 Μοίρα), επειδή η αποτύπωση της εικόνας γίνεται επάνω σε κινούμενο ναυτιλιακό χάρτη, μπορεί να δει και τη θέση του σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα εμπλεκόμενα αεροσκάφη στο χώρο! Κάθε αεροσκάφος του σχηματισμού μπορεί να εκτελέσει βολή πυραύλου BVR, ηλεκτρομαγνητικής καθοδήγησης ακόμη και εναντίον στόχου που βρίσκεται πίσω του, λαμβάνοντας συνεχώς τα στοιχεία της θέσης, της ταχύτητας και του ύψους από το ραντάρ άλλου μαχητικού! Οι δυνατότητες αυτές γίνονται ακόμη ευρύτερες και μεγαλύτερες, αν μέσω Data Link προδιαγραφών LINK 16 μπορεί να γίνει μετάδοση στοιχείων και εικόνας από αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης, επικοινωνιών, διοίκησης και ελέγχου (C4I), για όσες βέβαια αεροπορικές δυνάμεις έχουν την πολυτέλεια να διαθέτουν τέτοιες πλατφόρμες.

Κατανοεί λοιπόν κανείς σε τι επίπεδο βρίσκονται σήμερα οι πολεμικές επιχειρήσεις!!!

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα δείγματα που έκανε σαφή την εξέλιξη των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, είναι το σύστημα αυτοπροστασίας ICMS 2000Mk.1 των Mirage 2000EG/BG. Η εγκατάσταση του συστήματος αυτού στα Mirage από το 1996 και μετά, τα κατέστησε ιδιαίτερα δύσκολους αντιπάλους για τα F-16C/D Block 30, παρά το γεγονός ότι το ραντάρ APG-68 των F-16C/D Block 30, ήταν κατά πολύ ανώτερο σε όλες τις λειτουργικές του διαμορφώσεις σε σχέση με το γαλλικό RDM-3 της Thomson-CSF τότε! Σύμφωνα με μαρτυρίες πολλών ιπτάμενων της Πολεμικής Αεροπορίας που υπηρέτησαν στις Moίρες των Block 30 και -50, ήταν σχεδόν αδύνατος ο εγκλωβισμός και η βολή πυραύλου BVR εναντίον Mirage 2000EG/BG με το ICMS 2000 σε κανονική λειτουργία! Πολλοί ήταν οι ιπτάμενοι που σε διαφορετικούς χρόνους επιβεβαίωσαν ότι ακόμα και όταν τα Mirage 2000EG ήταν εγκλωβισμένα, με την ενεργοποίηση του ICMS 2000 ο εγκλωβισμός «έσπαγε» άμεσα και στις οθόνες τους έβλεπαν ξαφνικά δεκάδες ψευδοστόχους που δεν μπορούσαν να διαχωρίσουν!

Λειτουργία και εγκατάσταση των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου

Αυτό που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι τα συστήματα αυτά καθώς και τα υποσυστήματά τους (παρεμβολέας, RWR, εκτοξευτής αναλώσιμων, κτλ) τοποθετούνται εσωτερικά στο αεροσκάφος, χάριν του μικρού τους μεγέθους και του χαμηλού τους βάρους και αποτελούν κομμάτι του εξοπλισμού του αεροσκάφους. Ακόμη, διαθέτουν δική τους ξεχωριστή μονάδα ελέγχου λειτουργίας και διαχείρισης και είναι διασυνδεδεμένα με τους υπόλοιπους αισθητήρες, ώστε να αξιολογούν αυτόνομα τις απειλές. Εκτός από το να αντιμετωπίζουν τις απειλές, τις καταγράφουν και τις ταξινομούν σε δική τους βάση δεδομένων. Αρκεί μονάχα η ενεργοποίηση του συστήματος αυτού. Από εκεί και πέρα, το σύστημα αυτόματα αναλαμβάνει την αντιμετώπιση της εχθρικής απειλής και την επιλογή του χρόνου και της συχνότητας εκτόξευσης των αναλώσιμων (θερμοβολίδων και αερόφυλλων).

«Chaff and flare dispensers on a U.S. Army UH-60L Blackhawk»

«NH-90 Helicopter: Chaff»

«CH-47F Chinook: Chaff»

Ας αναλύσουμε τώρα τους Παρεμβολείς (Jammers).

Πρόκειται και ηλεκτρονικό σύστημα που “μπερδεύει” ουσιαστικά το αντίπαλο σύστημα του εχθρού. Διακρίνονται σε παρεμβολείς θορύβου και παρεμβολείς παραπλάνησης. Και οι δύο τύποι αυτοί έχουν την ίδια φιλοσοφία λειτουργίας. Περιλαμβάνουν δέκτη (receiver) ο οποίος λαμβάνει τα σήματα (δηλαδή, την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία) που εκπέμπεται από τα ραντάρ, επεξεργαστή (processor) για την ανάλυση των σημάτων αυτών και την κατηγοριοποίηση των απειλών ο οποίος αντιλαμβάνεται ποια είναι τα σήματα εγκλωβισμού και έναν πομπό (tunable transmitter) ο οποίος μπορεί να εκπέμψει σε συγκεκριμένα φάσματα (εύρος) συχνοτήτων.

Οι παρεμβολείς θορύβου εκπέμπουν σήματα υπό μορφή ηλεκτρικού θορύβου όταν δέχονται ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία από ραντάρ, δημιουργώντας έτσι «επιστροφές» που επικαλύπτουν αυτές των ραντάρ, εξαφανίζοντας το αεροσκάφος-φορέα από τις οθόνες των ελεγκτών αεράμυνας. Όταν το αεροσκάφος (φορέας) του παρεμβολέα, πετά κοντά στο ραντάρ της εχθρικής αεράμυνας, απαιτείται ο παρεμβολέας να στέλνει προς αυτό σήματα θορύβου με πολύ μεγαλύτερη ισχύ. Αυτό συμβαίνει γιατί η κανονική επιστροφή του ραντάρ σε μικρές αποστάσεις, είναι πιο ισχυρή φυσικά από ότι σε μεγάλες! Έτσι ο ελεγκτής μπορεί να αντιληφθεί την παρεμβολή, οπότε αλλάζει τη συχνότητα εκπομπής του συστήματός του (ραντάρ) για να την αποφύγει. Και αυτή με τη σειρά της είναι μία από τις βασικές τεχνικές λειτουργίας των συστημάτων ηλεκτρονικών αντί-αντιμέτρων Εlectronic Counter-Counter Measures).

Οι παρεμβολείς παραπλάνησης δεν αποκρύπτουν την παρουσία του αεροσκάφους (φορέας) αλλά δημιουργώντας επιστροφές σημάτων, παρόμοιες με αυτές του ραντάρ, εμφανίζουν στις οθόνες των ελεγκτών πολλούς ψευδοστόχους, φτάνοντας τους υπολογιστές επεξεργασίας σημάτων σε κατάσταση κορεσμού! Με τη σειρά τους οι παρεμβολείς παραπλάνησης χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Στους παρεμβολείς δημιουργίας ψευδοστόχων και τους παρεμβολείς καταστροφής σημάτων εγκλωβισμού (track brakers). Οι παρεμβολείς δημιουργίας ψευδοστόχων λειτουργούν σε διαμόρφωση track while scan, δημιουργώντας γύρω από το αεροσκάφος (φορέας), ψεύτικους σχηματισμούς δεκάδων αεροσκαφών. Οι παρεμβολείς καταστροφής των σημάτων εγκλωβισμού (track brakers), δημιουργούν σήματα εγκλωβισμού μεγαλύτερης ισχύος από τα πραγματικά, προκειμένου να τα καλύψουν ως επιστροφές και να δώσουν έτσι τη λάθος εικόνα για την θέση, την ταχύτητα και το ύψος του αεροσκάφους (φορέας) στα ραντάρ εγκλωβισμού, “σπάζοντας” τελικά τον εγκλωβισμό του πραγματικού στόχου. Αποτέλεσμα είναι η εσφαλμένη καθοδήγηση των ΑΑ πυραύλων και πυροβόλων του εχθρού.

Άλλα συστήματα αντιμέτρων.

Για την αντιμετώπιση των πυραύλων καθοδήγησης υπερύθρων και λέιζερ, πέραν της χρήσης θερμοβολίδων, έχουν αναπτυχθεί και άλλα τέτοια συστήματα. Ένα τέτοιο σύστημα είναι εγκατεστημένο στα ελικόπτερα Apache AH-64A της Ελληνικής Αεροπορίας Στρατού (HAA). Είναι το (IRCM) ALQ-144.

Πηγή: Aviation School

18 Σχόλια

  1. ΔΙΚΑΙΟΣ Γ

    Κάθε τεχνολογία έχεις και τα μειονεκτήματα της.

    Λύσεις υπάρχουν για να κατασκευαστεί ένα αντιστέλθ ραντάρ, με μεγάλο κόστος όμως κατασκευής- απόκτησης αλλά και εξέλιξης.
    Θα αναφερθώ με λίγα λόγια για τα ραντάρ των ρώσων αλλά και για άλλα ραντάρ, για να καταλάβουμε με απλά λόγια πως λειτουργούν και πως έγιναν οι βελτιώσεις σε αυτά. Μετά θα αναφερθώ για της τεχνολογικές λύσεις αλλά όπως είπα και πριν κοστίζουν
    Το βασικότερο όμως που πρέπει να έχουμε στον νου μας, είναι πως τα αεροσκάφη στελθ δεν είναι ίδια μεταξύ τους. Δηλαδή δεν χρησιμοποιούν την ίδια τεχνική απόκρυψης του ίχνους αλλά παρόμοια και έχουν διαφορετική φιλοσοφία και διαφορετική λειτουργία της RAM! Παράδοξο αυτό αλλά είναι η αλήθεια που δύσκολα την καταλαβαίνει κάποιος που δεν έχει ασχοληθεί με το θέμα.

    Δηλαδή η τεχνική που πρέπει να αναπτύξουμε για να ανιχνεύσουμε όσο το δυνατόν καλυτέρα και μακρύτερα το F-22, δεν ισχύει απολύτως- επακριβώς για το F-35! Το ίδιο συμβαίνει και για το βομβαρδιστικό Β-2 που ο αντισμήναρχος Konstantinos Zikidis μας το ανέφερε αναλυτικά αρκετές φορές. Αν και διαφωνώ για το RCS του SU-57 που έχει αναφέρει στην εργασία του που είναι μικρότερο, ανάλογο του RCS του F-15 SE. Αυτό συμβαίνει γιατί χρησιμοποιεί μια παρόμια τεχνική μείωσης του ίχνους, κατάλληλη για αεροσκάφη υψηλών επιδόσεων. Που καμιά σχέση δεν έχει με το έχει με το F-35, όπου εκεί η RAM έχει την καλύτερη απόδοση της στη χαμηλές ταχύτητες και στα μεγάλα ύψη!

    Η μεγαλύτερη ισχύς σε ένα ραντάρ βοηθάει την περεταίρω δυνατότητα ανίχνευσης, ένα ισχυρό σήμα σημαίνει και καλύτερη επιστροφή στον δέκτη. Μας δίνει όμως και μεγαλύτερη εμβέλεια ανίχνευσης ενός στελθ αεροσκάφους, γιατί η RAM όσο δυνατότερο ηλεκτρομαγνητικό σήμα δέχεται τόσο χάνει την αποτελεσματικότητα της. Το ίδιο όμως συμβαίνει αν δέχεται πολλά διαφορετικά ηλεκτρομαγνητικά σήματα από διαφορετικές πηγές αναλόγως το ύψος πτήσης. Για αυτό και το F-35 πετάει ψηλά για να αποφεύγει της μη στρατιωτικές ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες από πομπούς TV, FM, κεραίες κινητής τηλεφωνίας κλπ. Αν δε πετάξει πολύ χαμηλά σε επίπεδο θαλάσσης ακόμα και τα ραντάρ επιφάνειας των πλοίων-σκαφών αναψυχής, θα του δημιουργήσουν πρόβλημα μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της RAM που εν συνδυασμό με το νέφος του θαλασσιού ύδατος χειροτερεύουν ακόμα περισσότερο τα πράγματα. Για αυτό και δεν πετάνε χαμηλά και ειδικά επάνω από θάλασσα τα στελθ αεροσκάφη.

    Τα χαμηλών συχνοτήτων ραντάρ των ρώσων UHF, VHF αλλά και τα μπάντας L AESA έχουν την ίδια λογική λειτουργίας. Πολλές κεραίες είτε μηχανικές δίπολα (αναλογικές –ψηφιακές), είτε ηλεκτρονικές. Χρησιμοποιούν MOSFET μεγάλης ισχύος 2,2 KW και πολλές κεραίες για να καταφέρουν να πετύχουν την μεγάλη ισχύ, αλλά και να έχουν την όσο το δυνατόν μικρότερη ισχύ επιστρεφόμενου σήματος σε dB στον δέκτη από παλιότερα που όμως μπορούν να την επεξεργαστούν και να έχουν την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη εμβέλεια αποκάλυψης στόχων στελθ.

    Ένα από τα καλά δυτικά ραντάρ L είναι το ναυτικό SMART ELWΑ, ένα πλήρως ψηφιακό ραντάρ με λιγότερο αριθμό στοιχείων της κεραίας από τα ρώσικα ραντάρ L αλλά με πολύ καλύτερη λειτουργία.
    Στα παλιά ραντάρ L που έχουμε και εμείς στα πλοία μας, η ίδια εταιρία έδινε εμβέλεια τα 60 χιλιόμετρα απόσταση ανίχνευσης για το ίχνος-RCS του F35.

    Οι λύσεις: Αν και εδώ θα αναφέρω μερικές.
    To θέμα είναι να βρούμε λύσεις για να έχουμε παραπάνω εμβέλεια αποκάλυψης αεροσκαφών στελθ που της έχω αναφέρει πολλάκις κατά το παρελθόν αλλά δεν με έχει ρωτήσει κανείς; Πως είναι δυνατόν να δίνω τόσο πολύ μεγάλες εμβέλειες αποκάλυψης στο ίχνος-RCS του F-35; Γιατί όλες οι μελέτες που έχω κάνει έχουν γίνει για το συγκεκριμένο αεροσκάφος…

    Η αρχική λύση που όμως είναι δύσκολο να υλοποιηθεί, αφορούσε την ιδέα του ηλεκτρονικού πυροβόλου που είχαν οι παλιές τηλεοράσεις που εμφανίζει της γραμμές στην οθόνη κλπ. Δηλαδή για να μην μακρηγορώ ταχεία κίνηση της δέσμης σε γραμμές. Για να το μεταφράσουμε αυτό σε λειτουργία του ραντάρ είναι σαν να έχουμε μια πολύ μικρή κεραία σε μέγεθος. ώστε να έχει 100+ φορές μεγαλύτερη ισχύς εκπομπής από όση έχει μια περιστρεφόμενη κεραία ραντάρ. Αν και εδώ η σύγκριση γίνετε με την σταθερή των 120 μοιρών πχ πάτριοτ. Με πολύ γρήγορη κίνηση της κεραίας ηλεκτρονικά για να καλύψει το τόξο εκπομπής των 120 μοιρών, όπως θα έκαναν οι γραμμές της παλιάς αναλογικής τηλεόρασης με οριζόντια κίνηση. Μετά η ιδέα βελτιώθηκε με επιπλέον δεύτερη κεραία εκπομπής με κάθετη κίνηση των γραμμών, δηλαδή με κάθετη κίνηση της κεραίας του ραντάρ. Η μια κεραία θα είχε κίνηση οριζόντια και η άλλη κάθετα για να πιάσει της ατέλειες των στελθ αεροσκαφών, αλλά και να βοηθήσει στην στοχοποίηση του εχθρικού αεροσκάφους με την μετάδοση στοιχείων για κατεύθυνση πυραύλου.

    Αυτή η μέθοδος αν έκανες τους υπολογισμούς βάση των εξισώσεων του ραντάρ που υπάρχουν, έδινε εμβέλειες της τάξης των 220 χιλιόμετρων για το ίχνος (RCS) του F-35 και 170 χιλιόμετρα η εμβέλεια στοχοποίησης! Προσοχή αν κάνετε τους υπολογισμούς θα βρείτε ότι η εμβέλεια είναι μεγαλύτερη , αλλά έχω υπολογίσει-αφαιρέσει εμβέλεια για της παρεμβολές –ηλεκτρονικό πόλεμο- παράσιτα όπως ήξερα από την αεροπορία. Αυτή η μέθοδος ήταν η αρχική του 2008 που έχασα τον ύπνο μου τότε για να την ολοκληρώσω αλλά ήταν δύσκολο να υλοποιηθεί με χαμηλό μπάζετ- δηλαδή με λίγα χρήματα. Ενώ η μέθοδος με αναλογική κίνηση της κεραίας με σερβομηχανισμούς θα είχε φθορές και θα απαιτούσε εφεδρική κεραία. Δυστυχώς όμως η κίνηση δεν θα ήταν τόσο γρήγορη ώστε να υπάρχει η καταλήγει σάρωση του ορίζοντα, οπότε θα απαιτούσε μεγαλύτερη κεραία σε μοίρες. Θα διαβάσετε για αυτήν παρακάτω αν και δεν έχω εγκαταλείψει της προσπάθειες για τρόπους υλοποίησης της πρώτης μεθόδου.

    Η (δεύτερη) λύση είναι πανάκριβη, πολύπλοκή με μεγάλο κόστος εξέλιξης –βελτίωσης αλλά και συντήρησης και στοιχίζει 3-4 φορές παραπάνω το ειδικό ραντάρ από ένα συνηθισμένο ραντάρ, αλλά χρειάζεσαι 2 ίδια ένα για ανίχνευση, ένα για στοχοποίηση-ιχνηλάτηση- εγκλωβισμό! Που με το κόστος σχεδιασμού ανάπτυξης βελτιώσεων –εξέλιξης ανεβαίνει στα 5-6 φορές παραπάνω από ένα ραντάρ! Εδώ αναφερόμαστε σε περιορισμένο αριθμό παραγωγής σε τρεις διαφορετικές σειρές παραγωγής: τα πρωτότυπα με της ειδικές αναλογικές κεραίες, τα προπαραγωγής –παραγωγής με της ηλεκτρονικές κεραίες εκπομπής και τα πλήρως ψηφιακά ραντάρ!
    Η λύση περιλαμβάνει την προσθήκη σε ένα συνηθισμένο ραντάρ L, άλλους 6 πομπούς με της αντίστοιχες ειδικές κεραίες που στέλνουν το σήμα σε μικρή γωνία-αζιμούθιο. Το στέλνουν με ειδικό τρόπο ούτω σώστε να υπάρχει μεγάλη αύξηση συνεχών εκπομπών και όχι μεμονωμένων και ειδικά κυκλώματα στο δέκτη για διαχωρισμό του θορύβου και ειδική επεξεργασία του θορύβου κλπ. Όπως καταλαβαίνετε οι μονάδες είναι περισσότερες από όσες αναφέρω, η μελέτη έχει ξεπεράσει της 200 σελίδες και συνεχίζεται χωρίς μέσα να μπουν και οι εξισώσεις- υπολογισμοί.

    Η εμβέλεια του ραντάρ είναι για το ίχνος RCS του F-35 τα 200-220 χιλιόμετρα ανίχνευση και τα 150-165 η εμβέλεια στοχοποίησης- εγκλωβισμού. Αυτό δεν σημαίνει πως αν προσθέσουμε 5-6 πομπούς με ειδικές κεραίες σε όλα τα ραντάρ, θα πιάσουμε τέτοιες εμβέλειες. Με απλά λόγια δεν γίνετε χωρίς το ειδικό σύστημα επεξεργασίας του θορύβου (που θα το αναλύσουμε παρακάτω) τέτοιες εμβάλεις δεν επιτυχαίνονται. Όλα παίζουν τον ρόλο τους και οι ειδικές κεραίες και η μεγάλη ισχύς και το ειδικό σύστημα επεξεργασίας του θορύβου.
    Η μέθοδος που θεωρητικά είχε πολλές πιθανότητες επιτυχίας: ήταν να γράψουμε ένα πρόγραμμα σε υπολογιστή που να επεξεργαζόταν το επαναλαμβανόμενο θόρυβο (το parent του F-35) και από εκεί να βγάζαμε την πορεία του αεροσκάφους. Αυτό στην πράξει αποδεικνύετε πολύ δύσκολο, Γιατί όμως

    Δυο είναι τα προβλήματα το χαμηλό σήμα του αεροσκάφους στελθ και ο αριθμός των επαναλαμβανόμενων parent. Δηλαδή η συχνότητα επανάληψης του κάθε ενός θορύβου που υποδηλώνει το αεροσκάφος F-35 που αναφέραμε μόνο σε αυτό, γιατί σε αυτό έχω κάνει της σχετικές μελέτες και τους υπολογισμούς!

    Όλοι αναφέρονται στα ραντάρ ότι έχουν μυωπία και για αυτό δεν μπορούν να δουν στόχους στελθ σε μεγάλες αποστάσεις. Ο όρος αυτός για μένα είναι λάθος και χρησιμοποιώ τον όρο ότι τα ραντάρ έχουν μια συνεχή πρεσβυωπία! Αν συγκρίνουμε το αεροσκάφος F-35 με ένα άλλο αεροσκάφος ιδίου μεγέθους σε πολύ κοντινή απόσταση από το ραντάρ, θα διαπιστώσουμε μετά από αλλεπάλληλους υπολογισμούς ότι: το σήμα+ o θόρυβος που δέχεται στην κεραία το ραντάρ ανήρχετο στο 22% για το αεροσκάφος F-35! Αν και το ποσοστό εκ πρώτης όψεως φαίνετε υψηλό δεν είναι, γιατί περιλαμβάνει και το υψηλό ποσοστό θορύβου από την θερμοκρασία που έχει το αεροσκάφος πέριξ αυτού και άλλοι θόρυβοι λόγο της λειτουργίας της RAM αλλά και του ραντάρ.

    Αν και αρχικά τα αποτελέσματα του επαναλαμβανόμενου θορύβου είναι πολλά, στην πράξη δεν είναι έτσι γιατί η συχνότητα επανάληψης είναι μικρή της τάξης του 4%! Προσοχή, δεν έγραψα ότι σε 100 περιστροφές της κεραίας έχουμε ένα 4% επαναλαμβανόμενο σήμα θορύβου που αφορά τον ίδιο συγκεκριμένο ακριβώς θόρυβο. Ασφαλώς και υπάρχουν επαναλήψεις του 3 ή 2% άλλων θορύβων που χαρακτηρίζουν και υποδηλώνουν την παρουσία του συγκεκριμένου αεροσκάφους F-35,αλλά μια τόσο χαμηλή συχνότητα επαναλήψεις είναι αρνητική στο να εξάγουμε στοιχεία για την ανίχνευση του στελθ αεροσκάφους!

    Με την τοποθέτηση των 5-7 πομπών έχουμε 4Χ5, 4Χ6 και 4Χ7 επανάληψη του συγκεκριμένου θορύβου. Δηλαδή 20/24/28 θεωρητικά ίδιους θορύβους που δυστυχώς στην πράξη δεν είναι έτσι, γιατί η σειρά επανάληψης των θορύβων δεν είναι η ίδια!!! Έτσι βγάζουμε συμπέρασμα από ένα σύνολο συγκεκριμένων θορύβων και όχι από έναν και μόνο θόρυβο (που όλοι αυτοί χαρακτηρίζουν το συγκεκριμένο αεροσκάφος) Στα 200-220 χιλιόμετρα έχουμε μόνο την απόσταση και την πορεία με μεγάλη σχετικά ακρίβεια και ξέρουμε πως μπήκε στην εμβέλεια του ραντάρ μας ένα F-35! Στα 150-165 χιλιόμετρα ξέρουμε ταχύτητα, ακριβές απόσταση, ύψος και ταχύτητα στόχου. Εδώ απαιτούνται 16-17 επαναλαμβανόμενα parent θορύβου που μπορούν να βγουν από 3+ διαφορετικούς συγκεκριμένους θορύβους. Αν και στην λειτουργία του ραντάρ ξεχωρίζονται συγκεκριμένοι θόρυβοι και ενισχύονται-καθαρίζονται κλπ με ειδικά φίλτρα πριν πάνε για να επεξεργαστούν, ειδικά με την δεύτερη μέθοδο για να πάρουμε την επιπλέον μεγάλη εμβέλεια!

    Προσοχή δεν βγάζουμε συμπέρασμα μόνο από 3+ θορύβους αλλά από ένα σύνολο θορύβων που οι 3+ επαναλαμβάνονται συχνότερα. Αν και στην πράξη είναι παραπάνω από τους διπλάσιους 6+ Δεν θα πω πόσοι είναι, αυτό που θα γράψω είναι πως δεν μπορείς να τους μιμηθείς για να βγάλεις εκτός την λειτουργία ανίχνευσης με ψευδοστόχους. Δηλαδή να τους μιμηθείς από μακριά ή με άλλο μέσο. γιατί ο κάθε ένας θόρυβος ξεκινάει από συγκεκριμένη εμβέλεια η ανίχνευση του και όχι από τυχαία!

    Ασφαλώς και με κείμενο που αφορά λίγες σελίδες δεν μπορείς να αποδείξεις πως αυτά που γράφεις γίνονται και στην πραγματικότητα. Υπάρχουν και άλλες επιπλέον λύσεις όμως που της έχω αναφέρει σε άλλα ποστ, αλλά δεν έχω διαβάσει από κανέναν στο ιντερνέτ τίποτα ανάλογο και για να το ξεκαθαρίσουμε αυτό άπαξ δια παντός! Όλοι αναφέρονται για συμβατικές λύσεις που δεν είναι από μόνες τους λύσεις αλλά ένας συμβιβασμός που δεν οδηγεί πουθενά μα πουθενά.

    Απάντηση
  2. Konstantinos Zikidis

    Ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με την μεταφορά στοιχείων στόχων (track) μέσω Link16:
    δυστυχώς, τόσο τα F-16 Adv., όσο και τα Μ2000-5, αν και μπορούν να μοιράζονται track μέσα σε έναν σχηματισμό, για να μπορέσει ένα αεροσκάφος να εξαπολύσει πύραυλο α-α εναντίον ενός στόχου, απαιτείται η αποκάλυψη και παρακολούθηση του στόχου από το ραντάρ του Α/Φ. Δηλαδή, δεν είναι δυνατή η βολή εναντίον στόχου που απλά έχει υποδειχθεί μέσω Link16 ή του αντίστοιχου Link των -5. Αυτό είναι απολύτως λογικό, καθώς η ακρίβεια και η αξιοπιστία των μετρήσεων του ραντάρ του Α/Φ είναι πολύ ανώτερες από την ακρίβεια του track του όποιου τακτικού δικτύου δεδομένων.

    Εξαπόλυση πυραύλου εναντίον στόχου ο οποίος έχει υποδειχθεί μέσω Link16 από άλλο Α/Φ και χωρίς χρήση του ραντάρ του βάλλοντος Α/Φ έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής, εξ όσων γνωρίζω, μόνο από Rafale προ δεκαετίας και λίγο αργότερα από Eurofighter. Αυτό επιτρέπει και την εμπλοκή στόχου πίσω από το βάλλον Α/Φ. https://www.ixarm.com/fr/article37283 (προσοχή, αυτό έγινε τον Ιούνιο του 2007 αλλά δεν υπάρχει το αρχικό link).
    Υποθέτω ότι κάποια στιγμή “θα” το κάνει και το F-35, αν και απ’ό,τι ξέρω, η στιγμή αυτή δεν έχει φτάσει ακόμα (παρά μόνο στο βίντεο της NG για το DAS, δηλαδή σε κινούμενα σχέδια…).

    Όμως, ο περιορισμός που έχουν τα F-16 Adv. και τα -5 είναι πολύ σοβαρός όσον αφορά δυσδιάκριτους στόχους, όπως το F-35. Όπως έχει επισημανθεί επανειλημμένως, το F-35 είναι βελτιστοποιημένο για ραντάρ αεροσκαφών (και πυραύλων), παρουσιάζοντας πολύ μικρό RCS στις ανάλογες περιοχές συχνοτήτων. Επομένως, για να μπορέσει ένα μαχητικό να επιτεθεί εναντίον F-35 και να του κάνει βολή, θα πρέπει να το έχει πλησιάσει υπερβολικά (ακόμα κι αν το επιτιθέμενο Α/Φ είναι κι αυτό F-35), εκτιθέμενο έτσι στα όπλα του F-35. Για περισσότερα: https://www.armyvoice.gr/2018/07/prosomiosi-ellinika-f-16-viper-enantion-tourkikon-f-35/

    Το ιδανικό είναι να υπάρχει δυνατότητα εμπλοκής στόχου που έχει υποδειχθεί μέσω τακτικού δικτύου δεδομένων, όχι μόνο από άλλο Α/Φ του ιδίου σχηματισμού αλλά ακόμα και από το ΣΑΕ. Προφανώς αυτό θα είχε ακόμα μικρότερη πιθανότητα επιτυχούς βολής αλλά έτσι είναι η ζωή… Καλύτερα να έχεις δυνατότητα να ρίξεις, έστω και με χαμηλό Pk, παρά να μην μπορείς να ρίξεις καθόλου. Όπως και νά’χει, δεν θα ήθελα να ακούσω στον δέκτη του συστήματος αυτοπροστασίας μου ένα ραντάρ πυραύλου να με γλυκοκοιτάζει σε «άγριο» mode λειτουργίας (βλ. Pitbull), ακόμα κι αν πίστευα ότι είμαι επαρκώς δυσδιάκριτος… Το λιγότερο που θα έκανα θα ήταν να την έκανα…

    Ελπίζω το θέμα αυτό να ληφθεί υπόψη κατά την αναβάθμιση των F-16…

    Όσον αφορά τον ΗΠ, δεν μπορώ παρά να υποδείξω ένα σχετικό άρθρο του Βελισάριου, το οποίο έχει μία αρκετά διεισδυτική ματιά σε κάποια κακώς κείμενα:
    https://belisarius21.wordpress.com/2016/09/18/πολεμική-αεροπορία-επικίνδυνη-αυταρ/

    Απάντηση
    • Gunslinger32

      Είναι εντυπωσιακό να μπορεί ένα πολεμικό πλοίο να μεταφέρει στοιχεία για αναχαίτηση βαλλιστικού πυραύλου σε μεγάλη απόσταση μέσο δορυφορικής επικοινωνίας σε άλλο πλοίο το οποίο θα πραγματοποιήσει την εκτόξευση αντί-βαλλιστικού πυραύλου για αναχαίτηση της εισερχόμενης απειλής, ενώ στην περίπτωση των μαχητικών αεροσκαφών που πετάνε στον ίδιο σχηματισμό αυτό να είναι αδύνατο, παρόλο που πρόκειται και στις δυο περιπτώσεις για ασύρματη επικοινωνία. Εννοώ την περίπτωση συνεργασίας ολλανδικής φρεγάτας με αμερικανικό αντιτορπιλικό στην άσκηση Formidable Shield, απο μια προηγούμενη συζήτηση.

      Απάντηση
  3. Konstantinos Zikidis

    @ Gunslinger32, Kostas
    Η τροχιά ενός βαλλιστικού πυραύλου είναι εν πολλοίς … βαλλιστική, δηλαδή προβλέψιμη. Μετά την αρχική φάση προώθησης (boost phase), ο βαλλιστικός πύραυλος κατευθύνεται προς το στόχο του ακολουθώντας μία πολύ ομαλή τροχιά, ενδεχομένως με κάποιες μικρές διορθώσεις. Επομένως, “δειγματοληπτώντας” σε 3 – 4 διαδοχικές θέσεις του πυραύλου, μπορούμε με αρκετά μεγάλη ακρίβεια να υπολογίσουμε την πορεία του, καθώς και να κατευθύνουμε κάποιον πύραυλο εναντίον του. Προφανώς, περισσότερα δείγματα μας επιτρέπουν καλύτερη εκτίμηση της πορείας, καθώς οι μετρήσεις του ραντάρ εμπεριέχουν θόρυβο. Σημειωτέον ότι το ραντάρ Smart L της Thales διαθέτει πολύ εντυπωσιακές δυνατότητες, ιδίως στην έκδοση EWC (Early Warning Capability), όπου αναφέρεται αποκάλυψη βαλλιστικών πυραύλων σε αποστάσεις έως και 2000 χλμ.

    Στην λογική αυτή βέβαια δεν εμπίπτουν οι μεγάλοι βαλλιστικοί πύραυλοι κατηγορίας ICBM, οι οποίοι φέρουν έως και 10 πολεμικές κεφαλές (MIRV ή Multiple Independently targetable Reentry Vehicle), καθώς και πολλά decoy για παραπλάνηση. Κάθε μία πολεμική κεφαλή μπορεί να κινηθεί εναντίον ανεξάρτητου στόχου, ενίοτε κάνοντας βίαιους ελιγμούς. Προφανώς, ένα τέτοιο σύστημα είναι πρακτικά μη ανασχέσιμο.

    Η κατάσταση όσον αφορά τα μαχητικά Α/Φ ομοιάζει (υπό συνθήκες) μάλλον με την δεύτερη περίπτωση, όταν π.χ. ο στόχος είναι ένα σκληρά ελισσόμενο μαχητικό αεροπλάνο, το οποίο μπορεί να αλλάξει πτητική συμπεριφορά “τραβώντας” 9άρια προς διαφορετικές κατευθύνσεις ανά μερικά δευτερόλεπτα. Προφανώς αυτό δεν είναι η συνήθης συμπεριφορά. Όμως, ένα “υποψιασμένο” μαχητικό με κατάλληλο σύστημα αυτοπροστασίας (γιατί χωρίς αυτό απλά θα πετάει περήφανο…), όταν προειδοποιηθεί για κάποιο περίεργο ραντάρ, θα προσπαθήσει να δυσχεράνει το tracking. Σε τέτοια περίπτωση, ακόμα και ένα ραντάρ μαχητικού σε STT θα είχε δυσκολία στην παρακολούθηση και διατήρηση του εγκλωβισμού. Έτσι, μία πληροφορία θέσης και διανύσματος ταχύτητας για ένα μαχητικό, η οποία είναι “παλαιά” κατά 10 – 15 sec, μάλλον είναι περιορισμένης αξίας για καθοδήγηση όπλου.

    Επομένως, η πρώτη προσέγγιση είναι η μετάδοση της πληροφορίας από ένα μαχητικό σε ένα άλλο, ή ακόμα σε επίγειο/ναυτικό ΑΑ σύστημα, όπως υπέδειξε ο Kostas. Στην περίπτωσή μας όμως, εκτιμώ ότι πιο χρήσιμο θα ήταν να υπήρχε δυνατότητα μετάδοσης στοιχείων στόχου από το ΣΑΕ στα μαχητικά και η δυνατότητα βολής, με συνεχή ανανέωση των στοιχείων από το ΣΑΕ και ενδεχομένως από το ραντάρ του Α/Φ. Ακόμα κι αν απέχει από το βέλτιστο, είναι better than nothing.

    Βεβαίως όλα αυτά απαιτούν περαιτέρω εξέταση και μελέτη, καθώς το απόθεμα πυραύλων α-α ή ε-α δεν είναι ατελείωτο, ούτε διαθέτουμε SM-6 με τεράστιες εμβέλειες και αυτόνομη καθοδήγηση με ραντάρ. Απλά αναφέρονται ως τροφή για σκέψη.

    Απάντηση
    • Gunslinger32

      Ευχαριστώ πολύ για τις εξηγήσεις.
      Ή αεροπορική/εναέρια μάχη σε μακρινές αποστάσεις εκτός του οπτικού ορίζοντα, φαίνεται να παραμένει μεγάλη πρόκληση για τον επιτιθέμενο, παρά τα άλματα που έκανε η τεχνολογία στους ερευνητές αεροσκαφών/αντιαεροπορικών πυραύλων, εφόσον προχώρησε παράλληλα και στα συστήματα προειδοποίησης/αυτοπροστασίας, που προσαρμόζονται συνεχόμενα.

      Φαίνεται ότι για μια σίγουρη (επιβεβαιωμένη) κατάρριψη του αντιπάλου, τα όπλα για αποστάσεις εντός το οπτικού ορίζοντα παραμένουν απαραίτητα και σημαντικά εργαλεία(ειδικά το πυροβόλο που δεν παραπλανάται απο συρόμενους και μη ψευδό-στόχους, αερόφυλλα και παρεμβολές).

      Απάντηση
      • Konstantinos Zikidis

        Ορθόν, δεν είπα κάτι διαφορετικό. Η όλη υπόθεση καθοδήγησης πυραύλου SM-6 μέσω δικτύου στο οποίο περιλαμβανόταν και F-35 και η εμπλοκή στόχου πέραν του ορίζοντα ήταν εντυπωσιακή, όπως βέβαια και ο ίδιος ο πύραυλος SM-6 από μόνος του, σε όλες τις παραμέτρους του (συμπεριλαμβανομένου του κόστους…).

        Ο ρόλος αυτός του F-35, ως προωθημένος εναέριος αισθητήρας ο οποίος θα έχει εικόνα και θα τη μεταδίδει μέσω ασύρματου δικτύου δεδομένων σε άλλα συστήματα με σκοπό την εμπλοκή στόχων, του ταιριάζει γάντι. Επί τη ευκαιρία, να διευκρινίσω ότι το προηγούμενο σχόλιό μου “ότι κάποια στιγμή “θα” το κάνει και το F-35” αναφερόταν στη δυνατότητα εμπλοκής στόχου από ένα F-35 χωρίς τη χρήση δικού του αισθητήρα (ραντάρ, EOTS ή DAS), με βάση στοιχεία στόχου που θα του μεταδίδονται από άλλον κόμβο, ενδεχομένως ένα άλλο F-35, και ιδιαίτερα στη δυνατότητα εμπλοκής στόχου στο οπίσθιο ημισφαίριο. Πράγμα το οποίο, εξ όσων γνωρίζω, προς το παρόν δεν έχει γίνει, αν και λογικά θα επιτευχθεί, με τη χρήση AIM-9X Block II ή ΙΙΙ.

        Γενικά το USN είναι πρωτοπόρο σε πολλά και φαίνεται να έχει επενδύσει αρκετά σε δικτυοκεντρικές προσεγγίσεις, όπως το NIFC-CA (Naval Integrated Fire Control – Counter Air) αλλά και το TTNT (Tactical Targeting Network Technology), όπου δύο ή περισσότερα Block III Super Hornet μπορούν να συνεργαστούν με σκοπό την στοχοποίηση στόχου, ενδεχομένως δυσδιάκριτου με ραντάρ, μέσω των συστημάτων IRST που θα φέρουν: https://nationalinterest.org/blog/the-buzz/how-the-navys-new-block-iii-super-hornet-could-crush-chinas-25964
        Πολύ θα ήθελα να δω κάτι ανάλογο κι εδώ… Στην ΠΑ εννοώ, όχι στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου, καθώς επανειλημμένως έχουμε δει συστήματα που ονειρευόμαστε και προτείνουμε να τα υιοθετούν πρώτα οι απέναντι…

      • Kostas

        Κωνσταντίνε συμφωνώ ότι ο (όντως πανάκριβος) SM-6 είναι ένας εντυπωσιακός πύραυλος (βεληνεκές σχεδόν 500 χλμ) και είναι ίσως ο μοναδικός πύραυλος σε χρήση με αξιοπρεπές Ρκ προσβολής στόχων LO.

  4. Theognostos

    It is not easy to change the course of the warhead once it is released from the carrier vehicle. Any course corrections are minimal owing to the velocities involved. In this sense the conical shaped warheads reach the targets at a very short time once released.

    Thus either the carrier vehicle can be made to have additional course change capabilities (which will then limit the total number of warheads as space is taken by the engine scheme) or carry non conical hypersonic warheads.

    «According to a report by The Diplomat, the newly modified RS-24s have what are known as independent post-boost vehicles, or IPBVs. Instead of a single stage with all the warheads, this configuration essentially consists of multiple vehicles that break off after launch and then speed toward their final destination.»

    A MIRV-capable missile typically releases a number of individual nuclear weapons, they’re all attached to a single main unit that is flying on a relatively linear course. As each warhead is released then, the warheads can only hit targets in relatively close proximity to that path.

    https://goo.gl/images/8dtRgj

    In the IPBV design the warheads will be able to have a much more independent final than the main missile’s trajectory, meaning they are released in a non linear fashion and a single ICBM can attack across a far wider area. This also potentially makes for more precise targeting as the reentry vehicles are not restricted being released in a linear single flight path. Russian reports and Putin himself claim this capability…

    For hypersonics the weapon whether with nuclear warhead or not, it is presumed that the booster rocket motor pushes the system to hypersonic speeds then the aurbreathing portion takes over…

    It is not only an issue of course change but signature detection and monitoring and tracking as these vehicles generate marketly dirrefent signatures from rockets posing anothrr challemge to space based surveilance assets. Hypersonic projectiles operating flying and at changing altitudes at a mile a second challenge the state of thevart in tracking and targeting and engaging them in time. However there are still major issues with the controls of these vehicles at these speeds therefore the algorithms and predictor corrector schemes and the engine size etc..and the time dt involved..to reach their destination point of impact means that the course change is bracketed within certain probability curve and as such that these even so they can be defeated.

    Απάντηση
  5. Konstantinos Zikidis

    Σε συνέχεια προηγούμενων σχολίων μου, παραθέτω το άρτι αφιχθέν άρθρο του ιστοτόπου «σε επιφυλακή» (onalert.gr), επισημαίνοντας ιδίως το σχετικό βίντεο: http://www.onalert.gr/stories/na-pws-palias-genias-aeroskafh-tha-mporoun-na-doun-maxhtika-stealth-kai-na-ta-katarriptoun/68874
    Με λίγη σκέψη και αντικαθιστώντας όπου F-15 το F-16V (για να μην αναφέρω τα προσφιλή μου Mirage), το πράμα λαμβάνει υπόσταση…

    Απάντηση
    • Theognostos

      Το rcs του F-35 δεν συγκρίνεται με του rcs του SU57 …οπως και να έχει ποσα αεροσκάφη χρειάζονται με αυτην τη δυνατότητα;

      Ιδανικά ολα τα Ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη επρεπε να εχουν αυτην την δυνατότητα ωστε με περιπολία και διασταυρώσεις εναεριου χώρου να καλύπτονται ολοκληρες περιοχές.

      Το προβλημα έγκειται στην πρώτη επίθεση προσβολή εαν η Ελλάς δεν παραμείνει έτοιμη…ωστε να προστατεύσει τα assets..radar systems..αυτο σημαίνει οτι όλες οι κινήσεις για πόλεμο απο γειτονικά κράτη (οχι μόνον εξ ανατολών) πρεπει να καταγράφονται και η Ελλας να ειναι ετοιμη για άμεση δράση προς αποφυγην καταστροφικού χαρακτήρος.

      Έπειτα

      «the Eurofighter Typhoon’s IRST abilities are uncanny. The Typhoon can spot «astonishingly small points of heat at long distance,» according to Bronk, who joked that it could see a «campfire on the moon.»

      «In theory, state of the art IRST could find and track F-22 at quite long range,»

      Ομως…

      «IRST is hugely affected by weather. Humid parts of the world are inhospitable, and the thermal imaging works better at night when the skies are cooler.»

      «But even on a good day, looking for fifth-generation aircraft in the open skies with IRST is like «looking through a drinking straw»»

      «The [IRST] field of regard is quite small… and it’s much much harder to perform a wide sector scan in a way that a radar can,»

      «Stealth makes it difficult to find the plane, but mainly grants freedom of movement,»

      «Using that freedom, the fifth generation planes can chose to «avoid them, engage them, or position themselves in a engagement on their terms.»

      ( https://www.businessinsider.com/irst-cant-stop-f-22-f-35-2016-8)

      Αυτη η δυνατότητα αποφυγής και επιλογής να δρασουν τα F-35 με δικους τους όρους δεν ειναι πρωτοπορο (ολοι προσπαθούν με οτι.κεσα διαθέτουν) όμως ειναι δυσκολο παιχνιδι για τον αμυνομενο.

      Απάντηση
    • Gunslinger32

      @Konstantinos Zikidis

      Απο την εποχή που πρωτοεμφανίστηκε ένα Skyguard της Oerlikon Contraves(που αναφέρω σαν παράδειγμα), η τεχνολογία στους «οπτικούς αισθητήρες» έκανε πραγματικά άλματα. Σε μια παρουσίαση της εταιρίας FLIR στην προπέρσινη έκθεση στο Farnborough της Αγγλίας, έγινε προφανώς παραπάνω απο ξεκάθαρο, ότι δεν ξεφεύγει πλέον τίποτα εύκολα απο τα άγρυπνα ματιά ενός συστήματος FLIR(η κάποιο ανάλογο σύστημα απο άλλο παραγωγό), αρκεί αυτό να κοιτάζει προς την σωστή κατεύθυνση και να είναι ο στόχος εντός εμβέλειας του συστήματος παρακολούθησης. Εδώ ίσως να φαίνεται, ότι το Χόλυγουντ στο συγκεκριμένο θέμα να ήταν πιο μπροστά απο τους παραγωγούς οπτικών αισθητήρων(η «προφητικό»), όταν παρουσίαζε τον πλέον πασίγνωστο κυνήγο απο έναν μακρινό πλανήτη, ο οποίος είχε ικανότητες να αλλάζει φάσμα στα οπτικά του κράνους που φορούσε, όταν άλλαζαν οι συνθήκες στο περιβάλλον, δυσκολεύοντας τον οπτικό εντοπισμό του εχθρού/αντιπάλου.

      Εδώ να σημειώθει ότι οι καιρικές συνθήκες δεν είναι πάντα αυτές που χρειάζεται ένας επιτιθέμενος (ούτε τον ευνοούν οπότε θέλει αυτός) για να πετύχει την αποστολή του χωρίς να συναντήσει εμπόδια/προβλήματα (όπως περιγράφεται σε μια αναφορά στο σχόλιο του φίλου Theognostos), είτε αυτός έρχεται με τα πόδια είτε με πλοία η αεροσκάφη, έτσι δεν θα έπρεπε να θεωρείται σίγουρη/δεδομένη η «προστασία» απο τις καιρικές συνθήκες, οι οποίες ακόμα δεν «έρχονται» κατόπιν παραγγελίας(όπως μια πίτσα με ντελίβερι εκεί που θέλει ο πελάτης).😉

      Η συζήτηση για την ανίχνευση/αντιμετώπιση απειλών χαμηλής παρατηρησιμότητας θα γίνει όμως ακόμα πιο συναρπαστική, μόλις εμφανιστούν τα πρώτα ραντάρ νέας φιλοσοφίας/σχεδίασης σε υπηρεσία που θα εντοπίζουν τα αεροσκάφη που είναι σήμερα ακόμα «αόρατα» (σε συγκεκριμένη μπάντα), μειώνοντας σημαντικά αυτό το (προσωρινό) πλεονέκτημα. Νομίζω επίσης, ότι οι παράλληλες προσπάθειες που γίνονται για την προστασία σχηματισμών με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για παρεμβολές μακράς εμβέλειας(SOJ), είναι επίσης ενδεικτικές, ότι δεν αρκεί η μείωση του RCS ενός αεροσκάφους για να αποφευχθεί ο εντοπισμός.

      Οι παρακάτω αναφορές νομίζω πως δεν αφήνουν πολλές αμφιβολίες, ότι οι εξελήξεις στην τεχνολογία ραντάρ δεν παραμένουν στάσιμες (αλλά προχωράνε) επειδή κατασκευάστηκαν υλικά που μειώνουν τα ίχνη αεροσκαφών στα υπάρχοντα ραντάρ(όχι όμως αναγκαστικά στα μελλοντικά).

      Canada developing quantum radar to detect stealth aircraft
      Canada has invested $2.7m (£1.93m) into developing quantum radar – a new technology that would greatly improve the detection of stealth aircraft.

      https://www.bbc.co.uk/news/technology-43877682

      How to Detect a Stealth Fighter
      https://warisboring.com/how-to-detect-a-stealth-fighter/

      Υ.Γ.
      Για να προλάβω αυτούς που θα έχουν (σίγουρα) ενστάσεις για τα παραπάνω(και επειδή στην Ελλάδα συνηθίζουν να «πυροβολούν» συχνά αυτούς που μεταφέρουν πληροφορίες, όταν αυτές προβληματίζουν), οποίος έχει πρόβλημα με τα παραπάνω μπορεί να απευθυνθεί στις πηγές αναφοράς, όπως και στους ειδικούς που αναφέρει η παραπάνω πηγή στον σύνδεσμο που έδωσα επάνω. Για να ζητήσει περαιτέρω εξηγήσεις σχετικά με τις αναφορές.

      Απάντηση
      • Theognostos

        @Gunslinger32

        Αγαπητέ με εκανες και χαμογέλασα. Να εισαι καλά.

        Η αναφορά για το quantum radar δεν είναι καινούργια ηδη ειχε αναφερθεί και σε προηγούμενο παρόμοιο ζήτημα για την ανίχνευση αεροσκαφων και οχημάτων αορατοτητος στο παρον ιστολογιο και απο εμέ. Ελπιζουμε να δούμε σε σχετικό λίγο χρονικό τα αποτελέσματα εφόσον αυτη η τεχνολογία αγγίζει και αλλους πολλούς τομείς πέραν του ενδιαφερόμενου άρθρου. Χρειαζεται πολυ δουλειά. Δεν ειμαι σε θεση να γνωριζω εαν η Ελλάς εχει επενδυσει έστω και σε ακαδημαϊκό επίπεδο στην τεχνολογία.

        Το σίγουρο ομως είναι σήμερα τώρα δεν υπάρχει αυτό που λέγεται a single silver bullet για την ανίχνευση και στοχοποίηση πυραυλων στελθ και αεροσκαφών στελθ (ας μην ξεχναμε και τα Β2) και jamming techniques etc.

        Επισης σήμερα τώρα το μόνον κρατος που έχει αεροσκάφη στελθ ειναι οι ΗΠΑ οι οποίες δεν επαναπαύονται και ηδη επενδύουν σε μελλοντικά συστήματα περαν των σημερινων.
        Έπειτα οι ΗΠΑ σε περίπτωση γενικευμένου πολέμου έχουν και αλλα πολλά συστήματα που θα φερουν στο πεδιο των μαχων.

        Αυτο δεν υφίσταται μέχρι στιγμής απο την τουρκικη πλευρά αν και προσπαθουν να απεξαρτηθούν ωστε να έχουν μια στοιχειώδη δυνατότητα δική τους.

        Ως πολλοί εχουν σωστά αναφέρει καθως και ο Κ. Ζικιδης για την ανιχνευση και την στοχοποιηση στελθ συστημάτων χρειάζονται συντονισμένες ενέργειες απο πολλές πηγές και δεν ειναι μόνον θέμα των Ελληνικών F-16 και των Mirage η των Typhoon κ.ο.κ.

        Μεσα σε αυτές τις συντονισμένες ενέργειες (Various ground radar approches, PCL passive coherent locators, IRST, LRCS lidar based rcs where both the rcs of the A/C as well as atmospheric wake turbulence can be measured and a data base established TWDD Turbulent Wave Detection Database) και ασφάλειες βάσει των οποίων με το που θα ανάβουν οι μηχανές των τουρκικων F-35 (κάποτε ειχε ειπωθεί απο καποιον αξιωματικό θα δουμε εαν τα πάρουν) οπως και να έχει να υπάρξει a priori γνώσις για το τι συμβαίνει στο ‘διπλανο χωριό’. Μέσα σε αυτή την γνωση ειναι και η γνωση καιρικών συνθηκών και το πως θα επιδράσουν τις δυνατότητες προσβολής εκατέρωθεν διοτι σίγουρα και η Έλληνες φιλόσοφοι γνωρίζουν πως να χρησιμοποιουν καιρικά φαινόμενα προς οφελος τους.

      • ivychris

        Όντως εφ΄ όσον ωριμάσουν σαν τεχνολογία, τα κβαντικά ραντάρ αντιστρέφουν την εξίσωση και αναιρούν το πλεονέκτημα των stealth 5ης γενιάς, αφού με τις σύνθετες δέσμες φωτονίων που εκπέμπουν καθίστανται αυτά αόρατα στα ραντάρ των Α/φων & στους αντι-ρανταρ πυραύλους και δεν επηρεάζονται από RAM επιστρώσεις ή σχεδιάσεις.
        Εκτός του Καναδά, η Κίνα έχει ήδη παρουσιάσει κβαντικό ραντάρ εμβέλειας 100χλμ, με μονό ανιχνευτή φωτονίων, οπότε να περιμένουμε και τους πολλαπλούς ανιχνευτές, καθώς όλοι οι μεγάλοι (ΗΠΑ, Ρωσία, Γαλλία, Γερμανία) εξελίσσουν ανάλογα συστήματα.
        Η τεχνολογία να κινείται με ρυθμούς γεωμετρικής προόδου, θα φτάσουμε σύντομα οι ταινίες Syfy να γίνονται πραγματικότητα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
        Δεν θα αργήσει η στιγμή που θα πάμε σε υπερ-υπερηχητικά Α/φη με περισσότερους των 2 πρωτοποριακών προωθητικών κινητήρων, με υπερ-υπερηχητικά όπλα, όπου οι εμβέλειες των 100-150χλμ δεν θα αφήνουν περιθώρια αντίδρασης.

        Στη σημερινή όμως πραγματικότητα, μου προκαλεί εντύπωση πως ενώ οι CFT των F-15 έχουν τουλάχιστον 10 διαφορετικές διαμορφώσεις, όπου το καύσιμο διαχωρίζεται στο πίσω μέρος και στο μπροστινό μέρος ολοκληρώνονται πλήθος συστημάτων IRST, EW, FLIR κλπ ή συνδυασμός αυτών, ελευθερώνοντας 1 και 2 πυλώνες, εν τούτοις στις αντίστοιχες CFT των F-16 δεν έχει παρουσιαστεί κάτι ανάλογο, που θα το είχε και μεγαλύτερη ανάγκη.
        Δεν ξέρω αν δεν το επιτρέπει η θέση τους, αλλά δεν έχω διαβάσει κάτι ανάλογο.

  6. ΔΙΚΑΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΚΡΟΣ ΗΡΩΑΣ

    Λύσεις υπάρχουν σας τα ανέφερα πριν ακόμα και παλιά ραντάρ μπορείς να βελτιώσεις στο 50% παραπάνω εμβέλεια ασφαλώς και με πολλά χρήματα θα γίνει αυτό.

    όποιος δεν το καταλαβαίνει αυτό ότι δηλαδή υπάρχουν λύσεις και για τα αεροσκάφη για να αυξήσεις την εμβέλεια τους τι να πω ποια;

    Τέτοια άρνηση όμως δεν έχω ξανά συναντήσει λες και δεν ενδιαφέρει κανέναν!!

    Δεν αναφέρομαι για την Ελλάδα αλλά για το εξωτερικό για της χώρες του ΝΑΤΟ.

    Απάντηση
  7. Gunslinger32

    @Theognostos @ivychris

    Αγαπητέ Theognostos σε ευχαριστώ, αντεύχομαι.
    Χαίρομαι πάντως που δεν ερμήνευσες την χιουμοριστική μου απόκλιση/παρατήρηση σχετικά με τις καιρικές συνθήκες ως ειρωνία. Μια μικρή/μετρημένη δόση χιούμορ πρέπει να επιτρέπεται χωρίς να γίνεται παρεξήγηση, ακόμα και στα σοβαρά θέματα που συζητάμε.

    Πέρα απο την πλάκα, θυμάμαι όντως μερικές αναφορές για την (συγκεκριμένη) νέα τεχνολογία στα ραντάρ σε προηγούμενες συζητήσεις, το ανέφερα όμως επειδή θέλησα να συμπεριληφθεί και στην παρούσα συζήτηση έστω ως μελλοντικό μέσο αντιμετώπισης, εφόσον θα παίξει όπως φαίνεται ρόλο στο όχι και πολύ μακρινό μέλλον. Προσωπική μου «εκτίμηση» είναι ότι η Ελλάδα αν θα επενδύσει σε ένα νέο ραντάρ με τέτοιες ικανότητες, θα προτιμήσει ως συνήθως ένα έτοιμο σύστημα που θα προσφέρεται στην αγορά(ίσως απο την ίδια εταιρία που προσφέρει τα JSF, αν όχι απο την ίδια η Raytheon περιμένει στην γωνιά να προσφέρει λύσεις στο πρόβλημα στους παραδοσιακούς της πελάτες).

    Αν πάλι οι ΗΠΑ αποφασίσουν να μην προσφέρουν αυτά τα συστήματα για εξαγωγή, θα προσφέρουν οι άλλοι ανταγωνιστές, που αναφέρει ο ivychris στην παραπάνω του απάντηση, στην διεθνή αγορά(οι οποίοι επίσης περιμένουν ευκαιρίες), έτσι νομίζω ότι θα υπάρξουν οπωσδήποτε εξελήξεις στο θέμα, οι οποίες δεν θα ευνοούν αναγκαστικά τον σχεδιασμό μάρκετινγκ των παραγωγών αεροσκαφών Χ/Π, οι προσπάθειες στην ανάπτυξη ταχύτητας και ικανοτήτων Η/Π, είναι νομίζω ενδείξεις ότι τα περιθώρια στενεύουν όσο προχωράει η έρευνα και ανάπτυξη στα μέσα εντοπισμού. Η περίπτωση με την «ιδανική ασημένια σφαίρα» ισχύει νομίζω στις περισσότερες όχι όμως σε όλες τις περιπτώσεις, έχοντας υπόψην την περίπτωση με το συμβάν στην Σερβία(που όχι μόνο τυχαίο δεν ήταν, αλλά προφανώς ένα είδος προειδοποίησης(όχι απο τους Σέρβους εννοείται, επειδή αυτοί εφάρμοσαν απλά το πρακτικό μέρος). Να σημειωθεί επιπλέον ότι η αντίπαλη πλευρά δεν θα περιμένει να εξελιχθούν νέες τεχνολογίες στην δύση για να κάνουν μπίζνες(η πανηγύρι στις LM&NG) στην δυτική αγορά, επειδή έχουν και οι άλλοι σχεδιασμούς για την άμυνα/ασφάλεια. Γνώσεις έχουν αρκετές για να ανταπεξέλθουν στις προκλήσεις τις άλλη πλευράς(και το έχουν αποδείξει έμπρακτα στο παρέλθουν αλλά και στο παρόν).

    Όσον αφορά μια περίπτωση γενικευμένης σύρραξης μεταξύ ΗΠΑ – Ρωσίας, νομίζω πως αυτό είναι εξαιρετικά απίθανο, επειδή απλά δεν συμφέρει κανέναν απο τους δυο να αλληλοκαταστραφούν εφόσον δεν πρόκειται να υποχωρήσει κανένας, παραχωρώντας έτσι την θέση που έχουν σε άλλους που περιμένουν ευκαιρίες να αναλάβουν ηγετική θέση στην γεωπολιτική σκηνή. Επομένως μια τέτοια συζήτηση θα ήταν εντελώς υποθετική(ειδικά όταν παίζουν και όπλα μαζικής καταστροφής, που θα ήταν μοιραία για την ύπαρξη της ανθρωπότητας). Νομίζω ότι δεν ενδιαφέρεται καμία πλευρά, να επιβεβαιώσει η να εφαρμόσει πρακτικά την θεωρεία του Άϊνσταϊν.

    Σχετικά με την εμφάνιση ατρακτίδιων σκόπευσης (IRST) και Η/Π για ανάρτηση στους πυλόνες μαχητικών αεροσκαφών παλαιότερες γενιάς, παρόλο προτιμώ τις ενσωματωμένες λύσεις, νομίζω ότι είναι και θέμα επιλογών/συμβιβασμών απο τους πελάτες, οι οποίοι αναζητούν λύσεις που δεν απαιτούν χρονοβόρες και ακριβές εργασίες ενσωμάτωσης εξοπλισμών στα αεροσκάφη που αγοράστηκαν εξαρχής χωρίς αυτά τα έξτρα, η τις προβλέψεις (χώρου) για μελλοντική εγκατάσταση επιπλέον υποσυστημάτων(ειδικά αυτοί που δεν έχουν τις οικονομικές ανέσεις που έχουν τα εμιράτα).
    Ένα παράδειγμα είναι η περίπτωση με τα F-16E/F για τα ΗΑΕ, στα οποία έχουν ενσωματωθεί τα περισσότερα συστήματα (όπως η σουίτα Η/Π και ένα IRST) στην άτρακτο του αεροσκάφους, ώστε να απελευθερώνονται έτσι θέσεις ανάρτησης για άλλα φορτία στο αεροσκάφος(με το ανάλογο κόστος για τον πελάτη εννοείται). Έτσι υπάρχει μέρος για μεταφορά ενός ατρακτίδιου αναγνώρισης(π.χ. LOROP) στο κεντρικό σημείο ανάρτησης (centerline hardpoint/pylon) του αεροσκάφους, όπου αναρτάται συνήθως ένα ατρακτίδιο AN/ALQ-211(η ένα παλαιότερο σύστημα) για αυτοπροστασία, χωρίς την απώλεια ικανότητας Η/Π η αυτοπροστασίας, η για μεταφορά ενός ατρακτίδιου Sniper διατηρώντας παράλληλα την ικανότητα παρακολούθησης ιπτάμενων στόχων, με τον ενσωματωμένο οπτικό αισθητήρα μπροστά απο το πιλοτήριο, που είναι προτιμότερο απο ένα Legion Pod (των 275 κιλών) στην θέση του Sniper η αντίστοιχου συστήματος απο άλλη εταιρία. Αυτή η φιλοσοφία εφαρμόζεται και στα Eurocanards(Gripen/Typhoon/Rafale).

    Σε μια παλαιότερη συζήτηση που παρακολουθούσα στο eAmyna, θυμάμαι μια πρόταση /σκέψη για μετατροπή ενός διθέσιου F-16 με CFTˋs σε έκδοση ηλεκτρονικής επίθεσης στο είδος του EA-18G(ουσιαστικά ένα EA-16G δηλαδή), για συνοδεία σχηματισμών κρούσης αέρους-εδάφους. Εδώ οι σύμμορφες δεξαμενές CFTˋs προσφέρουν νομίζω πολύτιμο χώρο για εγκατάσταση του απαιτούμενου ηλεκτρονικού εξοπλισμού στο αεροσκάφος(αν δεν αρκεί ο χώρος στο dorsal spine που φέρουν τα διθέσια μοντέλα).

    Απάντηση
  8. Konstantinos Zikidis

    @ Theognostos
    Το IRST δεν υποκαθιστά το ΣΑΕ. Απαιτείται μία στοιχειώδης γνώση της θέσης του στόχου για να μπορέσεις να τον δεις. Οι αποστάσεις αποκάλυψης είναι σαφώς περιορισμένες και μειώνονται δραματικά με την αύξηση της υγρασίας. Όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες αποστάσεις αποκάλυψης ενός δυσδιάκριτου στόχου, όπως το F-35, ιδίως σε περιβάλλον ΗΠ. Σημειωτέον ότι τα η/ο συστήματα δεν παρεμβάλλονται, τουλάχιστον με τις συνήθεις τεχνικές.

    Με λίγα λόγια, η λογική είναι η εξής (παραβλέποντας το πολύ σημαντικό βήμα της αναγνώρισης – identification):
    1. ΣΑΕ (ραντάρ ενεργητικά+παθητικά) για έγκαιρη προειδοποίηση και υπόδειξη της θέσης του στόχου (έστω και στο about…).
    2. Ενημέρωση Α/Φ επιφυλακής μέσω datalink και προσπάθεια ανίχνευσης δυσδιάκριτου στόχου μέσω IRST.
    3. Μετά, μπορούμε να έχουμε τρεις περιπτώσεις:
    α. Εάν ο στόχος ανιχνευθεί από 2 Α/Φ με IRST, έχω 2 lines of bearing, επομένως δυνητικά έχω weapons quality track, στην τομή των δύο ευθειών.
    β. Εάν ο στόχος ανιχνευθεί από ένα Α/Φ με IRST, το Α/Φ στρέφει τη δέσμη του ραντάρ του ακριβώς πάνω στην line of bearing του IRST, με σκοπό να επιτύχει αποκάλυψη στην μέγιστη δυνατή απόσταση. Όντως, εάν η δέσμη του ραντάρ «κοιτάει» προς τον στόχο, η αποκάλυψη θα γίνει σε αρκετά μεγαλύτερη απόσταση σε σχέση με μία έρευνα από -30° έως +30° και μερικές μπάρες έρευνας στο κατακόρυφο επίπεδο. Με την πρώτη αποκάλυψη του ραντάρ, μετράω απόσταση και έχω weapons quality track.
    γ. Εάν ο στόχος έχει ανιχνευθεί από το IRST αλλά δεν μπορώ να τον «δω» με το ραντάρ και θεωρώ ότι μάλλον κινδυνεύω, βαράω ένα αμρααμόπουλο στην line of bearing του IRST, κι ο Θεός μαζί του…

    @ Gunslinger32
    Τα συστήματα FLIR έχουν αρκετές διαφορές από τα IRST. Τα FLIR παρέχουν ουσιαστικά εικόνα αλλά γενικά χρησιμοποιούνται σε μικρότερες αποστάσεις. Με άλλα λόγια, λειτουργούν όπως μία κάμερα, ενώ τα IRST έχουν περισσότερες ομοιότητες με το ραντάρ.
    Πάντως, το Predator ήταν όντως προφητικό και αυτό που έδειχνε ήταν ακριβώς οι δυνατότητες που παρέχει το υπέρυθρο φάσμα (συν laser για αποστασιομέτρηση). Την ταινία αυτή είχα χρησιμοποιήσει ως εναρκτήρια σεκάνς σε μια παρουσίαση που κάναμε πέρσι στο Συνέδριο OPTIMA’17 της ΣΣΕ: https://www.researchgate.net/publication/317622834_InfraRed_Search_Track_Systems_as_an_Anti-Stealth_Approach
    Επί τη ευκαιρία, να πω κι ένα μυστικό, εντελώς μεταξύ μας: είχα ανεβάσει σχετική εικόνα από την εν λόγω παρουσίαση στο linkedin, η οποία άρχισε να έχει πολλά views από τη γείτονα και πιο συγκεκριμένα από τη Βασιλεύουσα… Και η εικόνα δεν είχε σκηνή από το Predator, οπότε δεν μπορεί κανείς να πει ότι την θαύμασαν κάποιοι σινεφίλ…

    Για τα κβαντικά ραντάρ δεν μπορώ ακόμα να εκφέρω άποψη, απαιτείται μελέτη. Όταν είχα διαβάσει την είδηση όμως για την επένδυση 2,7 εκ. δολ. από τον Καναδά, το ποσό μου φάνηκε αστείο και ταυτόχρονα μου προκάλεσε θλίψη: ο Καναδάς που δεν τραβάει ζόρι, επενδύει, κι εμείς τί; είμαστε άνετοι; Μιλάμε για κόστος μικρότερο από έναν (1) σύγχρονο πύραυλο α-α… Η πρώτη εντύπωση είναι ότι απαιτείται σοβαρότερη εξέταση, καθώς ίσως αυτό αποτελεί σημαντική προσέγγιση αντι-στελθ. Συνεχίζοντας τη λογική προηγούμενου σχολίου μου, δεν θα μου κάνει εντύπωση εάν έχουν κάνει ήδη προόδους επί του θέματος οι γείτονές μας…

    Πάντως, το υψηλό κόστος προμήθειας + χρήσης των Α/Φ στελθ, σε συνδυασμό με την ταχεία εξέλιξη αισθητήρων αντι-στελθ έχει δημιουργήσει δεύτερες σκέψεις σχετικά με την παντοδυναμία της δυσδιακριτότητας:
    https://nationalinterest.org/blog/buzz/us-military-getting-ready-dump-stealth-weapons-28987

    Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Απάντηση σε Kostas Ακύρωση απάντησης

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: