Από Σάββας Δ. Βλάσσης, το κείμενο πρωτοδημοσιεύθηκε στο doureios.com

Πολλά λέγονται και γράφονται “ξαφνικά” για την Τουρκία και τις αξιοθαύμαστες προόδους της αμυντικής βιομηχανίας της, που εξασφαλίζει συνεχή μείωση της εξαρτήσεως της χώρας στους εξοπλισμούς. Καθόμαστε και “αγναντεύουμε”, σαν να μην γνωρίζουμε πώς επιτελέσθηκε αυτό το θαύμα. Η απάντηση είναι απλή: κρατική – κυβερνητική βούληση, χάραξη στρατηγικής, υποστήριξη με τους απαραίτητους πόρους.

Το τουρκικό Υφυπουργείο Αμυντικών Βιομηχανιών (Savunma Sanayii Müsteşarlığı) ιδρύθηκε το 1989. Στην Ελλάδα, από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 υπήρχε η Υπηρεσία Αμυντικής Βιομηχανίας (ΥΠΟΒΙ). Γιατί οι Τούρκοι προόδευσαν ενώ εμείς τα κάναμε θάλασσα; Αυτό που κανείς δεν έχει ή δεν θέλει να αντιληφθεί, είναι δύο πολύ βασικά πράγματα:

  • Και στην Τουρκία προϋπήρχε κάποια υπηρεσία ανάλογη της ελληνικής ΥΠΟΒΙ, συγκεκριμένα το Γραφείο Αναπτύξεως & Διοικητικής Υποστηρίξεως Αμυντικής Βιομηχανίας (SaGeB) από το 1985. Το τελευταίο, όπως και η ΥΠΟΒΙ, υπήγετο στο Υπουργείο Αμύνης. Το 1989 όμως, δηλαδή πολύ σύντομα, έγινε πλήρης αναδιοργάνωση και ιδρύθηκε το SSM που ήταν ήταν κάτι εντελώς άλλο. Ήταν ένα βήμα πιο εμπρός. Το SSM ως Υφυπουργείο, δηλαδή όχι κάποια υπηρεσία ενός άλλου υπουργείου, είχε αυτόνομη ύπαρξη και αποστολή.
  • Η Τουρκία έλαβε συγκεκριμένα μέτρα προκειμένου να εξεύρει πόρους για το SSM, από τους οποίους χρηματοδοτήθηκε η ανάπτυξη εγχωρίων προϊόντων ενώ στην Ελλάδα κάτι τέτοιο δεν έγινε. Φυσικά και στην Τουρκία υπήρχε ένας βαθμός διαφθοράς, φυσικά και υπήρχαν σκάνδαλα και ένοχοι που πλήρωσαν ή όχι. Αλλά το SSM, ως αυθύπαρκτη υπόσταση, με σαφώς αναπτυξιακό προσανατολισμό και με τεχνοκράτες στο τιμόνι λειτούργησε σε ανώτερο επίπεδο και πέραν του Υπουργείου Αμύνης, με το οποίο βεβαίως συνεργάζεται στενά.

Οι πόροι είναι το παν, η κινητήριος δύναμη πίσω από κάθε αναπτυξιακή προσπάθεια. Η Τουρκία καθιέρωσε φορολογία στα καπνά, τα ποτά, τον τζόγο κ.λπ. για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας. Στην Ελλάδα, ποτέ δεν έγινε κάτι ανάλογο. Το 2001 μόνο θεσπίστηκε νομοθετική πρόβλεψη για χρηματοδότηση της Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α) με το 1% επί του προϋπολογισμού εξοπλιστικών προγραμμάτων, πλην όμως ο νόμος δεν εφαρμόσθηκε. Στα χρόνια της κρίσεως, μόλις το 2014 η τότε αρμοδία ΑΝΥΕΘΑ Φ. Γεννηματά είχε δηλώσει ότι η ανωτέρω πρόβλεψη επρόκειτο, επιτέλους, να εφαρμοσθεί. Οι επόμενοι που ακολούθησαν, παρά την έγκριση της Εθνικής Αμυντικής Βιομηχανικής Στρατηγικής (ΕΑΒΣ) από το ΚΥΣΕΑ στις 1 Μαρτίου 2017, δεν εφάρμοσαν τίποτα. Μόλις πριν, τον Ιανουάριο του 2017, κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ, ο τότε αρμόδιος ΑΝΥΕΘΑ Δ. Βίτσας είχε δηλώσει ότι η Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία (ΕΑΒΙ) καλύπτει μόλις το 9% των εξοπλιστικών αναγκών των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και ότι στόχος ήταν η άνοδος του ποσοστού στο 20%, χωρίς όμως να θέσει χρονοδιάγραμμα…

Τα πράγματα είναι απλά. Από το 2001 που υπήρξε νομοθετική πρόβλεψη, η χώρα υπέγραψε εξοπλιστικές συμβάσεις ύψους άνω των 15 δισ. ευρώ, όπερ συνεπάγεται ότι θα έπρεπε να έχουν διατεθεί κάπου 150 εκατ. ευρώ για σκοπούς Ε&Α από την ΕΑΒΙ. Ο καθένας μπορεί να φανταστεί πόσα προϊόντα θα είχαν αναπτυχθεί εγχωρίως, με τέτοιου ύψους χρηματοδότηση, σε στοχευμένα και ιεραρχημένα προγράμματα. Από το 2015, οι απολογισμοί του ΥΠΕΘΑ δείχνουν ότι αφιερώνονται για εξοπλισμούς περισσότερα από 500 εκατ. ευρώ ετησίως. Αυτό θα έπρεπε να μεταφράζεται σε αφιέρωση κονδυλίων της τάξεως των 5 εκατ. ευρώ ετησίως, για Ε&Α. Τί ποσά αφιερώσαμε;

Το ΥΠΕΘΑ έχει άλλον προσανατολισμό. Στον πυρήνα της αποστολής αυτού και της ΓΔΑΕΕ, δεν είναι η αναβάθμιση της τεχνολογικής βάσεως της χώρας, η δημιουργία θέσεων εργασίας και η προσέλκυση – παραμονή εξειδικευμένου προσωπικού υψηλού μορφωτικού επιπέδου, δεν είναι η δημιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων για την ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας και της χώρας γενικότερα. Συνεπώς, είναι ορθολογικό να απαλλαγεί το ΥΠΕΘΑ από την ΕΑΒΙ και να συγκροτηθεί ένα αναβαθμισμένο όργανο που θα αντικαταστήσει την παρωχημένη και χωρίς τεχνοκρατική, με επιχειρηματικά κριτήρια, διοίκηση ΓΔΑΕΕ. Ένα Υφυπουργείο Αμυντικής Βιομηχανίας, με πόρους από ειδική φορολογία, είναι η δέουσα απάντηση στις ανάγκες των καιρών. Όμως όλα αυτά τα χρόνια της κρίσεως, η άγρια φορολογική επιδρομή που υπέστη ο λαός, δεν περιέλαβε κάποιον φόρο με αναπτυξιακό πρόσημο, δηλαδή φόρο που να προορίζεται για Ε&Α. Τοιουτοτρόπως, η όποια «αιμοδότηση» της ΕΑΒΙ για σκοπούς Ε&Α, συνεχίζει να στηρίζεται επί της ουσίας σε κονδύλια ΕΣΠΑ που αφορούν όμως αυστηρώς ανάπτυξη προϊόντων διττής φύσεως και μέσα από διαδικασίες διαβλητές. Χρηματοδότηση δηλαδή διά της πλαγίας και με το σταγονόμετρο.

Με αυτή την μίζερη και κοντόφθαλμη πρακτική, δίχως πόρους, προγραμματισμό, σχεδιασμό και προτεραιοποίηση, μην περιμένουμε κάποιο “θαύμα”. Θα εξακολουθήσουμε να “μην κάνουμε τίποτα”. Όσα ταξίδια και αν κάνει η πολιτική ηγεσία, όσες συμμετοχές και αν έχουμε σε διεθνείς εκθέσεις αμυντικού υλικού, όταν είσαι “ανύπαρκτος” από πλευράς προϊόντων, κανείς δεν πρόκειται να ασχοληθεί με εσένα. Τόσο απλά.

10 Σχόλια

  1. Παυλος

    Στο αρθρο περιγραφονται ενδιαφεροντα, αλλα θα τα θεσω κατω απο τη δικη μου οπτικη οριοθετωντας σε 2 κυριως κατηγοριες θεματων.

    Το Πλαισιο και τη Διαχειριση.

    Αυτες πιστευω ειναι οι λεξεις κλειδια και πρεπει διπλα στην καθε μια να τραβαμε τοξακια ——->ΔΗΛΑΔΗ τις επιλογες, και διπλα να γραφουμε τις επιδιωξεις και τον τροπο που θα γινουν, στο αρθρο γραφονται μερικα, απλα θετω την μεθοδολογια κατα τη γνωμη μου.

    Επειδη βεβαιως ολα αυτα τα αναφερομενα ειναι απαγοητευτικα, υπαρχει η τεχνολογια που θα μορουσε σε συντομο χρονικο διαστημα να τα ξεπερασει αυτα, και αν κερδισουμε χρονο, αν εχουμε προσβαση στην τεχνολογια 3d printing, τα κεφαλαια να επενδυθουν σε αυτη και το αναλογο προσωπικο(+επαναπατριση τετοιου προσωπικου), και την θεληση απο μερους μας και απο μερους του κρατους, ειτε τροπος να τα αναλαβει ενας ιδωτικος (Εληνικος) παραγοντας/ες με φορολογικες ατελειες.

    Προταση που αμεσα μπορει να δοσει την ωθηση:
    Ενα μικρο (η μεγαλο) ποσοστο απο τα ενεργειακα συμβολαια θα επρεπε να πηγαινει κατ ευθειαν στην εγχωρια αναπτυξη της αμυνας, αρκει να εχουμε θεση το Πλαισιο και τα της Διαχειρισης(Η δε επιλογη των προσωπων ελεγχου ειναι βασικο για την επιτυχια) Την δε προτεραιοτητα 3D printing θεωρω κορυφαια, η ρομποτικη επισης θα λυσει πολλα θεματα.

    υγ στο ολο πλαισιο πρεπει να μην ανακατευτουν κομματα και πολιτικοι, αλλα στρατος, στρατιωτικες ζωνες οι χωροι δομησης και στρατοδικεια με θανατικη ποινη σε περιπτωση ατασθαλειων.

    Απάντηση
  2. Gunslinger32

    Είναι πραγματικά απλό, χωρίς καμία πρόθεση να δικαιολογήσω την αποτυχία των υπευθύνων οι οποίοι φέρουν το απόλυτη ευθύνη για αυτή την εξέλιξη, είναι νομίζω και θέμα νοοτροπίας.
    Όχι ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν άνθρωποι με όρεξη να εργαστούν για να πετύχουν τους στόχους, αλλά απλά δεν τους προωθεί/αφήνει αυτό το σκάρτο σύστημα και οι συντελεστές που το συντηρούν επί δεκαετίες για να παίζουν κομματικά/πολιτικά παιχνίδια.
    Όποιος θέλει φτιάχνει και δημιουργεί, ενώ ένας τεμπέλης χαραμοφάης τρώει απο τα έτοιμα που προέρχονται απο το σύνολο, που πληρώνει για ένα ουσιαστικό μηδέν στην τελική ανάλυση.

    Απάντηση
  3. Fotis

    Με ολο το σεβασμο,ο κ.Σαββας ξεχασε να αναφερθει και στα πανεπιστημια της Τουρκιας.Απο εκει κιολας ξεκιναει η ερευνα και η αναπτυξη.Και το SSM,γνωριζει πως να δωσει ωθηση στους μελλοντικους μηχανικους και επιστημονες,ωστε να εργαστουν στην αμυντικη βιομηχανια της χωρας τους.

    Απάντηση
  4. Kostas

    Το μεγαλύτερο ποσοστό του εκλογικού σώματος εξαρτάται από το κράτος για την μισθοδοσία του (συνταξιούχοι και δημόσιοι υπάλληλοι).

    Το κύριο κριτήριο που κρίνει τις εκλογές είναι ποιος θα δώσει τα περισσότερα σε αυτό το κοματι του λαού (συντάξεις, μισθοί δημοσίου). Το αποτέλεσμα είναι να βγαίνουν κόμματα και πρόσωπα που υπόσχονται τα περισσότερα για μισθούς και συντάξεις. Το αποτέλεσμα είναι να προκύπτει μια ασφυκτική φορολογία (από κάπου πρέπει να βρεθούν τα χρήματα) που σκοτώνει οποιαδήποτε μορφή επιχειρηματικότητας που φέρνει καρπούς σε ένα πιο μακροχρόνιο ορίζοντα (βασικά οτιδήποτε εμπεριέχει έρευνα).

    Επίσης το στρεβλό πολιτικό σύστημα όπου η εκτελεστική εξουσία ελέγχει (σχεδόν) πλήρως την νομοθετική και δικαστική δημιουργεί ένα φοβερό δέλεαρ για εφαρμογή αναξιοκρατικών πρακτικών.

    Όταν φτιαχτούν τα ανωτέρω ίσως υπάρξει και πραγματική αμυντική βιομηχανία.

    Μέχρι τότε η Ελλάδα θα τρώει τα παιδιά της.

    Ένας φίλος που αποτελεί κοματι της χαμένης γενεάς για την Ελλάδα μου είπε κάτι πολύ σκληρό: «εύχομαι οι νεότερες γενιές Ελλήνων να εκδικηθούν τις γενιές που κατέστρεψαν την χώρα»

    Απάντηση
  5. Konstantinos Zikidis

    «…, πλην όμως ο νόμος δεν εφαρμόσθηκε»
    Μία φράση, η οποία συμπυκνώνει όλη την νεοελληνική τραγωδία…
    Όχι μόνο στο θέμα μη εφαρμογής της πρόβλεψης για την χρηματοδότηση της Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α) με το 1% επί του προϋπολογισμού αλλά και γενικότερα…

    Όσον αφορά το συγκεκριμένο θέμα, δηλαδή την ανυπαρξία της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε σχέση με την αντίστοιχη τουρκική (και όχι μόνο), αυτό αποτελεί ίσως το πιο σημαντικό θέμα που θα έπρεπε να μας απασχολεί. Συνήθως αναλωνόμαστε σε συζητήσεις περί τεχνικών προδιαγραφών οπλικών συστημάτων (ποιος την έχει μακρύτερη… την εμβέλεια… και άλλα τινά), τα οποία κατασκευάζουν φυσικά άλλοι (Άγλλοι-Γάλλοι-Γερμανοί και πιο συχνά Αμερικανοί, καθώς και άλλες δημοκρατικές δυνάμεις).

    Την ίδια ώρα, οι απέναντι δημιουργούν συνεχώς, σχεδιάζουν και παράγουν, επενδύοντας στην υψηλή αμυντική τεχνολογία. Αυτό σημαίνει: θέσεις εργασίας υψηλού επιπέδου, δευτερογενείς θέσεις εργασίας (π.χ., για εξειδικευμένη εκπαίδευση, κατεργασία πρώτων υλών, διακίνηση προϊόντων κλπ), αποφυγή εξαγωγής συναλλάγματος, αποφυγή brain drain αλλά και εισαγωγή επιστημόνων (brain gain). Όλα αυτά ισχύουν για τη γείτονα. Φυσικά, όλα αυτά βοηθούν στο δημογραφικό και στο ασφαλιστικό. Last but not least, η επαύξηση των στρατιωτικών δυνατοτήτων.

    Χωρίς να θέλω να πω ότι η αμυντική βιομηχανία είναι ο πιο σημαντικός κλάδος της βιομηχανίας, ίσως θα έπρεπε να έχουμε επενδύσει εκεί…

    Απάντηση
      • Konstantinos Zikidis

        Αγαπητέ Προβοκάτωρα, διατί με προβοκάρετε; Αφού γνωρίζετε ότι δεν δύναμαι να τοποθετηθώ επί της ουσίας του σχολίου σας, νομιμόφρων ων… Είναι μάλλον αδύνατο να υπαινιχθώ κάτι, έστω και κατ’ ελάχιστον, αρνητικό για την μεγάλη εταιρεία που αναφέρατε… Αντιθέτως, θα επιχειρήσω υπερκερωτικό ελιγμό, σημειώνοντας την συμβολή της προαναφερθείσας εταιρείας στην σύσταση και οργάνωση της μεγαλύτερης εταιρείας της χώρας, της ΕΑΒ ΑΕ…

  6. ΔΙΚΑΙΟΣ Γ

    Gunslinger32 Δεν τους αφήνουν;

    Όχι τους εξοντώνουν κυριολεκτικά κυνηγώντας τους ανελέητα!!!!!!!

    Βρε εδώ δεν ήθελαν να πάρουν κονδύλια του ΝΑΤΟ και της ΕΕ οι πολεμικές βιομηχανίες.

    Τους έλεγες πρέπει να συνεργαστώ μαζί σας και σε έγραφαν να μην πω που!

    Νομίζετε πως δεν υπήρχαν λύσεις, πατέντες, αξιόλογα όπλα;

    Να μου λένε οι εργαζόμενοι σε μεγάλες θέσεις έχεις δίκιο αλλά αν κάνω κάτι θα χάσω την θέση μου.

    Μου έχει πει παλιά διευθυντής αμυντικού περιοδικού πως μας έχουν απαγορεύσει να δημοσιεύουμε για ελληνικά όπλα- μελέτες και αν το κάνουμε θα χάσουμε την επιχορήγηση από το υπουργείο! Και ξέρεις πόσο δύσκολα την βγάζω χωρίς διαφημίσεις και την επιχορήγηση θα κλήση το περιοδικό

    Έλεγχαν τα πάντα για να μην χάσουν τις μίζες και έκλεισαν όλες τις μικρές πολεμικές βιομηχανίες γιατί έβγαζαν νέα αμυντικά προιόντα.

    Απάντηση
    • Gunslinger32

      Ίσως να ακούγεται/φαίνεται απίστευτο, αλλά δεν ήταν έκπληξη για εμένα αυτή η εξέλιξη. Με έναν πολιτικό που έτυχε να βρεθώ στο ίδιο τραπέζι ένα καλοκαίρι μερικά χρόνια πρίν καταρρεύσει επίσημα οικονομικά η Ελλάδα, είχαμε μια συζήτηση στην οποία θυμάμαι ότι μου είχε κάνει την ερώτηση «…πως τα βλέπεις τα πράγματα εδώ στην Ελλάδα…;» την απάντηση που του είχα δώσει εκείνη την ημέρα νομίζω ότι θα την θυμήθηκε πολλές φορές μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, και μάλλον θα την θυμάται ακόμα μέχρι και σήμερα. Για εμένα όλη η περίπτωση είναι θέμα νοοτροπίας, προσωπικών συμφερόντων και αντιλήψεων της εξουσίας στην Ελλάδα.

      Απάντηση
  7. Κυριάκος

    Με αστείους μισθούς 800, 1.000 και αντε 1.500 Ευρώ όχι σοβαρός μηχανικός, ούτε τεχνίτης δεν δουλεύει. Χρειάζονται να δουλέψουν ειδικότητες που μοσχοπληρώνονται διεθνώς. Ρίξτε μια ματιά στις εργοδοτικές εισφορές και θα καταλάβετε γιατι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα άλλο πέρα από καφέδες και κοκορέτσια. Δεν μιλάμε φυσικά για ΑΣΕΠ, ΔΙΑΥΓΕΙΕΣ και λοιπές αηδίες. Για να κάνουμε τέτοια πράγματα πρέπει να σκεφτούμε πολύ πολύ άβολα.

    Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: