M60 A3

Το άρμα μάχης Μ60 Α3 (Φωτογραφία: army-technology)

To M-60 είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα άρματα μάχης στο κόσμο με 15000 να έχουν κατασκευαστεί και να υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις 22 χωρών.

Το άρμα έχει  αποδεδειγμένη απόδοση στα πεδία των μαχών για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες και έχει δεχτεί εκσυχρονισμό και αναβάθμιση με προηγμένο σύστημα ελέγχου πυρός, πυρομαχικά, επιπρόσθετη θωράκιση και πιο ισχυρούς κινητήρες.

Η σειρά αρμάτων Μ-60 της Αιγύπτου, Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (ΗΠΑ) συμμετείχαν στην επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου» στο Ιράκ το 1991 κατά την κρίση στο Περσικό Κόλπο.

Το Μ-60 μπήκε σε υπηρεσία στον στρατό των ΗΠΑ το 1960. Το Μ-60 Α1 με νέο πύργο, ενισχυμένη θωράκιση και νέο σύστημα αποθήκευσης πυρομαχικών, κατασκευάστηκε από το 1962 έως το 1980.

m60_phoenix

Η Raytheon αναβάθμισε 180 άρματα Μ-60 Α3 των ενόπλων δυνάμεων της Ιορδανίας με το ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου πυρός IFCS, έτσι το άρμα γίνεται επιπέδου Phoenix 1 (Φωτογραφία: military-today)

Ο σχεδιασμός του άρματος μάχης M-60 “Patton” ξεκίνησε με σκοπό ώστε να αντιμετωπίσει τις φήμες που θέλανε τους Σοβιετικούς να δουλεύουν πάνω σε ένα νέο άρμα μάχης με νέα θωράκιση και με λειόκανο πυροβόλο με διαμέτρημα 115 χιλ. Με αυτό τον οπλισμό, η Σοβιετική πρόταση θα μπορούσε να εξουδετερώσει την τελευταία σειρά “Patton” M-48, το βασικό άρμα μάχης των πεζοναυτών .

Το Σοβιετικό άρμα πρόκειται να γίνει το άρμα “T-62” το οποίο μπήκε επίσημα σε υπηρεσία το 1961 και κατασκευάστηκαν πάνω από 22000 άρματα για τον Κόκκινο Στρατό και συμμαχικές χώρες της Σοβιετικής Ένωσης. Σύντομα προέκυψε μια πλειάδα χειριστών και διάφορων εκδόσεων του Τ-62 το οποίο πήρε μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις από το 1969 στο συνοριακό πόλεμο μεταξύ Ρωσίας-Κίνας μέχρι τον εμφύλιο της Λιβύης το 2011.

Με τις επιχειρησιακές ανάγκες και το κόστος κατά νου, αποφασίστηκε να χρησιμοποιηθούν τα συστήματα του ήδη υπάρχων Μ-48 και να τροποποιηθούν ώστε να ανταποκρίνονται στις διαρκώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις του τότε-μοντέρνου πεδίου μάχης. Το βασικό Μ-48 αναβαθμίστηκε με ένα νέο, ισχυρότερο κινητήρα που συνδυάστηκε με ένα σύστημα μετάδοσης πολλαπλής κίνησης και το εξαιρετικό Βρετανικό πυροβόλο L7 το οποίο τοποθετήθηκε σε νέο πύργο.

Το σκάφος αναθεωρήθηκε και απέκτησε περισσότερες ευθείες γραμμές και οι μεταλλικοί εδαφικοί τροχοί του Μ-48, αντικαταστάθηκαν από νέους αλουμινίου.

Το αποτέλεσμα του σχεδιασμού έγινε γνωστό ως το Μ-68, αλλά αυτό αργότερα άλλαξε στη γνωστή ονομασία Μ-60. Αν και στην επίσημη λίστα του στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών δεν χαρακτηρίζεται ως “Patton” (“105mm Gun Full Tracked Combat Tank (M60)”), ηταν ευρέως αποδεκτό ως ένα μέλος της οικογένειας “Patton” η όποια ξεκίνησε με το “M-46” –όλα τα Patton (Μ-46, Μ-47 και Μ48) λίγο πολύ συσχετιζόταν με το Heavy tank M-26 Pershing που εμφανίστηκε στα τέλη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου (ΒΠΠ).

M-60

Σχεδόν μισό αιώνα μετά την είσοδό του σε υπηρεσία, το M-60 παραμένει σε χρήση σε αρκετές χώρες σε όλο τον κόσμο. (Φωτογραφία: warfaresims)

Η εξέλιξη του Μ-60 Α2 με νέο πύργο που διέθετε πυροβόλο 152 χιλ και εκτοξευτεί πυραύλων σταμάτησε και η προσπάθεια στράφηκε προς την ανάπτυξη και κατασκευή του πολύ επιτυχημένου Μ-60 Α3, το οποίο ενσωμάτωνε βελτιώσεις στο σύστημα ελέγχου πυρός και εισήλθε σε υπηρεσία το 1978.

Η αρχική παραγωγή του Μ-60 ξεκίνησε το 1959 από το αμυντικό εργοστάσιο της Chrysler Delaware το οποίο κατασκεύασε το πρώτο εξοπλισμένο Μ-60 το 1960.

Γρήγορα η παραγωγή μεταπήδησε στο εργοστάσιο αρμάτων της Chrysler Ντιτρόιτ στο Μίσιγκαν και θα συνεχίσει η παραγωγή του μέχρι το 1987

Η κατασκευάστρια εταιρεία, General Dynamics Land Systems Division, έχει σταματήσει την παραγωγή του άρματος αλλά συνεχίζει να παρέχει τεχνική υποστήριξη στον στρατό των ΗΠΑ και σε χρήστες σε όλο το κόσμο.

Ο στρατός των ΗΠΑ  σταδιακά έθεσε εκτός υπηρεσίας το Μ-60 Α3 και το αντικατέστησε με το Μ1 Abrams, ενα άρμα τρίτης γενιάς.

Αναβαθμίσεις

Για την αναβάθμιση του άρματος μάχης Μ-60 αλλά και για του γεφυροφόρου Μ-60 έχει δημιουργηθεί μια διεθνή ομάδα εταιρειών, η οποία αποτελείται από τις εταιρείες General Dynamics Land Systems (GDLS), Allison Transmission, και τη Nimda Company με έδρα το Ισραήλ.

H GDLS έχει κατασκευάσει ενα πρωτότυπο το 120S MBT το οποίο διαθέτει πύργο του Μ1Α1 τοποθετημένο σε σκάφος ενός αναβαθμισμένου Μ-60.

Το 120S είναι οπλισμένο με ενα λειόκανο πυροβόλο Μ256 των120 χιλ και διαθέτει σύστημα ελέγχου πυρός ελεγχόμενο από υπολογιστή.

Η Raytheon αναβάθμισε 180 άρματα Μ-60 Α3 των ενόπλων δυνάμεων της Ιορδανίας με το ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου πυρός IFCS, έτσι το άρμα γίνεται επιπέδου Phoenix 1.

120S

To πρωτότυπο το 120S, έχει τοποθετηθεί ο πύργος του Μ1 στο σκάφος του Μ-60 (Φωτογραφία Flickr)

To IFCS περιλαμβάνει: Το δεύτερης γενιάς θερμικό σκοπευτικό HIRE II, λέιζερ τηλέμετρο αποστάσεων ELITE II και βλητικό υπολογιστή της General Dynamic Canada. Έχει τοποθετηθεί από την Ruag Land Systems το λειόκανο πυροβόλο L50 των 120 χιλ.

Ο Ελληνικός Στρατός (ΕΣ) διαθέτει στο οπλοστάσιο του το Μ-60 Α3, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της απόσυρσης.
Με την δωρεάν παραχώρηση των Μ1Α1 από το οπλοστάσιο των ΗΠΑ, αναμένεται να αποσυρθεί και την θέση του θα πάρει το Μ1.

Παρακάτω ακολουθούν η περιγραφή και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του Μ-60 Α3, που διαθέτει ο ΕΣ.

Περιγραφή εξοπλισμού Άρματος Μ-60 Α3

Σκοπός

Όταν το άρμα είναι εν κινήσει, παρέχει μια σταθεροποίηση του πυροβόλου που δίνει δυνατότητα προσβολής στόχων κινούμενων ή μη, με το πρώτο βλήμα σε μεγάλο βεληνεκές την ημέρα, την νύχτα, και με δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

Δυνατότητες

  • Μπορεί να κινηθεί γρήγορα σε μεγάλες αποστάσεις.
  • Παρέχει εγγύς υποστήριξη στο πεζικό
  • Έχει σύστημα σταθεροποίησης που επιτρέπει την εκτέλεση βολής κατά την κίνηση.
  • Έχει δυνατότητα διάβασης υδάτινου κωλύματος βάθους 1,2 μέτρων.
  • Όταν είναι εξοπλισμένο με συσκευή διάβασης υδάτινου κωλύματος μπορεί να διέλθει μέσα από υδάτινο κώλυμα μέχρι και 2,4 μέτρα βάθος.
  • Ένα παθητικό όργανο νυχτερινής παρατήρησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να είναι δυνατή η παρατήρηση σε συνθήκες μειωμένης ορατότητας.
  • Ένα θερμικό όργανο παρατήρησης (T.T.S.) παρέχει μία υπέρυθρη εικόνα (IR) στον αρχηγό και στον πυροβολητή.
  • Ένας προβολέας παρέχει λευκό φως ή υπέρυθρο φως ασφαλείας (παθητικό).
  • Μπορεί να παρέχει ένα περιορισμένο προπέτασμα καπνού από δύο συσκευές εκτόξευσης καπνογόνων ή από την γεννήτρια καπνού του κινητήρα.
  • Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για έμμεση βολή.

To άρμα μάχης Μ-60 Α2 εξοπλισμένο με το πυροβόλο-εκτοξευτη πυραύλων των 152 χιλιοστών Shillelagh, μια προσπάθεια που σταμάτησε. (Φωτογραφία: usarmygermany)

Περιγραφή κύριων σημείων

To άρμα μάχης Μ-60 Α3 χωρίζεται σε τρία μέρη. Το εμπρόσθιο μέρος περιλαμβάνει το διαμέρισμα του οδηγού που έχει όλα τα όργανα και τα συστήματα ελέγχου που είναι αναγκαία για την οδήγηση του άρματος. Το κεντρικό μέρος περιλαμβάνει τον πύργο που περιέχει τα όργανα επικοινωνίας επιπλέον των οργάνων που χρησιμοποιούνται για την περιστροφή του πύργου, ανύψωση και καταβίβαση του πυροβόλου, σκοπευτικά όργανα και πυροβόλο 105 χιλ, πολυβόλο 7,62 χιλ και πολυβόλο 0,50 ιν.

Το οπίσθιο μέρος περιλαμβάνει τον κινητήρα, το σύστημα μετάδοσης κίνησης, τις δεξαμενές καυσίμων και τον σχετικό εξοπλισμό μεταδόσεως κινήσεως.

Μ-60 Α3

Μ-60 Α3 του Ελληνικού Στρατού κατά την διάρκεια διέλευσης υδάτινου κωλύματος χωρίς προετοιμασία (Φωτογραφία: Περιοδικό ΠΤΗΣΗ & ΔΙΑΣΤΗΜΑ)

Σκάφος

Το σκάφος έχει το άνοιγμα για την προσαρμογή του πύργου, την θυρίδα του οδηγού, το πάνω μέρος και τις σχάρες του κινητήρα για την επιθεώρηση του κινητήρα και το κιβώτιο ταχυτήτων. Μία θυρίδα διαφυγής βρίσκεται κάτω από τη θέση του οδηγού στο δάπεδο του σκάφους. Στο πίσω και κάτω μέρος του σκάφους βρίσκονται τα αφαιρούμενα καπάκια του κιβωτίου ταχυτήτων και των ρυθμίσεων του κιβωτίου. Δύο βαλβίδες αποστραγγίσεως βρίσκονται μέσα στο δάπεδο του σκάφους, η μία για το διαμέρισμα μάχης και η άλλη στο διαμέρισμα του κινητήρα. Ένα άγκιστρο ρυμούλκησης είναι προσαρμοσμένο στο πίσω μέρος του σκάφους. Δύο άγκιστρα στο μπροστινό και στο πίσω μέρος του σκάφους χρησιμεύουν για την σύνδεση των συρματόσχοινων ρυμούλκησης. Δύο προβολείς οδηγήσεως είναι προσαρμοσμένοι στο εμπρόσθιο μέρος του σκάφους και δύο φώτα πορείας στο οπίσθιο μέρος του σκάφους.

Μ-60 Α3

Μ-60 Α3 του Ελληνικού Στρατού, ανάμεσα σε άρματα Leo 2, κατά την διάρκεια βολών (Η φωτογραφία είναι ευγενική προσφορά του skopia@gr – Ελληνικός Στρατός)

Πύργος

Ο χειρισμός του πύργου γίνεται από τον πυροβολητή, τον γεμιστή και τον αρχηγό. Για την ανύψωση του πυροβόλου και την περιστροφή του πύργου υπάρχουν χειροκίνητα και υδραυλικά συστήματα. Ένα πυροβόλο 105 χιλ. είναι προσαρμοσμένο στο πύργο ο οποίος περιστρέφεται κατά 360 μόιρες. Ένα πολυβόλο 7,62 χιλ προσαρμόζεται ομοαξονικά με το πυροβόλο 105 χιλ. Ένα πολυβόλο διαμετρήματος 0,50 in είναι προσαρμοσμένο στον πυργίσκο του αρχηγού, ο οποίος έχει την δυνατότητα να περιστρέφεται 360 μοίρες ανεξάρτητα από τον πύργο. Ο πυργίσκος αρχηγού περιστρέφεται χειροκίνητα από τον αρχηγό.

Σταθεροποίηση

Ένα σύστημα σταθεροποίησης είναι ενσωματωμένο μέσα στο σύστημα ανύψωσης του πυροβόλου και στο σύστημα περιστροφής του πύργου. Όταν το σύστημα σταθεροποίησης βρίσκεται σε λειτουργία, το πυροβόλο μέχρι ενός ορίου διατηρεί μια καθορισμένη κατεύθυνση, ανεξάρτητα από την κίνηση του άρματος. Η σταθεροποίηση του πυροβόλου δεν είναι δυνατή κατά τη χρησιμοποίηση της μηχανικής ανύψωσης και καταβίβασης του πυροβόλου.

Μ-60 Α3

Άρμα μάχης Μ-60 Α3 του Ελληνικού Στρατού (Φωτογραφία: ΓΕΣ/ΔΙΤ)

Όργανα σκόπευσης και σύστημα ελέγχου πυρός

Υπάρχουν δύο είδη σκοπευτικών οργάνων για τον εντοπισμό και την σκόπευση στόχων. Το πρώτο είδος που ονομάζεται συμβατικό χρησιμοποιείται κατά την διάρκεια της ημέρας. Και τα δύο περισκόπια του αρχηγού και του πυροβολητή περιλαμβάνουν συμβατικά σκοπευτικά όργανα. Η τηλεσκοπική δίοπτρα διόπτρα του πυροβολητή περιλαμβάνει μόνο ένα συμβατικό όργανο. Το δεύτερο είδος σκοπευτικών οργάνων ονομάζεται παθητικό. Τα παθητικά όργανα αυξάνουν ηλεκτρονικά το (ασθενές) φως της νύχτας και χρησιμοποιούνται για νυχτερινή παρατήρηση. Και τα δύο περισκόπια του αρχηγού και του πυροβολητή περιλαμβάνουν παθητικά όργανα ή Τ.Τ.S. (Θερμικά). Επίσης συμπεριλαμβάνεται ένα τηλέμετρο λέιζερ που παρέχει ακριβή στοιχεία απόστασης στον υπολογιστή βλητικών στοιχείων. Ο υπολογιστής βλητικών στοιχείων αυξάνει την πιθανότητα προσβολής με την πρώτη βολή του στόχου αφού συνεκτιμήσει την επιρροή της βαρύτητας, την εκτροπή του πλάγιου ανέμου, την οριζόντια κίνηση του στόχου, το ύψος, τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος την φθορά του πυροβόλου, την κατακόρυφη μετατόπιση πυροβόλου, και την παράλλαξη των σκοπευτικών οργάνων του πυροβόλου.

Επικοινωνίες

Το Μ-60 Α3 μπορεί να εξοπλιστεί με τους ασυρμάτους ΑΝ/VRC12, 46 ή 64 και ΑΝ/GRA-39 με την συσκευή ενδοεπικοινωνίας ΑΝ/VIC (V)

Μ-60 Α1

Γεφυροφόρο Μ-60 Α1 του Ελληνικού Στρατού (Φωτογραφία: ΓΕΣ/ΔΙΤ)

Διαφορές μεταξύ τύπων

Υπάρχουν δύο τύποι άρματος Μ60Α3. Ο ένας τύπος διαθέτει το παθητικό περισκόπιο Μ35Ε1 και ο άλλος το θερμικό σύστημα TTS

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Χωρητικότητα καυσίμου: 1457 λίτρα

Σύστημα ψύξης κινητήρα: Αερόψυκτος

Διαστάσεις:

  • Μήκος (πυροβόλο πίσω): 8,25 μέτρα
  • Μήκος (πυροβόλο εμπρός): 9,43 μέτρα
  • Ύψος: 3,28 μέτρα
  • Πλάτος: 3,63 μέτρα
  • Εδαφική ανοχή: 45 εκατ

Κινητήρας και ακραίες μεταδόσεις:

  • Τύπος κινητήρα: V-12 αερόψυκτος, με υπερσυμπιεστή, AVDS-1790-2C

Στροφές κινητήρα:

  • Με φορτίο:2400 σαλ
  • Χωρίς φορτίο: 2640 σαλ
  • Ρελαντί: 700-750 σαλ

Καύσιμο:

  • Πετρέλαιο, ντίζελ 40 οκτανίων κατηγορία καλοκαιριού DG-2 (-7c -46c), κατηγορία χειμώνα DF-1 (-32c -7c), κατηγορία πολικού ψύχους DF-A, (-55c -32c).

Κιβώτιο ταχυτήτων:

  • CD-850-6A 2 ταχυτήτων εμπρός και 1 όπισθεν.

Επιδόσεις

  • Χαμηλή ταχύτητα (LOW): 16 χλμ
  • Υψηλή ταχύτητα (HIGH): 48χλμ
  • Όπισθεν: 12 χλμ
  • Αυτονομία: Σε ανώμαλο έδαφος περίπου 450 χλμ
  • Κάθετο εμπόδιο: 91 εκ
  • Πλάτος τάφρου: 2,6 μέτρα
  • Μέγιστη κλίση ανάβασης και κατάβασης: 60%
  • Μέγιστη πλευρική κλίση: 30%

Βάρος:

  • Μικτό (σε κατάσταση μάχης): 56,6 τόνοι
  • Πίεση επί εδάφους: 83,43 Kpa

Κύριος οπλισμός: 105 χιλ (Μ68)

Δευτερεύων οπλισμός:

Πολυβόλο Μ85: 0,50 ιν

  • Πυρομαχικά: Μ2 κοινά και Μ17 τροχιοδεικτικά σε μεταλλικούς συνδετήρες Μ15Α2

Υποπολυβόλο: Διαμέτρημα 0,45

  • Πυρομαχικά: Μ1911 κοινά και τροχιοδεικτικά σε γεμιστήρες 30 φυσιγγίων .

Πολυβόλο: Μ240: 7,62χιλ

  • Πυρομαχικά: ΝΑΤΟ 7,62 χιλ Μ59/Μ80 κοινά και Μ62 τροχιοδεικτικά σε μεταλλικούς συνδετήρες Μ13.

Εκτοξευτής καπνογόνων βομβίδων: Μ239

  • Πυρομαχικά: Καπνογόνες L8 βομβίδες (κόκκινου φωσφόρου) UK L841 RP
AN/VVS-2

Το όργανο νυχτερινής παρατήρησης του οδηγού AN/VVS-2 (Φωτογραφία: siollc)

Βασικός φόρτος πυρομαχικών:

  • 7,62 χιλ (πολυβόλο Μ240): 6000 φυσίγγια
  • Διαμέτρημα 0,50 (Πολυβόλο Μ85): 900
  • Διαμέτρημα 0,45 (Υποπολυβόλο Μ341): 360
  • Μ68 (105 χιλ πυροβόλο): 63
  • Χειροβομβίδες: 8
  • Βομβίδες καπνού Μ239 SGL: 24

Σύστημα ελέγχου πυρός:

  • Κύριο άμεσο, δευτερεύων άμεσο και έμμεσο. Το κύριο αποτελείται απο το τηλέμετρο λέιζερ ΑΝ/VVG-2 τον υπολογιστή βλητικών στοιχείων XM21 τον βλητικό οδηγό Μ10Α3 και το περισκόπιο του πυροβολητή Μ35Ε1 ή το TTS AN/VSG-2 (200 -4700 μέτρα)

Όργανο παρατήρησης νυχτός του οδηγού AN/VVS-2 :

  • Χρησιμοποιείται από τον οδηγό για την οδήγηση του άρματος σε συνθήκες σκότους.

5 Σχόλια

  1. Hermes

    Η φωτογραφία με την λεζάντα «Μ-60 Α3 του Ελληνικού Στρατού κατά την διάρκεια διέλευσης υδάτινου κωλύματος χωρίς προετοιμασία» προέρχεται από το περιοδικό Πτήση και Διάστημα.

    Απάντηση
  2. Ευστάθιος Παλαιολόγος

    Προς τσιμούχες, παρεμβύσματα κλπ, σε πρόσφατο τεύχος του περιοδικού Ελληνική Άμυνα και Τεχνολογία υπάρχει αφιέρωμα στο αρμα Μ-60. Αναφέρει ότι οι Τούρκοι σε αριθμό αρμάτων τους έχουν αφαιρέσει τον πυργίσκο Μ-19 και τον αντικατέστησαν με απλό έστορα με Μ-2ΗΒ. Παρουσιάζουν και μια φωτογραφία ενός άρματος από πίσω.
    Δεν ξέρω αν ισχύει ή όχι αυτό, αλλά υποψιάζομαι ότι το άρμα στην φωτογραφία είναι Μ-48.
    Οι ειδικοί του φόρουμ παρακαλούνται, εφόσον έχουν πρόσβαση στη φωτογραφία, να δώσουν τα φώτα τους

    Απάντηση
    • tsimuha2

      Μπορει να ειναι ετσι οπως το λες,δεν το εχω το περιοδικο μπροστα μου(καθε μηνα ολα παιρνουν δρομο για το χωριο).Mικρολαθακια παντα υπαρχουν,και για το AMX-30(στην αντιστοιχη παρουσιαση) ειχε γραψει οτι οι Γαλλοι ειχαν ενθουσιαστει με τον Diesel κινητηρα του Panther!

      Απάντηση
    • ΑΧΕΡΩΝ

      Ἐγώ πάντως εἴχα δεί περί το 1995 φωτό ἀπό την «Πτήση» ἄν θυμάμαι καλά,που παρουσίαζε τουρκικά Μ-60Α3 με το Μ-2ΗΒ τοποθετημένο σε ἕστορα παρόμοιο με του Μ-113,ἐπάνω στον Μ-19.
      Στην ἴδια φωτό,φαινόταν ὅτι εἴχαν ἀντικατασταθεί οἱ ἐκτοξευτές καπνογόνων ἀγγλικοῦ τύπου M-239με τους Wegmann.

      Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: