Ο σοβιετικός διαστημικός σταθμός «Μίρ» υπήρξε μάρτυρας της χρυσής εποχής των ρωσικών προγραμμάτων έρευνας του διαστήματος (Φωτογραφία: wikipedia)

Η συστημική κρίση της ρώσικης διαστημικής βιομηχανία, και οι αποτυχίες που έχουν καταγραφεί σε αυτό τον τομέα, θα αναστραφούν με τη βοήθεια των παλιών και δοκιμασμένων σοβιετικών «συνταγών» στην Roscosmos, λέει ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ.

Στην τακτική συνάντηση που είχε ο πρωθυπουργός με τη διοίκηση της Roscosmos και τους διευθυντές των μεγαλύτερων εταιρειών της αεροδιαστημικής βιομηχανίας, κύριο θέμα ήταν το κομβικής σημασίας για το μέλλον του κλάδου ερώτημα: Πώς θα μπορέσει να αλλάξει ριζικά η κατάσταση στο ρώσικο διαστημικό πρόγραμμα μετά από τη σειρά των σοβαρών αποτυχιών στη διετία 2011 – 2012; Από τότε, έχει γίνει σαφές, ότι η ρώσικη διαστημική βιομηχανία βρίσκεται στα πρόθυρα μιας συστημικής κρίσης.

Στην ατζέντα της τελευταίας συνεδρίασης, βρίσκονταν οι πιθανές αλλαγές στο σύστημα διοίκησης του κλάδου. Η «αταξία» στο ρώσικο διαστημικό πρόγραμμα έχει ήδη οδηγήσει στην απομάκρυνση μιας σειράς ηγετικών στελεχών επιχειρήσεων του τομέα της στρατιωτικής διαστημικής βιομηχανίας. Παρά τις κινήσεις αυτές όμως, οι αρνητικές τάσεις δεν έχουν αναστραφεί. Ο Ντ. Μεντβέντεφ πρότεινε μερικές ακόμα συνταγές για τη σωτηρία του κλάδου. Μια από αυτές, είναι η βελτίωση του «παραγώμενου προϊόντος» μέσω της αυστηρής πειθαρχίας.

Η σοβιετική συνταγή

«Η αυστηρή πειθαρχία υπήρχε κατά τη σοβιετική εποχή, και πρέπει να υπάρχει σήμερα», δήλωσε ο επικεφαλής της κυβέρνησης. Επιπλέον, άφησε να εννοηθεί ότι η Roscosmos θα πρέπει να αναλαμβάνει την ευθύνη για όποιες αποτυχίες σημειώνονται στον κλάδο, ως νομικό πρόσωπο. Δηλαδή, τις ευθύνες για τις αποτυχίες θα μοιράζονται τόσο η διοίκηση, όσο και όλες οι υπηρεσίες και οι εργαζόμενοι ως συλλογική οντότητα. «Μιλάμε για την ευθύνη που αναλαμβάνει το νομικό πρόσωπο για την ανεπάρκεια στην ποιότητα του προϊόντος που παράγεται και στις σχετικές εργασίες», πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

Από την πλευρά του ωστόσο, ο επικεφαλής της Rosсosmos, Βλαντίμιρ Ποπόβκιν, διαμαρτυρήθηκε για ελλείψεις στο προσωπικό του Οργανισμού. Ενδεικτικά ανέφερε ότι στο τμήμα του απασχολεί 200 άτομα, τα οποία δεν είναι αρκετά για να ελέγξει τον κλάδο. Απαντώντας σε αυτή την επισήμανση, ο Μεντβέντεφ εξέφρασε την επιφύλαξή του σχετικά με το εάν ο διπλασιασμός του προσωπικού θα εξαλείψει τα προβλήματα. Ο κ.Ποπόβκιν, ανταπάντησε ότι σε αυτή την περίπτωση δεν θα προκύψουν προβλήματα. Ο επικεφαλής της Roscosmos, προηγουμένως είχε πεί ότι η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία, της οποίας ηγείται, χρειάζεται έμπειρα διευθυντικά στελέχη.

Αποτυχίες

Η τελευταία μεγάλη αποτυχία της ρωσικής διαστημικής βιομηχανίας κατεγράφη στις 6 Αυγούστου 2012, όταν, λόγω βλάβης του ενισχυτή «Briz-Μ», του Κέντρου Χρούνιτσεφ, «έχασαν» τον ρώσικο δορυφόρο επικοινωνιών «Express-MD2» και τον ινδονησιακό «Telkom 3». Το περιστατικό αυτό ήλθε να προστεθεί σε μια σειρά αποτυχιών που ξεκίνησαν το 2011. Να σημειωθεί πως δύο στις πέντε έκτακτες καταστάσεις που σημειώθηκαν πέρυσι, ήταν λόγω βλάβης στον τεχνολογικό εξοπλισμό, τον οποίο παρήγαγε το διαστημικό Κέντρο «Χρούνιτσεφ».

Στις αποτυχίες αυτές η Roscosmos αντέδρασε με εκτεταμένες αλλαγές. Σύμφωνα με το σχέδιο της Ομοσπονδιακής Διαστημικής Υπηρεσίας, αντί για τις σημερινές 15 υφιστάμενες δομές της διαστημικής βιομηχανίας, θα διαθέτει επτά. Έτσι, με την εφαρμογή του προγράμματος μεταρρυθμίσεων αναμένεται να αποφευχθεί η επικάλυψη λειτουργιών στα επίπεδα της ανάπτυξης και της παραγωγής. Κάτι παρόμοιο σχεδίαζε και ο τελευταίος επικεφαλής της Roscosmos, Ανατόλι Περμίνοφ. Ο ίδιος, προσπάθησε να δημιουργήσει εταιρείες holding, αλλά τις έφτιαξε χωρίς ξεκάθαρο διαχωρισμό των αρμοδιοτήτων και των λειτουργιών τους. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία ταυτόσημων προϊόντων. Για παράδειγμα, σχεδιάστηκαν ταυτόχρονα δύο σχεδόν ίδιοι πύραυλοι. Ο «Angara» (Κέντρο Χρούνιτσεφ) και ο «Rus-M», της εταιρείας RSC Energia, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να ξοδευτούν τεράστια κονδύλια.

Οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι η αποτελεσματικότητα της προτεινόμενης μεταρρύθμισης εξαρτάται από το κατά πόσο θα υλοποιήσει η Roscosmos τις δεσμεύσεις που ανέλαβε ενώπιον του πρωθυπουργού και υπουργών. Στο τέλος του Απριλίου, η Roscosmos είχε υποβάλει στην κυβέρνηση τη «στρατηγική ανάπτυξης στο διάστημα μέχρι το 2030». Το σχέδιο είναι γεμάτο με τολμηρές ιδέες, και νέα, εξελιγμένα τεχνολογικά διαστημικά συστήματα. Τόσο σε επανδρωμένες μονάδες, όσο και διάφορα αυτοματοποιημένα συστήματα. Προβλέπει επίσης, την ανάπτυξη όλων των δυνατών τύπων τεχνολογιών και την επέκταση του συστήματος «διαστημικών υπηρεσιών». Ακόμα, την αποστολή κοσμοναυτών στο φεγγάρι , την ανάπτυξη σταθμών στον Άρη, την έρευνα της Αφροδίτης και του Διός. Το 2030, οι ρώσικες διαστημικές συσκευές θα μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες που έχει η οικονομία, η επιστήμη, η Άμυνα, αλλά και η κοινωνία, στο 95%, σε σύγκριση με το 40%, το 2011.

Δορυφόροι για την … Αρκτική!

Ένας σταθμός στον Άρη, είναι ένα σχέδιο με προοπτικές για το μέλλον. Στην Roscosmos όμως, φανερά φοβούμενοι μια επανάληψη του ατυχήματος που συνέβη με τη συσκευή «Phobos-Grunt», αποφάσισαν να διακόψουν 15 (!) προγράμματα για τη μελέτη των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος. Αντί γι’αυτό, προτείνεται το σχέδιο για τη δημιουργία του διαστημικού συστήματος πολλαπλών εφαρμογών «Arktika» (Arctic). Το σύστημα, προβλέπει τη δημιουργία και την εκτόξευση πολλών δορυφόρων, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συνεχή παρακολούθηση των εδαφών της Αρκτικής.

Οι ειδικοί εμπειρογνώμονες, πάντως, αντιμετωπίζουν το πρόγραμμα «Arctic» με σκεπτικισμό. Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Διαστημικής Πολιτικής, Ιβάν Μωϋσέεφ, επισημαίνει ότι «δεν χρειάζεται τέτοιο ειδικό σύστημα για την παρακολούθηση των πολικών περιοχών, επειδή όλοι οι δορυφόροι τηλεπισκόπισης της γης, περνάνε πάνω από τους πόλους. Εάν πρέπει να παρακολουθούμε τις πολικές περιοχές, μπορούμε να δώσουμε τις κατάλληλες εντολές για να πάρουμε τις σχετικές πληροφορίες, από τις υφιστάμενες μονάδες».

Πρόβλημα χρηματοδότησης;

Ένα από τα κύρια προβλήματα της διαστημικής βιομηχανίας, είναι η χρηματοδότηση. Το ένα τρίτο των επιχειρήσεων στον τομέα αυτό, βρίσκονται στην πραγματικότητα υπό πτώχευση. Οι επενδύσεις στην έρευνα και στην ανάπτυξη στη Ρωσία είναι 10 φορές λιγότερες από ότι στις ανεπτυγμένες χώρες. Και οι επενδύσεις σε βασικά ίδια κεφάλαια και σε σχέδια κατάρτισης προσωπικού, κατά 5 φορές λιγότερες.

«Πάνω από το 70% των τεχνολογιών που εξυπηρετούν τις ανάγκες της παραγωγής, είναι ξεπερασμένες. Ο μέσος όρος ηλικίας των εργαζομένων, είναι πάνω από 50 ετών, ενώ στα αμυντικά ερευνητικά ινστιτούτα, σχεδόν 60», δήλωσε ο ταξίαρχος ε.α., Βλαντίμιρ Ντβόρκιν, που ήταν επικεφαλής ενός αμυντικού ερευνητικού κέντρου του Υπουργείου Άμυνας, υπεύθυνου για την ανάπτυξη των προγραμμάτων για τη βελτίωση των στρατηγικών πυρηνικών δυνάμεων.

Αν στα τεχνικά μας σχέδια δεν βρίσκεται η άμεση εξερευνητική αποστολή μιας μικρής συσκευής στη Σελήνη, και στα πολιτικά, η ανάπτυξη, ενός ιδιωτικού διαστημικού προγράμματος, όπως δείχνει το επιτυχημένο αμερικάνικο παράδειγμα, θα συνεχίσουμε να διογκώνουμε το διοικητικό προσωπικό, θα προσελκύουμε διαστημικούς τουρίστες και η ρώσικη «κοσμοναυτική» θα χάνει έδαφος. Θα ρίχνουμε στάχτη στα μάτια με μυθικά προγράμματα και η διαστημική βιομηχανία, στην πραγματικότητα θα πηγαίνει προς τα πίσω, χωρίς ελπίδα ανάκαμψης. Όσες συνεδριάσεις και να γίνουν.

rbth.gr

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: