Συνεκπαίδευση Αμερικάνων και Γεωργιανών στρατιωτών. (U.S. Army Europe Images/Flickr)

Για πολλά μέλη της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, η εισβολή της Ρωσίας στη Ανατολική Ουκρανία είχε δύο θετικά αποτελέσματα.

Το πρώτο είναι ότι το ΝΑΤΟ έχει ξαναστρέψει την προσοχή του στην Ευρώπη μετά την εστίασή του για τόσο πολύ καιρό στο μακρινό πόλεμο στο Αφγανιστάν. Πίσω στην έδρα της, η οργάνωση έχει εγκαταστήσει έξι κέντρα διοίκησης στην Ανατολική Ευρώπη, με στόχο την υποστήριξη 5.000 στρατιωτών και την ενίσχυση των αμυνών μιας περιοχής παραμελημένης από την συμμαχία.  

Η δεύτερη συνέπεια είναι ότι ο πόλεμος στην Ανατολική Ουκρανία ανάγκασε όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ να αντιμετωπίσουν, τελικώς, τον περιορισμό τους στις αμυντικές δαπάνες, ακόμη κι αν υπάρχει ελάχιστη πολιτική βούληση σε πολλά υπουργεία Οικονομικών να αυξήσουν τις δαπάνες του αμυντικού προϋπολογισμού τους.

Αλλά υπάρχει ένα ζήτημα που τα μέλη του ΝΑΤΟ προτιμούν να μην ασχοληθούν ευθέως. Αυτό είναι η μελλοντική διεύρυνση της 28μελούς συμμαχίας.

«Φυσικά, η πολιτική των ανοικτών θυρών υπάρχει πάντα», είπε ένας διπλωμάτης του ΝΑΤΟ στο Carnegie Europe, υπενθυμίζοντας την αρχή ότι η ένταξη είναι διαθέσιμη σε κάθε χώρα που μπορεί να αναλάβει τις δεσμεύσεις της προσχώρησης. «Αλλά η στάση απέναντι στη μελλοντική διεύρυνση αλλάζει», πρόσθεσε, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, επειδή το θέμα είναι πολύ ευαίσθητο στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.

Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στη δεκαετία του 2000 δεν ήταν δεδομένη. Μερικά από τα μεγάλα Δυτικά μέλη δεν επιθυμούσαν να ανταγωνιστούν τη Ρωσία.  Αλλά, ο Javier Solana, ο οποίος κατείχε τη θέση του γενικού γραμματέα της συμμαχίας από το 1995 έως το 1999, έκανε τα αδύνατα δυνατά για να καθησυχάσει το Κρεμλίνο ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ δεν αποτελούσε απειλή για την ασφάλεια της Ρωσίας.

Αυτές οι επεκτάσεις, που πρόσθεσαν στη συμμαχία τις πρώην Κομμουνιστικές χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και τις χώρες της Βαλτικής, σηματοδότησαν μια στροφή στην αντίληψη της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ. Αφορούσε τη συνένωση των Ευρω-Ατλαντικών δομών. Αφορούσε την επανένωση της Ευρώπης.

Από την άποψη της ασφάλειας, η συμμετοχή ήταν ένα τεράστιο ψυχολογικό όφελος για τους νέους συμμάχους. Από την στρατηγική άποψη του ΝΑΤΟ,  τα βραχυπρόθεσμα οφέλη ήταν αμφίβολα μέχρι που τα νέα μέλη προχώρησαν σε σοβαρές αμυντικές μεταρρυθμίσεις και μπορούσαν να σηκώσουν του βάρος τους.

Αντίθετα, όταν το ΝΑΤΟ υποδέχτηκε την Ελλάδα και την Τουρκία (και τις δύο το 1952) και την Ισπανία (1982), το έπραξε για στρατηγικούς και ιδεολογικούς λόγους. Τελικά, οι χώρες αυτές εντάχθηκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και ήταν απαραίτητες για τα Αμερικανικά συμφέροντα ασφάλειας στη Δυτική Ευρώπη και στην περιοχή της Μεσογείου.

Τώρα, τα μέλη του ΝΑΤΟ έχουν να αντιμετωπίσουν δύο ανταγωνιστικές εκτιμήσεις σχετικά με την μελλοντική διεύρυνση. Η μία είναι η στρατηγική αξία της εισδοχής νέων μελών. Η άλλη είναι  το πώς θα αντιδράσει η Ρωσία, ιδίως σε ό, τι αφορά τη Γεωργία και, λίγο αργότερα, την Ουκρανία.

«Το ερώτημα που αρκετοί σύμμαχοι εγείρουν είναι αν η συμμετοχή της κάθε χώρας στην συμμαχία μπορεί να συμβάλει στη συνολική ασφάλεια της συμμαχίας. Αν όχι, τότε θα πρέπει να το ξανασκεφτούν», είπε ένας άλλος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ.

Το Μαυροβούνιο είναι μια τέτοια περίπτωση. Το ΝΑΤΟ απέρριψε αυτή τη χώρα των Δυτικών Βαλκανίων κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της συμμαχίας, τον Σεπτέμβρη του 2014, στην Ουαλία, παρά το γεγονός ότι είχε εκπληρώσει τα περισσότερα από τα κριτήρια για την ένταξή του. Από τότε, η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου έχει ξεκινήσει μια έντονη εκστρατεία άσκησης πιέσεων στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, ώστε να μπορέσει να γίνει δεκτή, κατά τη σύνοδο κορυφής της συμμαχίας στη  Βαρσοβία, η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο του 2016.

Όσον αφορά το αν το Μαυροβούνιο, μια μικρή και όχι πολύ πλούσια χώρα, θα ενισχύσει τη συνολική ασφάλεια του ΝΑΤΟ, η προστιθέμενη αξία είναι αμφισβητήσιμη. Αλλά η στρατηγική θέση του Μαυροβουνίου σε αυτό το τμήμα των Βαλκανίων, σε συνδυασμό με τον Ατλαντικό προσανατολισμό της κυβέρνησής της και την δέσμευση για την ένταξή της στην ΕΕ, θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα του ΝΑΤΟ. Επιπλέον, η ένταξη του Μαυροβουνίου στο ΝΑΤΟ θα ακυρώσει τα σχέδια της Ρωσίας για την κατασκευή μιας ναυτικής βάσης στη δημοκρατία.

Η Ρωσία, η οποία έχει μια αρκετά μεγάλη οικονομική επιρροή στο Μαυροβούνιο, θα προσπαθήσει να αποφευχθεί η ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ. Η Μόσχα έχει ήδη προειδοποιήσει την κυβέρνηση στην Ποντγκόριτσα ενάντια στις κινήσεις πλησιέστερα προς την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, συμβουλές που ο Πρωθυπουργός του Μαυροβουνίου Milo Đukanović έχει αγνοήσει. Επιπλέον, όλα τα μέλη της συμμαχίας γνωρίζουν ότι η πραγματική ανησυχία της Ρωσίας είναι η σχέση του ΝΑΤΟ με τη Γεωργία.

Η Γεωργία έχει κάνει ό, τι είναι δυνατόν για να πληροί τα κριτήρια για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Εκτός από τη μεταρρύθμιση των ενόπλων δυνάμεών της σε ένα πολύ υψηλό επίπεδο, η χώρα έχει εμπλακεί ενεργά σε διάφορες αποστολές του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, παρόλα αυτά, το ΝΑΤΟ ως σύνολο είναι αντίθετο με την ένταξη της χώρας αυτής, η οποία βρίσκεται σε στρατηγική θέση ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα, τη Ρωσία, την Τουρκία, την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν.

Ο λόγος είναι ότι αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ δεν έχουν πειστεί ότι η Γεωργία θα προσθέσει στην ασφάλεια του ΝΑΤΟ, παρά την στρατηγική της θέση. Ωμά, χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, αλλά και η Πολωνία φοβούνται ότι η Γεωργία θα μπορούσε σε κάποιο στάδιο να επικαλεστεί το άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, το οποίο υποχρεώνει τους συμμάχους να προστρέξουν για την ενίσχυση της άμυνας ενός άλλου συμμάχου που τελεί υπό απειλή.

Η Γεωργία είναι ευάλωτη. Η κατοχή από τον Αύγουστο του 2008 από τη Ρωσία της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας, περιοχές που μαζί αποτελούν το ένα πέμπτο του Γεωργιανού εδάφους, κάνει ολοένα και πιο δύσκολο για την Γεωργία να πείσει το ΝΑΤΟ να της χορηγήσει ένα Σχέδιο Δράσης Μέλους, το οποίο θα θέσει τη χώρα στο δρόμο προς την ένταξη.

«Αν μια χώρα όπως η Γεωργία προσχωρήσει στο ΝΑΤΟ, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να την υπερασπιστούμε», είπε ένας Ανατολικοευρωπαίος διπλωμάτης. «Θα ήμασταν πρόθυμοι να αναλάβουμε τη Ρωσία;»

Σε αυτό προστίθεται ο ρωσικός εκφοβισμός του ΝΑΤΟ, όπως ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ, ο Alexander Grushko, κατέστησε σαφές. «Κάθε πολιτικό παιχνίδι σχετικά με τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ στη Γεωργία και στην Ουκρανία είναι γεμάτο με τις πιο σοβαρές, πιο βαθιές γεωπολιτικές συνέπειες για όλη την Ευρώπη«, δήλωσε ο Grushko στο τηλεοπτικό κανάλι LifeNews.

Αλλά ήταν η ρωσική επέκταση στην Γεωργία και την Ουκρανία που άλλαξε την Μεταψυχροπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης. Και η Ρωσία είναι αυτή που προσπαθεί, όπως πάντα, να ασκήσει βέτο στην όποια περαιτέρω επέκταση του ΝΑΤΟ.

Της Judy Dempsey

Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://carnegieeurope.eu/strategiceurope/?fa=60945

Πηγή: Capital.gr

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: