Η έναρξη του Μεγάλου Πολέμου υπήρξε ιδιαίτερα επώδυνη για όλους τους αντιμαχόμενους. Οι παραδοσιακές μαζικές επιθέσεις πεζικού και ο έλεγχος της μάχης από υψηλά ιστάμενους αξιωματικούς, οι οποίοι παρέμεναν στην ασφάλεια των μετόπισθεν αφενός και η καταιγιστική εξέλιξη των σύγχρονων όπλων, όπως του σύγχρονου πυροβολικού και του πολυβόλου αφετέρου, είχαν ως αποτέλεσμα εκατόμβες νεκρών.

Μετά από το σοκ του 1914, οι μεμονωμένες φωνές όσων καλούσαν για δραστικές αλλαγές στις τακτικές πεζικού ήταν πλέον έτοιμες να εισακουστούν. Με τους τεράστιους στρατούς Γαλλίας, Βρετανίας, Γερμανίας και Αυστρίας να έχουν κλειστεί σε αλλεπάλληλες σειρές από λασπότρυπες, ο ταγματάρχης Κάλσωβ ανέπτυξε μία δική του ομάδα δράσης για να αντιπαραβάλει στις τακτικές των ανθρώπινων κυμμάτων.

Εκπαίδευση των Sturmtruppen

Η «ομάδα εφόδου Κάλσωβ» (Sturmabteilung Calsow) παρέτασσε δύο διμοιρίες σκαπανέων εφοδιασμένες με χειροβομβίδες, ατσάλινα κράνη και ατομικούς θώρακες και μια πυροβολαρχία των 37mm. Η τακτική της ομάδας ήταν να «σπάει» σε μικρές ομάδες και να προελαύνει σε μικρή απόσταση από το μπαράζ του πυροβολικού ελισσόμενη διαρκώς και εκμεταλλευόμενη κάθε φυσική έξαρση για την προστασία της. Μόλις έφτανε στο σκοπό της ή σε κάποιο σημείο ισχυρής εχθρικής θέσης, η ομάδα το κατέστρεφε ή το κατεδύκνυε για το πυροβολικό υποστήριξης. Η ομάδα Κάλσωβ ενισχύθηκε την άνοιξη του 1915 αλλά χρησιμοποιήθηκε ως τακτική εφεδρεία της 8ης Στρατιάς με αποτέλεσμα να αποκτήσει έναν πιο συμβατικό ρόλο από αυτόν που ο εμπνευστής της την είχε προετοιμάσει. Αποτέλεσμα ήταν να χάσει το 50% των ανδρών της μέσα σε τρείς μήνες μαχών και ο Κάλσωβ να αντικατασταθεί διαμαρτυρόμενος για την κατασπατάληση και κακοδιαχείριση της ομάδας του.

Ο Κάλσωβ αντικαταστάθηκε από τον λοχαγό Willy Rohr, προερχόμενο από το πεζικό. Ο Ρόορ «πάτησε» στο σχέδιο του Κάλσωβ και προέβη σε αλλαγές. Η πυροβολαρχία υποστήριξης κρίθηκε πολύ βαρειά και δυσκίνητη στο λασπωμένο «σεληνιακό» τοπίο από τον βομβαρδισμό του πυροβολικού. Αντί αυτού, προκρίθηκαν ομάδες πολυβόλων και ένα πυροβόλο Μ1902 των 76,2 mm ρωσικό λάφυρο από οχυρές θέσεις που ήταν πολύ πιο ελαφρύ και εύκολο στη μετακίνηση. Οι άνδρες διατήρησαν τα χαλύβδινα κράνη Stahlhelm, που σταδιακά θα εξόπλιζαν όλο τον γερμανικό στρατό (μέχρι τότε χρησιμοποιούσαν τα χαρακτηριστικά Pickelhaube από επεξεργασμένο δέρμα με το μεταλλικό καρφί) αλλά πέταξαν τις ασπίδες και τους θώρακες κρίνοντας ότι η ευελιξία και η ταχύτητα προσέφεραν καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης. Η στολή άλλαξε, το χιτώνιο κόντυνε, οι μπότες αντικαταστάθηκαν από αρβύλες και γκέτες, δερμάτινες ενισχύσεις ράφτηκαν σε αγκάνες και γόνατα για αντοχή κατά τη φάση του έρπειν που πλέον εφαρμοζόταν συστηματικά. Αλλαγές έγιναν και στον οπλισμό: οι άνδρες των «Sturmtruppen» (τμήματα εφόδου) ή «Stoßtruppen» (τμήματα αιφνιδιασμού) εγκατέλειψαν το τυπικό Gewehr 98 για την αραβίδα ιππικού Karabiner 98a, υιοθέτησαν μικρότερη ξιφολόγχη και έφεραν μαζί τους πολλές χειροβομβίδες σε νέους ειδικού σάκους, μαχαίρια μάχης, ρόπαλα, τσεκούρια κι άλλα όπλα αγχέμαχου αγώνα.

Λοχαγός Βιλι Ροορ

Οι μεταρρυθμίσεις του Ρόορ δοκιμάστηκαν αρχικά σε μια περιορισμένη επίθεση στα όρη της Αλσατίας τον Οκτώβριο του 1915 και σε περιορισμένο βαθμό σε τοπικές αντεπιθέσεις για να δοκιμαστούν οι τακτικές και να εκπαιδευτούν οι άνδρες στο αντικείμενο. Η τακτική δράση των Sturmtruppen βασίστηκε στην βασική “Auftragstaktik” – που συνίσταται στο να επαφίεται ο ηγήτορας των επιχειρησιακών κλιμακίων ελεύθερος να σχεδιάσει την αποστολή ώστε να επιτευχθεί ο στόχος αλλά και να αυτοσχεδιάσει στο πεδίο ανάλογα με την εξέλιξη της τακτικής κατάστασης. Οι ομάδες διεισέδυαν υπό την κάλυψη του πυροβολικού βαθειά στις εχθρικές γραμμές ελισσόμενες και αλληλοϋποστηριζόμενες με τα δικά τους όπλα εφόδου. Σκοπός ήταν να απονευρώσουν τις εχθρικές αντιστάσεις αναγνωρίζοντας τα σημεία ισχύος τους και παρακάμπτοντάς τα ώστε να επιτύχουν τη μέγιστη προώθηση. Συχνά, οι μονάδες των τμημάτων εφόδου ενέπιπταν στα εχθρικά χαρακώματα δευτερόλεπτα μετά την άρση του μπαράζ πυροβολικού, κάνοντας χρήση χειροβομβίδων, αυτομάτων όπλων και εμπλεκόμενες σε αγώνα σώμα-με-σώμα με τους αντιπάλους τους που μόλις ξεπρόβαλαν από τα αμπρί τους. Η ευρεία χρήση τους έγινε στη μάχη του Βερντέν τον Φεβρουάριο του 1916 με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Η επιτυχία στο Βερντέν έφερε στον λοχαγό Ρόορ την προαγωγή του σε ταγματάρχη και την ανάπτυξη της μονάδας του σε τάγμα τεσσάρων λόχων. Ο ενθουσιασμός των ανωτέρων κλιμακίων ήταν τέτοιος που αποφασίστηκε η γενίκευση της τακτικής των Sturmtruppen σε όλο το εύρος της 8ης Στρατιάς του στρατηγού Oskar von Hutier, που ήταν κι ο ίδιος θερμός θιασώτης των νεωτερικών τακτικών. Αρκετοί λόχοι Κυνηγών ανακλήθηκαν και επανεκπαιδεύτηκαν στις νέες τακτικές. Η συνθηκολόγηση της Ρωσίας απελευθέρωσε νέες δυνάμεις για να χρησιμοποιηθούν στο Δυτικό Μέτωπο που έλαβαν εκπαίδευση στις νέες μεθόδους. Αυτή πλέον βασιζόταν στον συνδυασμό όπλων προς διάσπαση του εχθρικού μετώπου και άμεση εκμετάλλευση των ρηγμάτων.

Σε πρώτη φάση, ο τακτικός βομβαρδισμός πυροβολικού. Πλέον δινόταν έμφαση στην ποιότητα από την ποσότητα. Ο βομβαρδισμός γινόταν σε συγκεκριμένους τομείς του μετώπου, με συνδυασμό οβίδων υψηλής ενέργειας και χημικών αερίων που θα παρέλυαν τις εχθρικές δυνάμεις στα χαρακώματα.

Σε δεύτερη φάση, τα τάγματα εφόδου διείσδυαν σε μικρές ομάδες ακροβολισμού. Αποστολή τους ήταν να αποφύγουν την εμπλοκή με εχθρικά στρατεύματα και να δώσουν μικρές μάχες αποκαλύπτοντας τα ισχυρά και αδύναμα σημεία της εχθρικής άμυνας. Τελικός στόχος ήταν να «ξηλώσουν» τις εχθρικές θέσεις πυροβολικού υποστήριξης και τα κέντρα διοικήσεως αφήνοντας τις μονάδες πεζικού των πρόσω ακέφαλες, τυφλές και αδύναμες.

Σε τρίτη φάση ανεξάρτητα τάγματα πεζικού ενισχυμένα με διμοιρίες πολυβόλων, όλμων και φλογοβόλων επιτίθονταν συγκεντρωτικά σε στρατηγικά σημεία έντονης εχθρικής δράσης που είχαν προηγουμένως αναγνωρίσει οι ομάδες εφόδου. Η εξουδετέρωσή τους έθετε την εχθρική διάταξη σε πλήρη ανισορροπία προκαλώντας την κατάρρευση του μετώπου.

Στρατηγός Oskar von Hutier

Σε κάθε περίπτωση, η τέταρτη φάση ήταν μια κλασσική σαρωτική επίθεση πεζικού σε ευρύ μέτωπο που «σκούπιζε» ό,τι είχε απομείνει από την εχθρική διάταξη.

Η γενική χρήση των τμημάτων εφόδου εφαρμόστηκε τον Μάρτιο του 1918 στην επιχείρηση «Μιχαήλ» όταν οι Γερμανοί σε μια γενική επίθεση εκτόξευσαν τέσσερις αλλεπάλληλες εφόδους που, αν και κατόρθωσαν να διασπάσουν τις συμμαχικές γραμμές, δεν επέφεραν την κατάρρευση που περίμεναν και την τελική νίκη. Το 1918 ο καιρός για θαύματα είχε παρέλθει. Μετά από αυτό, οι Σύμμαχοι της Αντάντ αναδιοργανώθηκαν και εκτόξευσαν την «Επίθεση των 100 ημερών» που σήμανε τη λήξη του πολέμου.

Η κληρονομιά όμως των Τμημάτων Εφόδου ήταν μεγάλη. Το πεζικό ανέλαβε πλέον το ρόλο του ως όπλο κίνησης και ελιγμού με σεβασμό στη φονικότητα των σύγχρονων όπλων και την εκμετάλλευση του εδάφους. Η διείσδυση και ανατροπή του αντιπάλου έγιναν το ζητούμενο έναντι της αιματηρής αντιπαράθεσης μέχρι να «πειστεί» ο αντίπαλος να παραδοθεί. Τα νεκροταφεία του 1ου Παγκοσμίου Πολέμου δεν ήταν πλέον ανεκτά. Σύντομα, στον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, ειδικές ομάδες θα αναπτυχθούν αναλαμβάνοντας το έργο της διείσδυσης και «απονεύρωσης» του κέντρου βάρους του αντιπάλου με τη μορφή ομάδων ειδικού σκοπού, πέρα από την «ορθοδοξία» τακτικής και εξοπλισμού των απλών μονάδων στρατού.

_______________________________________________________________________________________________________________________________

Είσαι λάτρης της αμυντικής τεχνολογίας και γενικότερα των στρατιωτικών θεμάτων;
Αναζητείς ένα χώρο οπού μπορείς να συνομιλήσεις με νηφαλιότητα, να δημοσιεύσεις και αστειευτείς με κόσμιο τρόπο για θέματα άμυνας μακριά από κομματικές ρητορείες και πολιτικές σκοπιμότητες;
Τότε είσαι στο σωστό μέρος, βρήκες αυτό που έψαχνες, υπάρχει για σένα στο Facebook η ομάδα «Προέλαση-Limit Of Advance».

Ο Στάθης Βασιλείου είναι ένας από τους διαχειριστές της ομάδας Προέλαση-Limit Of Advance στο Facebook.
_______________________________________________________________________________________________________________________________

One Response

  1. ΑΧΕΡΩΝ

    Ολίγη γερμανική φιλολογία:Stoss,στα γερμανικά σημαίνει βίαιη ώθηση,ενώ ὁ αιφνιδιασμός λέγεται überraschung,όπως και ἡ έκπληξη.
    Ἡ αιφνιδιαστική επιθεση λέγεται überraschungsangrif.
    Για τις Stoss/Sturmtruppen,αναπτύχθηκαν και όπλα κατάλληλα για την αποστολή,όπως το υποπολυβόλο Bergmann MP-18 των 9×19 Parabellum που φαίνεται στην προτελευταία φωτό (όχι σκίτσο) με τον κοχλιοειδή γεμιστήρα,ἤ τροποποιημένα από υπάρχοντα όπλα,όπως οἱ αραβίδες Kar-98,κατά 15 εκατοστά βραχύτερες από τα τυφέκια Gew-98.
    Eπίσης,βραχυμένα γερμανικά πεδινά των 77,βραχυμένα ρωσσικά πεδινά των 76,2,αλλά και ορειβατικά Δαγκλή Ρωσσίας στο ίδιο διαμέτρημα,καθώς και ορειβατικά Σκοντα των 75.
    Στην πρώτη φωτό,φαίνεται ένα πολυβόλο MG-08/15,που απετέλεσε μία προσπάθεια προσαρμογής του πολύ βαρύτερου,ἄν και στιβαρού MG-08 Maxim,στις απαιτήσεις του αγώνος κινήσεως.
    Στις τελευταίες φάσεις του Α΄ΠΠ,είτε επειδή οἱ Stosstruppen δέν είχαν να βασιστούν σε κάτι περισσότερο από κάποια MG-08/15 ὡς όπλα υποστηρίξεως,χωρίς δηλαδή υποστήριξη από πυροβολικό ἤ έστω όλμους,είτε επειδή το -08/15 θεωρήθηκε προχειροδουλειά σε σύγκριση με το MG-08,ἡ φράση «νούλ-άχτ-φύνφτζεν» (μηδέν-οχτώ-δεκαπέντε),έφτασε να σημαίνει την προχειροδουλειά,ἤ την άρπα-κόλλα.

    Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: