Ήταν 05:30 το πρωί της 20ης Ιουλίου του 1974, η ίδια ώρα ακριβώς που και σήμερα ήχησαν οι σειρήνες για να υπενθυμίσουν εκείνη την ημέρα που άλλαξε την ιστορία – Ακιντζί: Οι Ελληνοκύπριοι δυσκολεύονται να μοιραστούν την εξουσία.

Παρά επτά χρόνια μισός αιώνας κατοχής του 37% των εδαφών της Κύπρου.

Σαν σήμερα 43 χρόνια πριν, η Τουρκία βρήκε ανοικτή την κερκόπορτα και εισέβαλε για να «αποκαταστήσει τη συνταγματική τάξη» που ανέτρεψε το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου πέντε μέρες νωρίτερα. Ήταν 05:30 το πρωί, η ίδια ώρα ακριβώς, που και σήμερα ήχησαν οι σειρήνες για να υπενθυμίσουν εκείνη την ημέρα που άλλαξε την ιστορία.

Και σήμερα πετούν στον ουρανό της Κύπρου τουρκικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία βρίσκονται σημαιοστολισμένα στις ακτές της Κερύνειας. Στα κατεχόμενα γιορτάζουν το έγκλημα, που ονόμασαν «ειρηνευτική επιχείρηση», ενώ στις ελεύθερες περιοχές, μνημόσυνα και τρισάγια στους τάφους των πεσόντων κάνουν την πνιγηρή καλοκαιρινή ατμόσφαιρα ακόμα πιο βαριά. Οι γονείς των αγνοουμένων μετριούνται πλέον στα δάκτυλα. Έφυγαν και αυτοί χωρίς να πάρουν απαντήσεις για τη τύχη των παιδιών τους.

Η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, δίνει και πάλι όρκους για αγώνα μέχρι τη δικαίωση, με το ακροατήριο να πιστεύει όλο και λιγότερο τις υποσχέσεις. Κόπωση, απογοήτευση και αμφισβήτηση.

Η Κύπρος τίμησε τους νεκρούς της

Πολιτεία, Ένοπλες Δυνάμεις και Εκκλησία τίμησαν σήμερα του πεσόντες αξιωματικούς, οπλίτες και πολίτες της τουρκικής εισβολής του 1974. Στον στρατιωτικό νεκροταφείο στον Τύμβο της Μακεδονίτισσας στη Λευκωσία εψάλη επιμνημόσυνη δέηση στη παρουσία του Κύπριου Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη και του Β’ Αντιπροέδρου της Βουλής Γ. Βαρεμένου που εκπροσώπησε την ελληνική κυβέρνηση.

Της επιμνημόσυνης δέησης ακολούθησε κατάθεση στεφάνων στο μνημείο του Τύμβου από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, τον Πρόεδρο της Βουλής Δημήτρη Συλλούρη, από αρχηγούς και εκπροσώπους των κοινοβουλευτικών κομμάτων και άλλους επισήμους.

Κατά τη διάρκεια της τελετής ρίχθηκαν βολές, αναγνώστηκε το προσκλητήριο πεσόντων, ενώ παιδιά από Συστήματα Προσκόπων άφησαν λευκά τριαντάφυλλα σε όλους τους τάφους των πεσόντων.

Αργότερα τελέστηκε μνημόσυνο για όσους έπεσαν κατά την τουρκική εισβολή στον Ιερό Ναό Παναγίας Φανερωμένης, ενώ το βράδυ οργανώνεται στο Προεδρικό Μέγαρο εκδήλωση για τις μαύρες επετείους του πραξικοπήματος και της τουρκικής εισβολής, με κύριο ομιλητή τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Πολιτικά κόμματα και οργανώσεις εξέδωσαν όπως κάθε χρόνο ανακοινώσεις καταδίκης της εισβολής.

Στα κατεχόμενα το ψευδοκράτος εορτάζει την επέτειο της εισβολής με στρατιωτική παρέλαση στην παρουσία του πρωθυπουργού της Τουρκίας Μπιναλί Γιλντιρίμ. Στις εκδηλώσεις λαμβάνουν μέρος αεροσκάφη και πλοία της τουρκικής αεροπορίας και ναυτικού.

Τα 43 χρόνια που πέρασαν άφησαν βαθιά σημάδια. Ο τουρκικός στρατός ως το μακρύ χέρι της Άγκυρας, ελέγχει πλήρως το μόρφωμα που βάφτισαν ως «Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου» (ψευδοκράτος). Οι έποικοι έχουν αλλάξει τη δημογραφική σύνθεση με τους Τουρκοκύπριους να κινδυνεύουν να καταστούν μειονότητα. Τα λιγοστά τζαμιά πολλαπλασιάζονται και όσες εκκλησίες έχουν μείνει όρθιες γίνονται το άλλοθι της «καλής θέλησης». Ακόμα και τα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια, έχουν αρχίσει πλέον να παραπέμπουν τους Ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες στην «Επιτροπή Αποζημιώσεων» στα κατεχόμενα, αναγνωρίζοντας ακόμα και δικαιώματα σε αυτούς που σφετερίστηκαν περιουσίες, γιατί έκαναν επενδύσεις όλα αυτά τα χρόνια.

Το άνοιγμα των οδοφραγμάτων το 2003, έχει αρχίσει να δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι μπορούν Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι να ζουν αρμονικά, αλλά δίπλα και όχι μαζί. Τα 43 χρόνια είναι πολλά και βαριά.

Το ρολόι έχει περάσει προ πολλού τις 12 και όλο και συχνότερα κάποιοι υπενθυμίζουν πως η κάθε ευκαιρία για λύση του Κυπριακού ίσως είναι η τελευταία.

Η κατάρρευση των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά, προστέθηκε ως μια επιπλέον απογοήτευση στις πολλές. Η Τουρκία, για ακόμη μία φορά, έδειξε πως επιθυμεί «λύση», αλλά με προδιαγραφές που διαιωνίζουν την παρουσία και την επικυριαρχία της στη Κύπρο. Όχι βεβαίως για την ασφάλεια και τη προστασία των Τουρκοκυπρίων, αλλά προγεφύρωμα των επιδιώξεων της στην ανατολική Μεσόγειο.

Από την άλλη και στην ελληνοκυπριακή πλευρά διαμορφώνεται δύο πολύ επικίνδυνες τάσεις: Η μία είναι της άποψης «λύση να είναι και ό,τι να’ ναι» και η άλλη «όλα η τίποτα». Καμία από τις δύο τάσεις δεν δίνει όμως απάντηση στις πραγματικότητες που κάθε χρόνο γίνονται επικίνδυνες.

Μουσταφά Ακιντζί: Οι Ελληνοκύπριοι δυσκολεύονται να μοιραστούν την εξουσία

Είναι ξεκάθαρο το όραμά μας να γίνουμε ένας από τους ίσους εταίρους που με τη λύση θα ενώσουμε μαζί την Κύπρο, δήλωσε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Μουσταφά Ακιντζί, λέγοντας ότι οι Τουρκοκύπριοι είναι έτοιμοι να μετατραπούν σε μία από τις δύο ίσες συνιστώσες πολιτείες.

Στο μήνυμά του για την 20ή Ιουλίου και την τουρκική εισβολή, ο Μουσταφά Ακιντζί ανέφερε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά που από το 1964 κατέχει μόνη της το αναγνωρισμένο κράτος, δυσκολεύεται να μοιραστεί την εξουσία του και αυτό δυσκολεύει το να γίνει αποδεκτή η πιο βασική αρχή μιας πιθανής λύσης (ο διαμοιρασμός της εξουσίας).

Σύμφωνα με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη δεν ευθύνεται η πλευρά του γιατί στην Διάσκεψη στο Κραν Μοντανά δεν μπόρεσε να υπάρξει κατάληξη σε ένα θετικό αποτέλεσμα που οι ίδιοι ήθελαν πολύ. Έδωσαν σημασία, είπε, στο θέμα της ασφάλειας με τρόπο ώστε να μην αποτελεί στοιχείο απειλής για την άλλη πλευρά, «δεν μπορούσαμε σίγουρα να εστερνιστούμε τις δηλώσεις για μηδέν στρατό, μηδέν εγγυήσεις. Παρουσιάσαμε την άποψη ότι όσο θα τίθεται σε ισχύ η συμφωνία στην οποία θα καταλήξουμε και αυξάνεται η συνεργασία και το αίσθημα της ασφάλειας, ο στρατός θα μειώνεται».

Λόγω της μη θέλησης της ελληνοκυπριακής πλευράς για συμφωνία, δεν είναι δίκαιο ο τουρκοκυπριακός «λαός» να συνεχίσει να ζει κάτω από «εμπάργκο», δήλωσε. «Εάν η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν θέλει σίγουρα δεν θα περιμένουμε εμείς να τους έρθει η επιθυμία. Θα συνεχίσουμε το δρόμο μας βελτιώνοντας, χωρίς καθυστέρηση, τα του οίκου μας αλλά και χωρίς να εγκαταλείπουμε την ευθύνη να οικοδομήσουμε ένα ειρηνικό μέλλον σε αυτό το νησί».

Ο Μουσταφά Ακιντζί είπε ότι πρέπει να δούμε πως όσο περνά ο χρόνος ο διαχωρισμός ριζώνει πιο πολύ προσθέτοντας ότι θα συνεχίσουν την αξιολόγηση που άρχισαν και εντός της τουρκοκυπριακής πλευράς και με την Τουρκία. «Θα είμαστε ψύχραιμοι και πραγματιστές». Δεν έχει άλλο στόχο από ένα μέλλον ευτυχισμένο και γαλήνιο για τους Τουρκοκύπριους.

Ο κ. Ακιντζί αναφέρθηκε εκτενώς στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων από τότε που ο ίδιος ανέλαβε τα καθήκοντά του και επανέλαβε τη θέση ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά και η Τουρκία ήθελαν την λύση στην Κύπρο και ήταν οι δημιουργικές πλευρές.

Τουρκία και Τουρκοκύπριοι, ανέφερε, είχαν δηλώσει έτοιμοι για την επικαιροποίηση του θέματος ασφάλειας και εγγυήσεων και έδειξαν την απαραίτητη ευελιξία αλλά «τί κρίμα, η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν μπόρεσε να ξεπεράσει το σημείο ‘μηδέν στρατός μηδέν εγγυήσεις’, δεν μπόρεσε να επιδείξει λογική και πραγματιστική προσέγγιση».

Μετά το Κραν Μοντάνα, ανέφερε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, στην ελληνοκυπριακή πλευρά με υψηλούς τόνους προτείνεται στην τουρκοκυπριακή πλευρά να κόψει τον ομφάλιο λώρο με την Τουρκία και πως πρέπει να πάρουν οι Τουρκοκύπριοι μια απόφαση. «Εμείς από την αρχή προσπαθήσαμε να είμαστε το ένα από τα δύο ίσα μέρη της Κύπρου». Ξεκαθάρισαν, ανέφερε, ότι είναι έτοιμοι η ΤΔΒΚ -όπως αποκάλεσε το ψευδοκράτος- σε μια πιθανή λύση να μετατραπεί σε μία από τις ίσες συνιστώσες πολιτείες. Γι’ αυτό είναι πολύ ξεκάθαρο το όραμά μας να είμαστε ένας από τους ίσους εταίρους που θα ενώσουν την Κύπρο. Σημειώσαμε επίσης και ότι η Κύπρος ολόκληρη θα έχει φιλικές σχέσεις με την Τουρκία στην περιοχή και αξιολογήσαμε ότι αυτό δεν είναι ωφέλιμο μόνο για μας αλλά σημαντικό όφελος έχει και για τους Ελληνοκύπριους».

Για την εισβολή, ο κ. Ακιντζί αναφέρθηκε στο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 από στρατιωτικούς της χούντας της Ελλάδας για να προσαρτήσουν την Κύπρο που ανάγκασε τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο να φύγει από το νησί για να σωθεί και πως ο φασίστας – όπως είπε – Σαμψών ανέλαβε την εξουσία. Η διεθνής κοινότητα έμεινε στο να παρακολουθεί την κατάσταση είπε λέγοντας ότι χωρίς αμφιβολία εάν η Τουρκία και οι Τουρκοκύπριοι έμεναν άπρακτοι όλος ο κόσμος θα αποδέχονταν την νέα κατάσταση όπως έγινε και το 1963. Αυτή την αρνητική πορεία δεν μπορούσε να ανακόψει η αποφασιστικότητα της Τουρκίας που αναγκάστηκε να παρέμβει στις 20 Ιουλίου 1974 χρησιμοποιώντας το δικαίωμά της από τις συμφωνίες του 1960.

Με την εισβολή του 1974 καθορίστηκε και το έδαφος για μια νέα δομή στην Κύπρο διζωνική, δικοινοτική και οι κύριες γραμμές της μπόρεσαν να σκιαγραφηθούν με τις συμφωνίες 1977-1979 Μακαρίου – Ντενκτάς και Κυπριανού – Ντενκτάς.

Τι κρίμα, συνέχισε, που από τότε μέχρι σήμερα όλες οι προσπάθειες για μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία που θα βασίζεται στην πολιτική ισότητα στην Κύπρο, δεν μπόρεσαν να αποδώσουν καρπούς.

Το πλοίο-γεωτρύπανο «West Capella» έπιασε ήδη δουλειά

Συνεχίζονται χωρίς κανένα πρόβλημα οι ενεργειακοί σχεδιασμοί στο τεμάχιο 11, στην κυπριακή ΑΟΖ.

Μάλιστα ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι η προσέγγιση της Κυπριακής Δημοκρατίας συνοψίζεται στη σοβαρότητα, ψυχραιμία και λίγα λόγια. Σε ερώτηση για τη νέα Navtex (οδηγία προς ναυτιλομένους) της Τουρκίας που επηρεάζει και την κυπριακή ΑΟΖ, ο κ. Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι «είναι η προσφιλής τακτική της Άγκυρας όπως τη βιώνουμε εδώ και πολλά χρόνια, αν θυμάμαι καλά από το 2011 που ξεκίνησαν, αν θέλετε, πιο συγκεκριμένα οι δραστηριότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός της ΑΟΖ». Πρόσθεσε ότι «αμέσως μετά την έκδοση της οδηγίας προς ναυτιλομένους έχουμε προχωρήσει στην έκδοση οδηγίας που ακυρώνουμε αυτό που επιχείρησε η Τουρκία να κάνει, την ίδια στιγμή έχουμε ήδη προβεί σε ενέργειες σε διπλωματικό επίπεδο».

Ο κ. Χριστοδουλίδης ανέφερε ακόμη ότι «συνεχίζουμε να έχουμε την ίδια προσέγγιση. Δεν θα κάνουμε, τη χάρη στην Τουρκία να δημιουργήσουμε σε ένα δημόσιο επίπεδο μια κρίση στη Ανατολική Μεσόγειο, κάτι που δεν υφίσταται».

Θυμίζουμε ότι η έκδοση της χθεσινής NAVTEX από την Τουρκία αφορούσε τη δέσμευση μέρους των θαλάσσιων οικοπέδων 4,5,6 και 7 της ΑΟΖ. Η οδηγία προς ναυτιλομένους εκδόθηκε μετά την εξάωρη συνεδρία του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας στην Άγκυρα υπό την προεδρία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

2Το τουρκικό ερευνητικό σκάφος Barbaros συνοδευόμενο από την φρεγάτα Gokseada παραμένει στα νοτιοδυτικά της Κύπρου, χωρίς να προσεγγίζει το τεμάχιο 11 που γίνεται η γεώτρηση της Total. Τα τουρκικά πλοία κινούνται μεταξύ των τεμαχίων 6 και 7 της κυπριακής ΑΟΖ.

Η Λευκωσία εκτιμά ότι δεν τίθεται θέμα παρεμπόδισης της γεώτρησης της Total από την Τουρκία η οποία θα περιοριστεί σε προκλήσεις αμφισβήτησης της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Συγκλονιστική μαρτυρία: Η απόβαση στο Καζάφανι

Περάσαμε το οδόφραγμα του Αγίου Δομετίου. Στο αυτοκίνητο εγώ, ο φωτογράφος του «Φιλελεύθερου» Γιάννης Νησιώτης και ο κύριος Βάσος Χρίστου, από το Πέλλα Πάις.

Πριν ακόμα ξεκινήσουμε για το ταξίδι μας στο κατεχόμενο χωριό του, ο κ. Βάσος φρόντισε να μας παρουσιάσει γραπτές μαρτυρίες συγχωριανών του και άλλων ανθρώπων οι οποίοι δύο ημέρες μετά την τουρκική εισβολή, στις 22 Ιουλίου 1974, βρίσκονταν στο Πέλλα Πάις και παρακολούθησαν έντρομοι την απόβαση των Τούρκων στην παραλία του Καζάφανι.

Ο ίδιος, 18 χρόνων τότε, θυμάται τα πάντα. Μιλά με πάθος και εύκολα καταλαβαίνεις ότι τα όσα λέει βγαίνουν από την ψυχή του. Κάποτε θυμώνει και ανεβάζει τον τόνο της φωνής του, κάποτε βουρκώνει, δακρύζει και η φωνή του κόβεται.

Μπήκαμε στο Πέλλα Πάις. Ακριβώς πίσω από το Αββαείο, το σπίτι του. «Αν έμεναν στο σπίτι μου Τουρκοκύπριοι θα το δεχόμουν κάπως, θα έλεγα είναι λόγω της κατάστασης. Όμως το σπίτι μου το ‘’αγόρασε’’, λέει, μια Γερμανίδα. Μα από ποιον το αγόρασε;» διερωτήθηκε με θυμό και παράπονο.

Περπατήσαμε στον χώρο στάθμευσης και από εκεί μας έδειξε τη θάλασσα. Το σημείο, «που έγινε η απόβαση των Τούρκων στο Καζάφανι, στην τοποθεσία «Βίκλα», κοντά στη «Σορέλ», στις 22 Ιουλίου 1974, μερικές μόνο ώρες πριν κηρυχθεί η εκεχειρία» και δύο μέρες μετά την απόβαση στο Πέντε Μίλι. Για τον κ. Βάσο όμως και για τους 6.000 ανθρώπους που βρίσκονταν εκείνη την ημέρα στο Πέλλα Πάις οι μνήμες δεν πρόκειται να ξεθωριάσουν ποτέ.

Μπήκαμε στο αυτοκίνητο και πήραμε το δρόμο για την παραλία στην περιοχή «Βίκλα».

Ο χώρος μπροστά από την παραλία περιφραγμένος. Μια παλιά πινακίδα γράφει στα τουρκικά «στρατιωτική περιοχή». Περπατήσαμε μέχρι το σημείο της απόβασης. Στην αρχή του περιφραγμένου χώρου ένα μισογκρεμισμένο σπίτι.

Cyprus-ΑΤΤΙΛΑΣ

«Εδώ είχαν μεταφερθεί αιχμάλωτοι. Εδώ είναι που γράφει ο ΛΣ σε μαρτυρία του ότι άκουγαν ουρλιαχτά και το πρωί βρήκαν ανθρώπους σκοτωμένους έξω από το σπίτι». 

«Την 22α Ιουλίου 1974, περί την ώρα 13:00 ήρθαν οι Τούρκοι στο χωριό μου. Προτού μπουν στο χωριό, πέρασαν από το σπίτι μου δύο ομάδες λοκατζήδων, περίπου 200 άτομα. Με ερωτήσαν πόθεν πρέπει να φύγουμε για να αποφύγουμε τους Τούρκους, εγώ τους έδειξα και προχώρησαν προς τον Άγιο Επίκτητο για να πάνε στην Κυθρέα. Το σπίτι μου είναι στην άκρη του χωριού. Όταν έφυγαν οι στρατιώτες μετά που λίγα λεπτά, ήρτεν ο τούρκικος στρατός και με ρωτούσαν στη γλώσσα τους αν είδα στρατιώτες και ιδιαίτερα λοκατζήδες να περνούν από το σπίτι μου.

Μετά από λίγο ήρταν άλλοι Τούρκοι στρατιώτες οπλισμένοι όπως οι προηγούμενοι, οι οποίοι έφεραν μαζί τους τρεις λοκατζήδες δικούς μας και εκόψαν τέλλι από την αυλή μου και εδέσαν τους τα χέρια τους πισθάγκωνα. Με συλλάβαν και εμένα και μας κτυπούσαν με τα όπλα και με τα πόδια τους. Μετά μας επήραν προς την κατεύθυνση που ήταν οι Τούρκοι στρατιώτες και όταν ενύκτωσε εφέραν και άλλους 19 λοκατζήδες, τους εδέσαν και αυτούς τα χέρια τους και όλους μας επήραν προς το εργοστάσιο της Σορέλ, όπου είχε ένα σπίτι και εβάλαν μας όλους μέσα. 

Κατά τη διάρκεια της νύκτας επαίζαν ριπές έξω που το σπίτι και σε μια στιγμή ακούσαμε δικούς μας να φωνάζουν βοηθάτε μας τζαι σκοτώνουν μας οι Τούρτζοι. Σε μια στιγμή σταμάτησαν οι φωνές τζιαί εκαταλάβαμε ότι τους εσκοτώσαν. Η ώρα έξι το πρωί, που μας εβγάλαν έξω όλους, είδαμε έξω από το σπίτι τέσσερα πτώματα στρατιωτών. Στη συνέχεια μαζί με τους 22 άλλους στρατιώτες μάς οδήγησαν στο Καζάφανι στον τούρκικο τομέα και στη συνέχεια μας επήραν σε ένα σημείο για εκτέλεση. Όταν ήμασταν στο χώρο της εκτέλεσης, κάποιος Τουρκοκύπριος χωριανός μου ήρθε και με πήρε εμένα πίσω από την ομάδα της εκτέλεσης και σε δύο τρία λεπτά άκουσα πυροβολισμούς, τους σκότωσαν όλους». 

Η μαρτυρία αυτού του ανθρώπου, λέει ο κ. Βάσος, αξιοποιήθηκε από τη ΔΕΑ και έχουν ήδη βρεθεί περίπου 70 αγνοούμενοι βάσει της δικής του περιγραφής.  

Έκοψαν τις αρτηρίες προς το Πέλλα Πάς

Cyprus-ΑΤΤΙΛΑΣ1Εμείς προχωρήσαμε προς τον τελευταίο βράχο προς τη θάλασσα. «Εγώ ήμουν 18 ετών. Στις 22 Ιουλίου, το μεσημέρι, ήταν δύο ή τρεις ώρες πριν κηρυχθεί η εκεχειρία (στις 4 το απόγευμα). Από το Πέλλα Πάις βλέπαμε το τουρκικό πλοίο να πλησιάζει. Το πλοίο σταμάτησε ανοικτά του κόλπου και πριν αρχίσει η απόβαση, έριξε τα πυρά του προς το βουνό απέναντι.

Το βουνό πήρε φωτιά. Εκείνη την ημέρα στο Πέλλα Πάις ήμασταν στοιβαγμένοι γύρω στις 6.000 άνθρωποι διότι είχαν έρθει από τα γύρω χωριά της Κερύνειας πρόσφυγες και βρήκαν καταφύγιο στα δικά μας σπίτια. Όλοι μαζί προσπαθούσαμε να σβήσουμε τη φωτιά. Από εκεί είδαμε να κατεβαίνουν βάρκες οι οποίες πηγαινοέρχονταν στη στεριά κουβαλώντας Τούρκους στρατιώτες.

Σε κάποια στιγμή η αποβίβαση σταμάτησε και όπως παραδέχθηκαν αργότερα αρκετοί Τουρκοκύπριοι της περιοχής, τους Τούρκους στρατιώτες τους είχαν υποδεχθεί Τουρκοκύπριοι του Καζάφανι. Τους μετέφεραν σε διάφορα μέρη και απέκοψαν τους δρόμους γύρω από το χωριό και γενικά στήθηκαν στις αρτηρίες που εγκλώβιζαν την Κερύνεια και δεν άφηναν διέξοδο προς το Πέλλα Πάις για κανέναν. 

Για αυτό και όποιος τόλμησε εκείνες τις ημέρες να διαφύγει μέσω Καζάφανι είτε συνελήφθη είτε δεν επέστρεψε ποτέ. 

Η κατάληψη του Πέλλα Πάις

Το ξημέρωμα, όταν ξυπνήσαμε, το Καζάφανι ήταν ντυμένο στα κόκκινα. Δεν υπήρχε δέντρο ψηλό, δεν υπήρχε σπίτι ή πάσσαλος που να μην έχει μια τουρκική σημαία πάνω του.   

Το ξημέρωμα της Τρίτης λοιπόν, γύρω στις 10 – 11 το πρωί, οι Τούρκοι άρχισαν να προσπαθούν να καταλάβουν και το Πέλλα Πάις. Κοντά μας υπήρχαν πολλοί στρατιώτες και έφεδροι οι οποίοι αντιλήφθησαν τις προθέσεις των Τούρκων και με όσα όπλα είχαν στη διάθεσή τους άρχισαν να κτυπούν, χωρίς να είναι οργανωμένοι βεβαίως, χωρίς αξιωματικό μαζί τους. Οι Τούρκοι ανταπέδωσαν και η μάχη κράτησε γύρω στη μια μιάμιση ώρα. 

Οι δικοί μας ήταν εκείνοι και η ψυχή τους, οι Τούρκοι είχαν βαρύ οπλισμό και ήταν οργανωμένοι. Τελικά κάποιοι πιο ψύχραιμοι στο Πέλλα Πάις έπεισαν τους στρατιώτες μας να σταματήσουν να πυροβολούν, έτσι οι Τούρκοι περιορίστηκαν στα δυτικά και κατέλαβαν το στρατόπεδο της 33ης μοίρας καταδρομών. 

Την επόμενη ημέρα, την Τετάρτη ήρθαν τα Ηνωμένα Έθνη και μας έφεραν το μήνυμα ότι οι Τούρκοι θα έμπαιναν στο Πέλλα Πάις και αν έβρισκαν στρατιώτες ή αντίσταση, «θα γινόταν μακελειό». Ο κόσμος έντρομος άρχισε να τρέχει να φύγει από το βουνό. Από την κοιλάδα του θανάτου, όπως τη λέω εγώ, διότι σε εκείνη τη διαδρομή σκοτώθηκαν δεκάδες άνθρωποι.

Στις 25 Ιουλίου επικρατούσε μια νεκρική σιγή. Οι Τούρκοι γύρω-γύρω, ο κόσμος φοβισμένος. Οι λίγοι που μείναμε στο Πέλλα Πάις περιμέναμε τα πάντα αλλά μας διαβεβαίωσαν τα Ηνωμένα Έθνη ότι ήμασταν ασφαλείς.

Μέχρι τις 2 Αυγούστου ο Τούρκοι δεν είχαν παρουσιαστεί. Την ημέρα εκείνη μπήκαν στο Πέλλα Πάις με δύο φορτηγά και μας μάζεψαν όλους. Χώρισαν τους άνδρες σε δύο ομάδες. Τα γυναικόπαιδα τα περιόρισαν σε ένα μικρό ξενοδοχείο για έξι ημέρες. Μας πήραν σε μια μάντρα στην Αγύρτα μέσα στον ήλιο. Την επομένη μας έδωσαν νερό, ψωμί και δύο ελιές. Όλοι οι αιχμάλωτοι από το Πέλλα Πάις ήμασταν 178 άτομα. 

Στις 8 Αυγούστου μας πήραν πίσω στο Πέλλα Πάις. Μας έστειλαν στα σπίτια μας και μείναμε εκεί κλειδωμένοι. Στις 22 Αυγούστου μας ξαναμάζεψαν από 16 ετών και πάνω και μας πήραν στο γκαράζ «Παυλίδη» όπου μετά από κάποιες μέρες κάποιους τους πήραν στην Τουρκία και άλλους σε άλλα μέρη.

Εγώ πήγα στην Τουρκία και απολύθηκα στις 25 του Σεπτέμβρη. Μας έδωσαν την επιλογή να πάμε πίσω στο Πέλλα Πάις αλλά εγώ προτίμησα να μείνω στις ελεύθερες περιοχές. Εκείνοι που είχαν οικογένειες ήρθαν πίσω και έμειναν εδώ μέχρι τον Ιούλιο του 1976 οπόταν και εκδιώχθηκαν οριστικά από τα σπίτια τους». 

Θα γινόταν μακελειό

Cyprus-ΑΤΤΙΛΑΣ2Ο κ. Βάσος σταμάτησε να μιλά. Η ιστορία, που μάλλον την έχει ζήσει χιλιάδες φορές μέσα στο μυαλό του από τότε μέχρι σήμερα, είχε τελειώσει. Στόχος του, επανέλαβε πολλές φορές, ήταν να βγουν στο φως εκείνες οι ημέρες που ακολούθησαν την απόβαση στο Καζάφανι.
Ανεβήκαμε ξανά στο Πέλλα Πάις και μπήκαμε στο αυτοκίνητο. Ο κ. Βάσος συνέχισε να μας μιλά για τον αγώνα που κάνει αφιερώνοντας μεγάλο μέρος του ελεύθερού του χρόνου στην υπόθεση των αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής. Όπως ο ίδιος λέει και ξαναλέει, «αν δεν με σταματούσε η μάνα μου και έφευγα μαζί με τους άλλους, μάλλον θα ήμουν και εγώ αγνοούμενος τώρα».

Όταν είχε φθάσει το μήνυμα στο Πέλλα Πάις ότι θα γινόταν «μακελειό,» ο κ. Βάσος άρχισε να ανεβαίνει το βουνό μαζί με δεκάδες άλλους ανθρώπους για να φύγει… «Έφθασα μέχρι το παρεκκλήσι της Αγίας Μαρίνας αλλά διαπίστωσα ότι τα φλιπ-φλοπ που φορούσα δεν θα άντεχαν τη διαδρομή. Έτσι, έτρεξα προς το σπίτι για να αλλάξω παπούτσια. Εκεί είπα της μάνας μου ότι θα φύγω και εκείνη δεν με άφησε. Την επομένη συνάντησα ένα στρατιώτη στην πλατεία και συμφωνήσαμε να φύγουμε μαζί με ένα αυτοκίνητο του εφεδρικού που βρισκόταν εκεί αλλά είχε σκασμένο το ένα λάστιχο. Προσπαθήσαμε να αλλάξουμε το λάστιχο αλλά δεν είχαμε κλειδιά. Πήγα τότε στο σπίτι για να βρώ κλειδί και ενημέρωσα τη μάνα μου. Δεν βρήκα και πήγα στο καφενείο για να βρω κλειδί από κάποιον άλλο συγχωριανό. Όταν επιστρέψαμε με τον στρατιώτη στο αυτοκίνητο, διαπιστώσαμε ότι το “spare” είχε εξαφανιστεί. Εγώ πήγα να πάρω πίσω το κλειδί και όταν επέστρεψα, είχε εξαφανιστεί και ο στρατιώτης…»

Με αυτό τον τρόπο, όπως λέει ο κ. Βάσος, τη γλύτωσε για δεύτερη φορά. Περάσαμε στις ελεύθερες περιοχές και αφήσαμε τον κ. Βάσο στο σημείο που τον είχαμε συναντήσει το πρωί.

Το μυαλό μου για κάποιο λόγο είχε κολλήσει στο σκασμένο λάστιχο και στην τύχη του «spare».

Η μητέρα του κ. Βάσου έμεινε εγκλωβισμένη στο Πέλλα Πάις μέχρι το τέλος του 1976.

Ο ίδιος πήγε να την παραλάβει όταν πέρασε στις ελεύθερες περιοχές κουβαλώντας μαζί της όλα τους τα υπάρχοντα στις 19 Δεκεμβρίου.

Ανάμεσα στις αποσκευές κι ένα ολοκαίνουργιο λάστιχο… το είχε κρύψει για να μη φύγει ο γιος της… και τον έσωσε.

Πηγή: protothema.gr-Μανώλης Καλατζής/philenews.com-Μαριλένα Παναγή

10 Σχόλια

  1. viper3000ad

    Πότε να μην ξεχάσουμε, όλα αυτά που πέρασε ο Ελληνισμός στην Κύπρο ΔΕΝ οφείλονται στην Τουρκία . Το Ελληνικό λάθος ήταν ο χειρισμός στην αλλαγή εξουσίας από το Αγγλικό κατεστημένο. Δεν υπάρχει πιο ταιριαστό από το διαιρεί και βασίλευε. Έτσι πρέπει να χειριστεί το κυπριακό από τώρα και στο μέλλον.

    Απάντηση
    • viper3000ad

      Δυστυχώς μιλώ για πολύ πιο πίσω. Το 1954 ΠΡΙΝ την δημιουργία της ΕΟΚΑ,η συνέχεια είναι ροή γεγονότων. Ένας στρατηγικός αναλυτής πρέπει να σκέπτεται τις επόμενες 10 κινήσεις, στην ΕΟΚΑ ζήσαμε την στιγμή.

      Απάντηση
      • Theognostos

        Κύπρος: το ενωτικό δημοψήφισμα που έγινε με υπογραφές

        Μέσα από μια διαδικασία συγκέντρωσης υπογραφών η οποία έμεινε γνωστή ως το ενωτικό δημοψήφισμα και που διεξήχθη σε δύο συνεχόμενες Κυριακές ­ στις 15 και 22 του Γενάρη 1950 ­ το σύνολο σχεδόν των Ελλήνων της Κύπρου υπέγραψαν υπέρ της ένωσης της ιδιαίτερής τους πατρίδας με την Ελλάδα. Για την ακρίβεια συγκεντρώθηκαν 215.108 υπογραφές επί συνόλου 224.757 ατόμων που είχαν δικαίωμα ψήφου. Το εκπληκτικό αυτό ποσοστό αντιπροσώπευε το 95,7% του εκλογικού σώματος. Ας σημειωθεί ότι υπέρ της ένωσης υπέγραψαν και αρκετοί Τουρκοκύπριοι.

        Επρεπε να υπηρξε ενωση της Κυπρου με την Ελλαδα και συμφωνια για τις βρεττανικες βασεις με ενα καθεστως οπως περιπου το χονκ κονκ την εποχη του ’50 . Θέλει και την πίτα σωστή και το σκύλο χορτάτο. Τωρα προβλεπονται μεγαλυτερες μαχες με επικεντρο την Κυπρο.

        Από τον Ιούλιο του 1957, ο Μακάριος με δηλώσεις του άρχισε να εγκαταλείπει τον ενωτικό αγώνα και να επιδιώκει την ανεξαρτησία της Κύπρου,[1] η οποία ανακηρύχθηκε το 1960.

        Ο ‘ἐθναρχης’ τωρα τινος εθνους ητνα εθναρχης και το πως και το γιατι ενας ἰερεας’ εγινε και και προεδρος της Δημοκρατιας, …..πως ειναι δυνατιον ενας λαος να κανει τεοια κουταμαρα, τον ειχαν προετοιμασει απο τις σευχελες οι βρετανοι….’Μακαριος δεν ηθελε να χασει την θεσουλα του. Προφανως οι Αγγλοι ειχαν κατι και τον κρατουσαν ομηρο.

        Και ενώ είχε διαμορφωθεί αυτό το κλίμα, αιφνιδιαστικά[5] ο Μακάριος παραιτήθηκε από την Ένωση. Συγκεκριμένα στις 22 Σεπτεμβρίου του 1958 έδωσε συνέντευξη στην Αγγλίδα βουλευτή του Εργατικού Κόμματος, Μπάρμπαρα Κασλ, προβαίνοντας στην ακόλουθη δήλωση: «Εισηγούμαι όπως μετά από μίαν καθωρισμένην περίοδον αυτοδιακυβερνήσεως η Κύπρος καταστή μία ανεξάρτητος χώρα, μη συνδεομένη με την Ελλάδα ή την Τουρκίαν». Η δήλωση, αυτή έπεσε στην Αθήνα ως «κεραυνός εν αιθρία» – σαφώς αποτελούσε στροφή 180 μοιρών – και όλοι έμειναν κατάπληκτοι, από τον Βασιλιά μέχρι και όλη την αντιπολίτευση. Μάλιστα σημειώνεται ότι ακόμα και ο Γεώργιος Παπανδρέου που ήταν τότε στην αντιπολίτευση, ενώ θα είχε κάθε λόγο να εκμεταλλευτεί το γεγονός και να το χρησιμοποιήσει ως μοχλό ελέγχου και βαρύτατης κριτικής κατά της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Καραμανλή, προέβη στην ακόλουθη δήλωση: «Πρόκειται περί εθνικής συμφοράς»!
        Όταν έμαθε ο Μακάριος τη δήλωση αυτή ανταπάντησε: «Ποίο θα είναι το μέλλον μιας ανεξάρτητης Κύπρου αφορά τον Κυπριακόν λαόν».

        Ολα προετοιμασμενα το τι θα ελεγε και σε ποιους….

  2. viper3000ad

    @Theognostos
    Έχουν γραφεί πολλά για διάφορες προσωπικότητες, μεταξύ άλλων και για το Μακάριο. Κανένα πρόσωπο δεν θα έπρεπε καν να αναφέρεται σαν αποστεθεροποιητικη σκέψη. Το δημοψήφισμα δεν έπρεπε να γίνει γιατί η Κύπρος δεν ήταν μια λύση τύπου Κρήτης. Το τι ήταν ικανοί οι Άγγλοι να κάνουν το είδαμε στην Ινδία με την δημιουργία του Πακιστάν! Ο τρόπος με τον οποίο θα δρούσε η ΕΟΚΑ δεν ήταν όπως αποδεικνύεται σωστός. Τώρα η Κύπρος πρέπει να επενδύσει στις ανισότητες των δύο κοινοτήτων, ιδιαίτερα στον χώρο των παροχών. Πρέπει να τεθεί δράση στο φαινόμενο του εποικισμού…

    Απάντηση
    • Theognostos

      το οτι αμεσως μετά το δημοψηφισμα τεθηκαν σχεδια της διχοτομησης της Κυπρου το εχω διαβασει απο εναν αμερικανο ο οποιος δηλωσε πως ηταν μεσα στο αεροσκαφος και πετουσαν πανω απο την γραμμη δηλαδη εκει που κατεληξε ο αττιλας δύο. τα σχεδια υπηρχαν απο τοτε.
      δεν ακολουθησαν σωστη πολιτικη οι Ελληνες τοτε συμπεριλαμβανομενου και του μακαριου. διαιρει και βασιλευε λειτουργησε και παλι.

      για την ΕΟΚΑ χρειαζεται αλλος φακελος πολλοι Ελληνες νεα παιδια εφαγαν πολυ ξυλο απο τους βρετανους και τους συμμαχους τους αρκετοι δοοφονηθηκαν….

      ο κατοχικος στρατος ο τουρκικος πρεπει να φυγει απο το νησι.

      αναφερεις ανισοτητες κοινοτητων αλλα οι Ελληνες ακομη να γυρισουν πισω στα εδαφη τους οι Ελληνες να γυρισουν στις περιουσιες τους να λαβουν και αποζημιωση για οσα χρονια δεν εχουν την δυνατοτητα να χρησιμοποιησουν την νομιμη γη τους

      οι εποικοι να πληρωθουν καλα για τον κοπο τους να γυρισουν πισω απο εκει που ηλθαν
      το πακισταν εχει συμπαγες μουσουλμανικο πληθυσμο.

      η κυπρος τοτε ειχε σχετικα μικρο ποσοστο τουρκων μουσουλμανων. οι δυο κοινοτητες ζουσαν χωρις προβληματα. ομως οι διαφορες χρησιμοποιηθηκαν οπλα ηλθαν και αρχισαν να εξοπλιζονται οι τουρκοι παρανομως….

      σε τελικη αναλυση ενα περιπου δεκα οκτω της εκατο πλυθησμου επεβληθει του υπολοιπου με την χρηση βιας και οπλων τωρα υπαρχει μια αδιαλαξια εκ μερους των τουρκων εφοσον αισθανονται δυνατοι με την μποτα το νησι της αφροδιτης

      ειχα συζητηση παλια με ανθρωπο ελληνοαμερικανο ο οποιος δουλευε σε μεγαλη εταιρεια πετρελαιων και απο τοτε εποχη του πενηντα γνωριζαν για τα κοιτασματα λεβαιαθαν κτλ
      επρεπε απο τοτε να γινει σωστη πολιτικη και συμφωνιες

      τουλαχιστον η Κυπρος ως ολικη ενοτητα ενταχθηκε στην Ευρωπαικη ζωνη ειδαλως…

      Απάντηση
      • viper3000ad

        Αναμένονται θετικοτερες εξελίξεις στο Κυπριακό, η Τουρκία περνάει πάλι το κατώφλι της ισλαμοποιησης, οι Τουρκοκύπριοι δεν βρίσκονται τόσο κοντά πολιτιστικά με την Ανατολία. Η λύση δεν είναι στρατιωτική , αλλα πολιτιστικά Ευρωπαϊκή. Όσο ριζοσπαστικοτερη , εθνικιστικοτερη αδιάλλακτη γίνει η Τουρκία τόσο το καλύτερο για μας. Ξαναγράφω με τον κίνδυνο να γίνω βαρετός, επίσης το Θεμα ΔΕΝ είναι οι Τούρκοι αλλά τα συμφέροντα της ανατολικής Μεσογείου.
        ΥΓ) Το Πακιστάν το ανέφερα ως παράδειγμα παρέμβασης της μεγάλης Βρετανίας στα εσωτερικά αλλού κράτους. Δεν χώρα αμφιβολία ποιού τα συμφέροντα δεν θα εξυπηρετούσε μια ένωση με την Ινδία.

  3. Theognostos

    Η αδιαλαξια και η ισλαμοποιηση της τουρκιας μεταφερεται στις συνομιλιες και την πολιτικη σταση της τουρκοκυπριακης πλευρας . δεν βλεπω τους τουρκοκυπριους να ξεσηκωνονται εναντιον της τουρκιας
    υπαρχει και η θεση κατα την οποια οι τουρκοι κανουν ενωση με το κομματι επι κατοχης που εχουν φερνοντας σαν παραδειγμα την κριμμαια. νομιζω για αυτο εκανε νυξη ο εντοργκαν τελευταιως

    μια εξηγηση για την εξαπλωση του ισλαμισμου

    Απάντηση
    • viper3000ad

      Δεν μας νοιάζει εάν εξεγερθούν, απλά να νιώθουν ξένοι. Το ίδιο είχε συμβεί το 1909 με τον αραβικό πληθυσμό της οθωμανικής αυτοκρατορίας, τότε είχε γίνει και το πρώτο αραβικό συνέδριο με κύριο αίτημα την διοικητική αποκέντρωση της αυτοκρατορίας. Όλοι ξέρουμε που οδήγησε αυτό. Το δε χαρτί της ισλαμοκεντρικης δύναμης έχει ξαναπεσει στο παρελθόν σαν ενωτικό κοινωνικό μέτωπο, αλλά φαίνεται ότι οι Τούρκοι κατατάσσουν τους εαυτούς τους ως πιο ισλαμιστές από τους άλλους. Βλέπε το παράδειγμα με τους Οθωμανούς Αρμένιους που σφαγιάστηκαν στα Αδανα. Τα φρένα της Τουρκίας σπάσανε και ο δρόμος είναι κατήφορος!

      Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: