Στην Κεντρική Ανατολική Ευρώπη (CEE), η Ομάδα Βίσεγκραντ (Πολωνία, Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία και Ουγγαρία) διατηρούν τον πυρήνα της αεροπορικής ισχύος της περιοχής. Ως πρώην χώρες του Συμφώνου Βαρσοβίας, χρησιμοποιούν σοβιετικής/ρωσικής κατασκευής εξοπλισμό και αυτήν την στιγμή και οι τέσσερις μεταβαίνουν σε σύγχρονα Δυτικά συστήματα. Ο μετασχηματισμός δεν θα ειναι εύκολος: χρηματοδοτικά και πολιτικά ζητήματα θα καθορίσουν την φύση και την ταχύτητα του. Οι σχέσεις με την Μόσχα επίσης αποτελούν έναν παράγοντα, αν και όχι τόσο ισχυρό όσο φαίνεται.

Η Πολωνία, στρατιωτικά με μεγάλη διαφορά ειναι η ισχυρότερη μεταξύ των τεσσάρων, διατηρεί τις πιο αρνητικές πολιτικές σχέσεις με την Ρωσία. Παρ’ολα αυτά, το ποσοστό του ρωσικού/σοβιετικού εξοπλισμού στο σύνολο του δεν ειναι σημαντικά μικρότερο από αυτό στις υπόλοιπες τρεις χώρες. Οι σχέσεις της Ουγγαρίας (και σε μικρότερο βαθμό της Σλοβακίας) με την Ρωσική Ομοσπονδία θεωρούνται οι στενότερες από τους τεσσερις, με την Τσεχική Δημοκρατία να βρίσκεται στην μέση. Εντούτοις, τον Μάιο 2018 ο επερχόμενος υπουργός άμυνας της Ουγγαρίας ξεκίνησε μια άνευ προηγουμένου εκστρατεία επανεξοπλισμού που περιελάμβανε την αγορά αεροπορικών και επίγειων συστημάτων από Δυτικές χώρες.

Και οι τεσσερις χώρες του 4Β πρέπει να διατηρήσουν κάποιες αμυντικές συμβάσεις με τους Ρώσους λόγω ανάγκης. Στην τελευταία περίοδο μετάβασης (πολύ μετά τις αλλαγές καθεστώτος 1989-1990) και οι τέσσερις χώρες παρουσίασαν νεοαποκτηθέντα Δυτικά οπλικά συστήματα. Αυτό ειναι συνηθισμένο στον τομέα των αεροσκαφών σταθερής και περιστροφικής πτέρυγας. Και τα τέσσερα μέλη του 4Β σχεδιάζουν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τα πολλαπλών χρήσεων ελικόπτερα Mi-8/17/24 για τα επόμενα τρία με πέντε χρόνια ενώ οι σημαντικές αποστολές θα ανατίθενται στον νέο εξοπλισμό αμερικανικής, γαλλο-γερμανικής και ιταλικής προέλευσης. Με τα βομβαρδιστικά (πολλαπλών ρόλων) αεροσκάφη σταθερής πτέρυγας υπάρχουν παρόμοια σχέδια που θα εφαρμοστούν.

Η Πολωνία – η οποία διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο αεροσκαφών μαχητικών-βομβαρδιστικών-επίγειας κρούσης- διατηρεί τα MiG-29 και Su-22 σε υπηρεσία μαζί με F-16, αλλά τώρα ψάχνει τον αντικαταστάτη τους. Στα τέλη Μαΐου απεστάλη στην Ουάσιγκτον αίτημα για την παροχή λεπτομερειών σχετικά με την αγορά F-35A. Ουγγαρία και Τσεχική Δημοκρατία -όπου η κάθε μία εκμισθώνει μια Μοίρα μαχητικών JAS 39 Gripen που ειναι συμβατά με το NATO (10 JAS 39C και δυο JAS 39D)- έχουν ήδη παροπλίσει τα MiG-29 που διέθεταν. Η Ουγγαρία έχασε δύο Gripen το 2015, τα οποία αργότερα αντικαταστάθηκαν ή επισκευάστηκαν. Η σύμβαση μακροχρόνιας εκμίσθωσης της Τσεχικής Δημοκρατίας λήγει το 2029. Η Ουγγαρία θα αποφασίσει το 2026, μετά την λήξη της τροποποιημένης συμφωνίας εκμίσθωσης, αν θα αγοράσει το αεροσκάφος ή θα αποκτήσει διαφορετικό τύπο, με τα F-35 και F-16 να ειναι οι πιθανές επιλογές.

Η Ουγγαρία έχει προσπαθήσει ανεπιτυχώς να πουλήσει τα παροπλισμένα MiG-29 (πολλά από αυτά είχαν ελλειπή συντήρηση), ενώ η Τσεχική Δημοκρατία ακολούθησε άλλη πορεία. Στα μέσα της δεκαετίας 1990, δέκα παροπλισμένα MiG-29 ανταλλάχθηκαν με την Πολωνία με ελικόπτερα PZL-Swidnik W-3 Sokol, ενώ οι Τσέχοι τα ήθελαν επειγόντως για να αντικαταστήσουν τα δικά τους γερασμένα Mi-2. Η Γερμανία μεταβίβασε 22 MiG-29 (της τέως Αεροπορίας Ανατολικής Γερμανίας) στην Πολωνία το 2003, καθώς η Luftwaffe παρέλαβε νέα Eurofighter Typhoon.

Οι Ρώσοι από την πλευρά τους, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την διάλυση του Συμφώνου Βαρσοβίας, ακολούθησαν την τακτική αποπληρωμής των ανεξόφλητων δανείων τους με στρατιωτικά υλικά για να διατηρήσουν τις πρώην συμμαχικές (Σύμφωνο Βαρσοβίας) χώρες -πλέον μέλη του NATO- εξαρτημένες όσο αφορά την συντήρηση, ανταλλακτικά και την άδεια μεταπώλησης. Έτσι, η Ουγγαρία παρέλαβε νέα μαχητικά αεροπορικής υπεροχής MiG-29 (έχουν αποσυρθεί από την υπηρεσία, αν και ήταν σχετικά καινούρια με τουλάχιστον πέντε με δέκα χρόνια ζωής να τους απομένουν).

Όλοι οι νατοϊκοί εταίροι της Κεντρικής Ανατολικής Ευρώπης εμφανίζουν τα συμπτώματα μιας συγκεκριμένης ετερογένειας στον τρόπο που προμηθεύονται όπλα και εξοπλισμούς. Τόσο η τσεχική όσο και η ουγγρική Αεροπορία πετούν τα ίδια αεροσκάφη (JAS 39 Gripen C/D) αλλά μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει συνεργασία μεγάλης κλίμακας στην κοινή προμήθεια ανταλλακτικών, οπλισμών και αναβαθμίσεων αεροσκαφών, ή την δημιουργία κοινών εγκαταστάσεων συντήρησης/υλικών συντήρησης, επισκευής και λειτουργίας (MRO). Η ίδια κατάσταση επικρατεί στο άλλο ζεύγος, Πολωνία και Σλοβακία, οι οποίες πετούν F-16 ή τα έχουν παραγγείλει. Τρεις από τις τεσσερις Αεροπορίες των 4Β έχουν σε υπηρεσία τον πύραυλο αέρος-επιφανείας Raytheon AGM-65, και υπάρχουν πάρα πολλές ευκαιρίες για κοινή υποστήριξη, αλλά αυτές οι χώρες δεν φαίνεται να εκμεταλλεύονται πλήρως την συνεργεία. Μια αχτίδα ελπίδας εμφανίστηκε τον Σεπτέμβριο 2018 καθώς οι πρωθυπουργοί Τσεχίας και Σλοβακίας συμφωνήσαν να ακολουθήσουν την κοινή προμήθεια – αλλά αφορά τους προμηθευτές από τις δύο χώρες.

Στο σύνολο τους, οι 4B χώρες, όπως όλη η περιοχή, έκαναν το 2018 μεγάλες αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες τους. Οι αμυντικές δαπάνες στην Πολωνία κατά τα τελευταία χρόνια αυξήθηκαν κατά 8,9 τοις εκατό. Η αυξήσεις στις δαπάνες της CEE είναι μεγάλες λόγω της αντίληψης της απειλής που προέρχεται από την Ρωσία, δήλωσε ο Πίτερ Βεζεμαν, ανώτερος ερευνητής στο πρόγραμμα AMEX του SIPRI, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία δύο χρόνια οι στρατιωτικές δαπάνες της Ρωσίας έχουν μειωθεί. Το 2018 η Μόσχα δαπάνησε 3,5 τοις εκατό λιγότερα στην άμυνα από το 2017.

Η ετερογένεια χαρακτηρίζει τόσο τις διαδικασίες αγορών όσο και τις πηγές των προμηθειών. Σε ότι αφορά την ομάδα 4Β, τα τελευταία χρόνια, η Πολωνία επικεντρώθηκε σε προμηθευτές αμυντικού εξοπλισμού από τις ΗΠΑ, ενώ η Τσεχική Δημοκρατία και ειδικά η Ουγγαρία παρουσίασαν μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση απο την άποψη του βασικού προμηθευτή. Ευρωπαίοι κατασκευαστές συνεισφέρουν στις βασικές προμήθειες που αφορούν την Αεροπορία/Αεράμυνα της Ουγγαρίας. Η Ουγγαρία αγόρασε 20 Airbus H145M και 16 H225M ελικόπτερα, μαζί με δυο μεταφορικά AgustaWestland AW139. Σύμφωνα με πηγές των μέσω ενημέρωσης, ο λόγος του προσφάτου ταξιδιού του Ούγγρου πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον ήταν η διατάραξη της ισορροπίας με την προετοιμασία της μεγάλης κλίμακας προμήθειας ενός αμερικανικού συστήματος αεράμυνας μεσαίου βεληνεκούς για να αντικαταστήσει τα παρωχημένα ρωσικά 2K12 KUB.

Στα τέλη 2018 η Σλοβακία υπέγραψε σύμβαση προμήθειας αξίας $1,8 δισ. με το υπουργείο άμυνας των ΗΠΑ για το μαχητικό αεροσκάφος Lockheed Martin F-16V Block 70/72 (12 μονοθέσια, δύο διθέσια). Περιλαμβάνει την παράδοση πυραύλων αέρος-αέρος AIM-120C7 AMRAAM και AIM-9X. Πολωνία και Τσεχική Δημοκρατία θέλουν να αγοράσουν επιθετικά/αναγνωριστικά ελικόπτερα. Η Aero Vodochody της Πράγας έχει επιταχύνει την πιστοποίηση του νέου εκπαιδευτικού/ελαφριού μαχητικού αεροσκάφους L-39NG. Το τσεχικό υπουργείο άμυνας διέθεσε $450 εκατ. για την αγορά δύο επιπλέον μεταφορικών αεροσκαφών Airbus C295 όπως επίσης και την αντικατάσταση των SAM KUB 2K12 με ενα αντιαεροπορικό σύστημα μικρού βεληνεκούς. Η Ουγγαρία σχεδιάζει να αγοράσει ένα μεταφορικό αεροσκάφος με ράμπα φόρτωσης.

 

Peter Dunai

Απόδοση/Μετάφραση απο το ainonline.com για την Προέλαση.

Αρέσει σε %d bloggers: