Το κείμενο έχει δημοσιευτεί ήδη στο περιοδικό ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ (τεύχος 37) και το e-Amyna.com.

Από Ευστάθιος Παλαιολόγος

Τακτική Χρησιμοποίηση Ελαφρών Όπλων στο Περιβάλλον των Καταδρομικών Επιχειρήσεων και των Αποστολών Πεζικού Περιπολιακού Χαρακτήρα (εξηγώντας μερικά σημεία).

Πρόλογος

Αιτία για αυτό το κείμενο αποτέλεσε η διαχρονική διαπίστωση της άγνοιας του προσωπικού ως πως τον τρόπο που χρησιμοποιούνται τα όπλα εν καιρώ επιχειρήσεων πέραν κάποιων μπερδεμένων απόψεων που όμως απέχουν συνήθως πολύ από του να είναι ρεαλιστικές. Αφορμή στάθηκε η έμμεση επικοινωνία κάποιου στελέχους μαζί μου για να με ευχαριστήσει για ένα προηγούμενο σχετικό κείμενο. Οπόταν, αν και ο χρόνος πλέον δεν περισσεύει, και με την κοσμογονία που συντελείται τελευταίως σε ένα χώρο που αγαπώ ιδιαίτερα, κάνω μια προσπάθεια να βάλω κάποια πράγματα σε μια προοπτική που ίσως βοηθήσει τους αναγνώστες να ξεκαθαρίσουν έννοιες και καταστάσεις.

Θα ξεκινήσω με την εξής διαπίστωση. Το προσωπικό, και ειδικά τα Στελέχη, αντιλαμβάνονται τον τρόπο χρήσης των ελαφρών όπλων μέσα από ένα ιδιαίτερα «πεζικοκεντρικό» πρίσμα και μάλλον παρωχημένο και μη ρεαλιστικό. Ένα «αποστειρωμένο» τρόπο του επίπεδου πεδίου βολής. Κυρίως λόγω της επιφανειακής ενασχόλησης τους σχετικά αφού αυτό, και έτσι, διδάσκεται στις διάφορες Σχολές των Ενόπλων Δυνάμεων και αυτό αντλείται μέσα από τους Στρατιωτικούς Κανονισμούς και Εγχειρίδια Εκστρατείας. Αυτά τα έντυπα προβάλλουν συνήθως μια μονολιθική αντίληψη για τον τρόπο διεξαγωγής των Επιχειρήσεων και ποτέ δεν εμβαθύνουν μιας και το μεγαλύτερο ποσοστό του χρόνου αναλίσκεται για τα κλιμάκια του Λόχου και άνω και όχι τα κρίσιμα κλιμάκια της Διμοιρίας και Ομάδας. Το επίπεδο δε της Ατομικής Τακτικής, το «basic soldiering» που λένε χαρακτηριστικά οι Άγγλοι είναι πολύ χαμηλό, πλην από τις Μονάδες των Ειδικών Δυνάμεων που συνήθως δίνουν περισσότερη σημασία, αν και σε καμιά περίπτωση αρκετή.

Οφείλω να συμφωνήσω με τον «Κυναίγειρο» στο ότι ο Ελληνικός Στρατός και η Εθνική Φρουρά ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ουσιαστικά Ομαδάρχες και Διμοιρίτες παρά μόνο ονομαστικά.

Μένοντας λίγο περισσότερο στο πιο πάνω και συμπληρώνοντας, μεγάλο ρόλο στην διαιώνιση της κατάστασης παίζει σαφώς η απουσία ρεαλιστικής εκπαίδευσης. Τα προγράμματα εκπαιδεύσεως ουσιαστικά ανακυκλώνονται χρόνο με τον χρόνο χωρίς να αλλάζει το παραμικρό, χωρίς καμιά καινοτομία, χωρίς κανέναν εκσυγχρονισμό. Τα δε σενάρια ασκήσεων (ΤΑΑΣ και ΤΑΜΣ) ομοίως ανακυκλωμένα και στηριγμένα στην μονοδιάστατη ερμηνεία των Εγχειριδίων. Χωρίς να θέλω σε καμιά περίπτωση να υπονοήσω ότι τα Εγχειρίδια είναι λάθος πρέπει όλοι να παραδεχτούμε ότι ούτε η απόλυτη αλήθεια είναι αλλά ούτε πρέπει να λαμβάνονται όλα όσα αναφέρουν κατά γράμμα. Πρέπει να ερμηνεύονται με τρόπο που να προάγει την εξέλιξη. Και πρέπει να εξάγονται από μέσα όλα τα ψήγματα εκείνα που θα επιτρέψουν στα κατώτερα κλιμάκια να είναι αποτελεσματικά στη μάχη.

Τα σενάρια των ΤΑΜΣ πρέπει να προάγουν την σκέψη και να μην είναι περιοριστικά και «χορογραφικά»

Μια οφειλόμενη, αν και όχι αρεστή, παραδοχή. Σε έναν πλήρους κλίμακας πόλεμο τα κατώτερα κλιμάκια Πεζικού εφόσον έχουν εμπλακεί σε υψηλής έντασης επιχειρήσεις λίγη (όχι ασήμαντη, απλά μικρή) διαφορά θα παίξει αν είναι εκπαιδευμένα στις πιο σύγχρονες τακτικές και εφαρμόζουν άριστα τις Βασικές Οδηγίες Επιχειρήσεων και έχουν επικαιροποιημένη στο απόλυτο την οργανωτική δομή και τον εξοπλισμό τους. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον η συνοχή των Τμημάτων και η εφαρμογή παραδεχτών τακτικών είναι αρκετή εφόσον τα συνδυασμένα όπλα λειτουργήσουν και αυτά παραδεχτά. Σωστός σχεδιασμός, σωστές διαταγές, ευκαμψία και η εφαρμογή των αρχών του πολέμου θα παίξουν τον κύριο λόγο στην έκβαση αυτού. Όμως είναι επίσης βέβαιο και απόλυτο ότι υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης Τμήματα μπορούν να αντεπεξέλθουν καλύτερα σε πάσας μορφής καταστάσεις βοηθώντας στο επίπεδο τους την επιτυχία των σχεδιασμών.

Ο ρόλος του Ομαδάρχη και του Διμοιρίτη είναι καθοριστικός τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στην εκπαίδευση

Εκεί που όμως δεν επιδέχεται καμίας αμφισβήτησης ο κρίσιμος και ζωτικής σημασίας ρόλος της Ατομικής Τακτικής, της ηγεσίας μικρών κλιμακίων, της οργάνωσης και του εξοπλισμού αυτών είναι, όπως λέει και ο τίτλος, οι Καταδρομικές Επιχειρήσεις και οι Περιπολιακού Χαρακτήρα Αποστολές Πεζικού. Εκεί που οι ικανότητες και οι ενέργειες του καθ’ ενός ξεχωριστά κρίνουν την επιτυχία ή όχι της Αποστολής και την επιβίωση του Τμήματος. Και επειδή οι Αποστολές που εμπίπτουν στις πιο πάνω κατηγορίες είναι πολύ περισσότερες απ’ όσες φαίνεται εκ’ πρώτης όψεως, τόσες πολλές που μάλλον αποτελούν τον κανόνα παρά την εξαίρεση του τι θα κληθεί να κάνει ο Πεζός Μαχητής στις επιχειρήσεις είναι σημαντικό να έχουμε ξεκάθαρα μες το μυαλό μας πως θα μεταχειριστούμε τα εργαλεία εκπλήρωσης αυτών των αποστολών. Στο παρόν θα μας απασχολήσει το κεφάλαιο του ελαφρού οπλισμού. Δεν είναι το μόνο ασφαλώς. Διαβιβάσεις, Διαχείριση Τραυμάτων, Κάλυψη, Παραλλαγή, και πολλά άλλα, το καθένα με την δική του σημασία.

Τακτική Ακρίβεια

Πριν αναφερθώ στις διάφορες κατηγορίες ελαφρών όπλων νιώθω την ανάγκη να ξεκινήσω ξεκαθαρίζοντας με τα πάρακάτω το τι δύναται να κάνει ένας χειριστής όπλου στο πεδίο της μάχης. Αν και το λεκτικό αφορά τον Τυφεκιοφόρο εντούτοις έχει εφαρμογή και για τους λοιπούς. Αυθαίρετα δίνω τον ορισμό «Τακτική Ακρίβεια». Τι είναι λοιπόν αυτή η «Τακτική Ακρίβεια».

Είναι η ακρίβεια εκείνη που μπορεί να επιτευχθεί από τον χειριστή σε δεδομένες τακτικές καταστάσεις. Δηλαδή κυρίαρχος παράγοντας είναι ο χειριστής και το πώς επηρεάζεται αυτός από την τακτική κατάσταση. Σε αντιδιαστολή με την εγγενή ακρίβεια που είναι παράγωγη του συνδυασμού τυφέκιο/πυρομαχικό, και ενδεχομένως και του παράγοντα χειριστή υπό ιδανικές συνθήκες.

Ο νυχτερινός αγώνας περιορίζει δραματικά τις αποστάσεις εμπλοκής και το βάθος που ο πεζός μαχητής μπορεί ρεαλιστικά να έχει μια ικανοποιητική αντίληψη της τακτικής κατάστασης, ακόμα και με τα πλέον σύγχρονα μέσα νυχτερινής όρασης

Δηλαδή το τι μπορεί να κάνει ένα τυφέκιο/πυρομαχικό σε θεωρητικό επίπεδο είναι διαφορετικό από τι μπορεί να πετύχει ένας χειριστής με αυτά στο πεδίο της μάχης κλπ. Κάνοντας μια παρένθεση εδώ για να αναφέρουμε το εκνευριστικά αστείο επιχείρημα υπέρ του 7,62Χ51 ΝΑΤΟ ως το καταλληλότερο διαμέτρημα γενικής χρήσης διότι «έχει μεγαλύτερο δραστικό βεληνεκές»… Ακόμα και να ισχύει αυτό, μπορεί να το εκμεταλλευτεί ο Τυφεκιοφόρος στο πεδίο της μάχης; Τι μειονεκτήματα προκύπτουν από την θεωρητική υπεροχή σε δραστικό βεληνεκές; Κλπ. Με αυτό και άλλα έχω καταπιαστεί στο «…Περί Διαμετρημάτων».

Παράγοντες σε μια ενδεχόμενη τακτική κατάσταση που επηρεάζουν την τακτική ακρίβεια είναι, ανάμεσα σε άλλα, το όπλο αυτό καθεαυτό (π.χ. ευκολία χειρισμού, ανάκρουση, βάρος κλπ), η χρήση ή όχι σκοπευτικών και άλλων βοηθημάτων (π.χ. διόπτρες και τι είδος, λαβές, αορτήρες κλπ), το επίπεδο εκπαιδεύσεως του χειριστή (π.χ. συχνότητα και ποιότητα βολών, το ρεαλιστικό περιβάλλον εκπαίδευσης, ικανότητα ταχείας εκτίμησης της απόστασης κλπ), η σωματική και ψυχική κατάσταση του χειριστή (π.χ. κούραση, αϋπνία, φόβος θανάτου, στρες κλπ), η θέση βάλλοντος (π.χ. ασταθής, σε κίνηση, πρόχειρη/εναλλακτική κλπ), το περιβάλλον (π.χ. συνθήκες φωτισμού, κρύο, βροχή, ορατότητα, απόσταση, άνεμος κλπ), και η δράση του εχθρού (π.χ. βολές από ΠΒ και λοιπά βαρέα όπλα, κατασταλτικά πυρά, κίνηση, απόκρυψη, κάλυψη κλπ).

Είναι εύκολα αντιληπτό ότι οι αποστάσεις που μπορεί ένας χειριστής να είναι αποτελεσματικός διαφέρουν από το τι μπορεί να πετύχει σε ένα πεδίο βολής. Ως γενικός «κανόνας» μπορεί να διατυπωθεί ως εξής: η απόσταση στην οποία ο σκοπευτής μπορεί να πετύχει 100% ευστοχία διαιρούμενη διά του 3. Π.χ. αν ο σκοπευτής μπορεί να έχει 100% στα 600μ τότε σε συνθήκες μάχης η τακτική του ακρίβεια πρέπει να θεωρείται ότι εξαντλείται στα 200μ.

Τα επίπεδα πεδία βολής δημιουργούν εσφαλμένες εντυπώσεις ως προς την αποτελεσματικότητα των ελαφρών όπλων, ειδικά ως προς το βεληνεκές και τα ποσοστά ευστοχίας

Από τα πιο πάνω προκύπτει η ανάγκη τακτικής χρησιμοποίησης του προσωπικού και των όπλων λαμβάνοντας υπόψη τις ρεαλιστικές δυνατότητες ενός εκάστου. Ο κοινός τυφεκιοφόρος έχει κρίσιμο ρόλο να επιτελέσει στις «συνήθεις αποστάσεις μάχης», δηλαδή μέχρι τα 300μ στις περισσότερες περιπτώσεις (90%) και στις απαιτητικές αποστάσεις CQB <100μ (50%) όπου ενδεχομένως προσωπικό και μέσα προσανατολισμένα σε μεγαλύτερες αποστάσεις να υστερούν. Επίσης προκύπτει η ανάγκη εύρεσης μια ισορροπίας στα μέσα, στον οπλισμό, η οποία θα επιτρέπει την όσο το δυνατό πιο αποτελεσματική χρησιμοποίηση τους.

Δεν θα ήταν λάθος αν λέγαμε ότι η αποτελεσματικότητα ενός τυφεκιοφόρου φτάνει μέχρι τα 100-200μ για πυρά «ακριβείας» ενώ για κατασταλτικής φύσεως ή πυρά παρενόχλησης μέχρι τα 400-500μ (δεν είναι αποτελεσματικά αλλά συμβάλλουν στα λοιπά πυρά πιο βαρειών όπλων όπως πολυβόλων) εφόσον η αντίληψη της τακτικής καταστάσεως και η ίδια η τακτική κατάσταση το επιτρέπουν. Σημείωση, με το «δεν είναι αποτελεσματικά» εννοώ ότι δεν μπορούν να πετύχουν καταστολή από μόνα τους. Αλλά συμβάλλουν στην επαύξηση των δυνατοτήτων καταστολής καταλληλότερων όπλων.

Έχοντας κάνει αυτή την μικρή, αλλά απαραίτητη, αναφορά στην «Τακτική Ακρίβεια» και υπενθυμίζοντας ότι αυτή αναφέρεται στον Τυφεκιοφόρο αλλά έχει τις ανάλογες εφαρμογές και στα λοιπά ελαφρά όπλα, θα ξεκινήσω να περιγράφω το πως το κάθε ελαφρύ όπλο χρησιμοποιείται. Η περιγραφή θα εστιαστεί στο ξεκαθάρισμα των εννοιών και των καταστάσεων, όπως προαναφέρω, και σε καμιά περίπτωση δεν εξαντλεί το θέμα. Δεν θα μπορούσε άλλωστε.

Πιστόλι

Θα ξεκινήσω με το πιστόλι. Και γνωρίζω ότι δεν θα γίνω αρεστός λέγοντας ότι το πιστόλι έχει πολύ μικρό έως ανύπαρκτο ρόλο να επιτελέσει σε ένα περιβάλλον εκτός Ειδικών Επιχειρήσεων. Ίσως κάποιον περιορισμένο ρόλο σε κάποιες Καταδρομικές επιχειρήσεις θα μπορούσε να βρει. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που με σπρώχνουν στο να σχηματίσω αυτήν την άποψη.
Το πιστόλι είναι ένα δύσκολο όπλο. Για να γίνει κάποιος αποτελεσματικός χειριστής του απαιτεί σημαντικό χρόνο και εκπαίδευση. Τέτοιος χρόνος δεν βρίσκεται εύκολα σε ένα στρατιωτικό περιβάλλον. Αυτό και σε συνδυασμό με το τι μπορεί να κάνει ένα πιστόλι στο πεδίο της μάχης. Που είναι πολύ πολύ λίγα… Τόσα λίγα που ο Στρατός δεν (θα έπρεπε να) θεωρεί απαραίτητα. Τα εξαιρετικά περιορισμένα βεληνεκή και τα ασθενικά φυσίγγια δεν του επιτρέπουν να κάνει και πολλά.

Η εκπαίδευση στο πιστόλι είναι ιδιαίτερα φτωχή στον Ε.Σ ενώ πρακτικά ανύπαρκτη στην Ε.Φ. Ακόμα και στις Δυνάμεις Καταδρομών που δίνεται περισσότερος χρόνος το συμπέρασμα παραμένει ότι η αποτελεσματική χρήση του πιστολιού είναι εξαιρετικά δύσκολη

Το πιστόλι το βρίσκουμε συνήθως ως όπλο αυτοάμυνας χειριστών βαρέων όπλων. Ως τέτοιο η τακτική του χρησιμοποίηση θα ήταν στις περιπτώσεις εκείνες που το κυρίως όπλο αδυνατεί να βάλει ή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προστασία του χειριστή του. Π.χ. σε μια πιθανή εμπλοκή στη λειτουργία ενός πολυβόλου ή αν ο χειριστής υπηρετεί ένα Α/Τ εκτοξευτή. Όμως, δύο στοιχεία συνηγορούν στην μικρή σημασία αυτής της δυνατότητας.

Πρώτο. Η έλευση τυφεκίων 5,56Χ45χιλ και ειδικά αραβίδων επιτρέπει την μεταφορά αυτών από τους πλείστους χειριστές Βαρέων Όπλων για την αυτοάμυνα τους χωρίς σημαντική επιβάρυνση βάρους. Αχρείαστο να λεχθεί ότι μια αραβίδα 5,56χιλ είναι κατά παρασάγγας πιο αποτελεσματική από ένα πιστόλι τόσο ως όπλο/πυρομαχικό όσο και λόγω ευκολίας αποτελεσματικού χειρισμού.
Δεύτερο. Και κυριότερο. Οι χειριστές Βαρέων Όπλων, ή οι όποιοι άλλοι θεωρητικά θα έφεραν πιστόλι, δεν λειτουργούν σε κενό χώρο, μόνοι τους. Λειτουργούν ως μέλη Στοιχείων ή Τμημάτων. Και πάντοτε θα υπάρχει προσωπικό που θα προστατεύει αυτούς. Σίγουρα, σκαλίζοντας σε κάθε πιθανή τακτική κατάσταση θα βρεθούν εκείνες που θα απαιτούσαν σαν λύση το πιστόλι. Αλλά αυτές είναι εξαιρέσεις. Και είναι εξαιρέσεις που μπορούν να έχουν και διαφορετικές λύσεις.

Σε κάθε περίπτωση, άποψη μου είναι ότι είναι πολύ πιο ωφέλιμο παρά το βάρος ενός πιστολιού να μεταφερθεί μια επιπλέον γεμιστήρα και παρά να διατεθεί χρόνος στην εκπαίδευση για πιστόλι ο χρόνος να διατεθεί ώστε να γίνει πιο επισταμένη εκπαίδευση στο τυφέκιο. Κλείνοντας, να τονίσω ξανά ότι η αναφορά σαφώς ΔΕΝ αφορά τις Μονάδες Ειδικών Επιχειρήσεων! Εκεί, πέραν της καλύτερης εκπαίδευσης υπάρχουν σαφώς και ανάγκες απόκρυψης, κεκαλυμμένης δράσης κλπ που απαιτούν την χρήση πιστολιού.

Υποπολυβόλο

Δεν θα το περιλάμβανα αλλά η πρόσφατη προσπάθεια του Αμερικάνικου Στρατού για προμήθεια τέτοιων ίσως απαιτεί κάποιες διευκρινήσεις.

Αρχικά να πω ότι το πρόγραμμα του Αμερικάνικου Στρατού αφορά μια πολύ συγκεκριμένη αποστολή, στα όρια, αν όχι εκτός, των κλασσικών στρατιωτικών αποστολών, την εγγύς προστασία Υψηλής Αξίας Προσώπων σε περιβάλλον μάλλον COIN επιχειρήσεων. Και αυτό μόνο στον εσωτερικό κύκλο της ασφάλειας. Δηλαδή εντός των 10-20 μέτρων. Εκτός αυτού τα στοιχεία ασφαλείας θα χειρίζονται υποαραβίδες και αραβίδες και λοιπό συναφή οπλισμό αναλόγως της περίπτωσης. Οπόταν, όχι, ο Αμερικάνικος Στρατός δεν επιστρέφει στα υποπολυβόλα…

Τα υποπολυβόλα πάσχουν σοβαρά στον τομέα της αποτελεσματικότητας των πυρών τους.

Τα υποπολυβόλα σε μια εποχή τυφεκίων εφόδου 5,56Χ45χιλ έχουν χάσει τον ρόλο τους πλην πολύ ειδικών περιπτώσεων. Όποιες προσπάθειες έγιναν για επανεισαγωγή τους στην μορφή των PDW αφορούσαν αντικατάσταση των πιστολιών με ένα πιο αποτελεσματικό όπλο. Κάθε προσπάθεια τους να παρεισφρήσουν στον κόσμο των Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων ναυάγησε μετά τις πρώτες εμπειρίες χρήσης τους. Κλασσικά παραδείγματα, τα ΜΡ7 των SEAL ή τα Ρ-90 της Secret Service. Σε μια συνομιλία με ένα άντρα της KCT (Ολλανδία) του ανάφερα ότι η Ε.Φ χρησιμοποιεί το Ρ-90 και μου απάντησε περίπου ως εξής: «Ακόμα τα έχετε; Εμείς τα πετάξαμε μετά την πρώτη εμπλοκή σε μάχη στο Αφγανιστάν….» Και συνέχισε να μου εξηγήσει πόσο αναποτελεσματικό ήταν. Σε κάθε περίπτωση πάντως πιστεύω ότι σε συγκεκριμένους ρόλους θα μπορούσαν να αποδώσουν, όπως ήταν ο αρχικός τους σχεδιασμός. Αντικατάσταση πιστολιών. Αλλά σε ένα περιβάλλον αραβίδων και υποαραβίδων 5,56Χ45 είναι δύσκολο κάποιος να δικαιολογήσει την αγορά τους. Ίσως μόνο την συνέχιση χρήσης τους εάν προϋπήρχαν.

Μέχρι πολύ πρόσφατα στις ειδικές περιπτώσεις που ανάφερα περιλαμβανόταν η ανάγκη χρήσης αποτελεσματικών σιγασμένων πυρομαχικών. Και επειδή το 5,56Χ45χιλ δεν είχε κάτι να προσφέρει η λύση βρέθηκε κυρίως σε όπλα σαν το MP5SD. Πλέον όμως αυτά δίνουν τη θέση τους σε όπλα διαμετρήματος 0,300Blackout καθώς αυτά επιτρέπουν χρήση των ήδη υφιστάμενων πλατφόρμων 5,56 με αποτελεσματικά υποηχητικά πυρομαχικά καθώς επίσης και άμεση μετάβαση σε υπερηχητικά πυρομαχικά αν η τακτική κατάσταση το επιβάλλει. Προσοχή! ΔΕΝ αντικαθιστούν τα όπλα 5,56Χ45χιλ. Το 5,56χιλ παραμένει καταλληλότερο για μέσες αποστάσεις, κυρίως λόγω καλύτερης τροχιάς. Τα 0,300Blackout αντικαθιστούν τα σιγασμένα υποπολυβόλα! Σαν τελικό σχόλιο, ΔΕΝ βάζεις υποπολυβόλα να κάνουν την δουλειά τυφεκίων!

Τυφέκια/Αραβίδες κλπ…

Η συντριπτική πλειοψηφία των ελαφρών όπλων σε χρήση από τον Στρατό ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Πλην του Πεζικού και των Καταδρομών στις πλείστες λοιπές περιπτώσεις εξυπηρετεί τον ρόλο της αυτοάμυνας του χρήστη και της παροχής τοπικής ασφάλειας στα Τμήματα και τις Μονάδες στις οποίες ανήκει. Είναι προφανές από αυτό ότι για αυτούς τους ρόλους, της αυτοάμυνας και της τοπικής ασφάλειας, δεν υπάρχουν υψηλές απαιτήσεις ούτε από το όπλο/πυρομαχικό αλλά ούτε και από τον χειριστή. Το προσωπικό αυτό πρέπει σαφέστατα να είναι σε θέση να χειριστούν με ασφάλεια το όπλο, να το συντηρούν και να βάλλουν αποτελεσματικά με αυτό.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι στις «μη υψηλές απαιτήσεις» που ανέφερα ασφαλώς και δεν περιλαμβάνεται το «basic soldiering». Στο «basic soldiering» περιλαμβάνονται πολλά που στην Πατρίδα μας ίσως να θεωρούνται «Καταδρομικά» όπως η κατάληψη ενός δωματίου, ή η βολή από ενδιάμεσες και εναλλακτικές θέσεις βάλλοντος. Όλα αυτά πρέπει να είναι κοινή φύση για το σύνολο του προσωπικού έστω κι αν αυτό αφορά το βασικό επίπεδο του κάθε αντικειμένου.

Η ευελιξία σε κλειστούς χώρους όπως οικίες και ορύγματα είναι ακόμα μια δυνατότητα που πρέπει να έχει ο τυφεκιοφόρος/τυφέκιο. Η μάχη πιθανόν να καταλήξει εκεί.

Μένοντας στο προσωπικό που δεν ανήκει στην κατηγορία του «Πεζού Μαχητή» μπορούμε να σχολιάσουμε ότι η αναγκαιότητα ή η σημασία παρελκομένων που έχουν κρίσιμο ρόλο στην μάχη Πεζικού για αυτούς έχει σαφώς λιγότερο ρόλο, και σε κάποιες περιπτώσεις κανένα. Κατά τον ίδιο τρόπο οι φόρτοι πυρομαχικών αυτού του προσωπικού πρέπει να είναι προσανατολισμένοι στο τι πραγματικά χρειάζεται για την Αποστολή τους, την αυτοάμυνα και την τοπική ασφάλεια. Σε Ελλάδα και Κύπρο είναι παράδοξο το γεγονός ότι άπαντες οι χειριστές Τυφεκίου χρεώνονται 5 γεμιστήρες. Αν οι 5 γεμιστήρες είναι αρκετές για ένα στρατιώτη του Υγειονομικού που υπηρετεί σε κάποιο Νοσοκομείο Εκστρατείας τότε σε καμιά περίπτωση δεν είναι αρκετοί για τον στρατιώτη που υπηρετεί ως Τυφεκιοφόρος σε Ομάδα Πεζικού. Ή το αντίστροφο. Αν είναι αρκετές για τον Τυφεκιοφόρο τότε είναι υπερβολικά πολλές για τον Υγειονομικάριο. Αυτή η ισόποση κατανομή γεμιστήρων είναι ενδεικτική της πολύ λίγης σκέψης που αναλώθηκε από αυτούς που πήραν τις σχετικές αποφάσεις.

Για τους πιο πολλούς στρατιώτες η χρήση του τυφεκίου δεν είναι το πρωταρχικό τους καθήκον στις επιχειρήσεις

Ας προχωρήσουμε τώρα στον Πεζό Μαχητή, τον άντρα των Ομάδων Πεζικού ή Καταδρομών που είναι χρεωμένος και χειρίζεται τυφέκιο (ή αραβίδα). Για αυτούς το τυφέκιο είναι το κύριο μέσο εκπλήρωσης της αποστολής τους. Κρισιμότατο μέρος αυτής της αποστολής και ο τομέας εκείνος όπου Τυφεκιοφόρος και τυφέκιο πραγματικά διαπρέπουν είναι η λεγόμενη «Εγγύς Μάχη». Η μάχη εκείνη που διεξάγεται σε μικρές αποστάσεις, συνήθως πολύ κάτω των 300μ και που η δυνατότητα του τυφεκιοφόρου να εκπέμπει άμεσα, ταχέα και επαρκώς σκοπευμένα πυρά σε συνδυασμό με την αυξημένη του κινητικότητα παίζει καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της.

Στις πλείστες των περιπτώσεων «Εγγύς Μάχης» ο Τυφεκιοφόρος θα κληθεί να εκτελέσει πυρά υπό την μορφή του «Fire for Effect». Αυτά συνοψίζονται στο εξής. Ο Τυφεκιοφόρος, αφού εντοπίσει τον στόχο του και εκτιμήσει ταχέως και πρόχειρα την απόσταση σκοπεύει προς το μέρος του (πάλι ταχέως και πρόχειρα) και πυροβολεί κατ’ επανάληψη μέχρι να πετύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα, να πάψει να κινείται ο στόχος, ή να μην τον βλέπει άλλο. Εδώ προβάλλει εμφαντικά η σημασία της ευκολίας χειρισμού ενός όπλου και την ευκολίας ταχείας σκόπευσης.

Η ευκολία χρήσης είναι κρίσιμο χαρακτηριστικό. Ο στρατιώτης θα κληθεί να λάβει άβολες θέσεις κάλυψης από τις οποίες θα πρέπει να μπορεί να κάνει χρήση του όπλου του.

Θα κάνω μια παρένθεση για να σχολιάσω δύο σημεία.

Πρώτον. Πολλές φορές στην εκπαίδευση έχουμε διδαχτεί την κίνηση σε ζιγκ-ζαγκ. Από τον πιο πάνω τρόπο τακτικής χρησιμοποίησης του τυφεκίου, που ισχύει και για τα λοιπά όπλα, είναι προφανές ότι περισσότερη ασφάλεια δίνει η ταχύτητα κίνησης και η μειωμένη διάρκεια έκθεσης στα εχθρικά πυρά. Το ζιγκ-ζαγκ επιτυγχάνει μικρότερη ταχύτητα και σαφώς περισσότερο χρόνο έκθεσης. Άρα είναι λιγότερο ασφαλές τρόπος κίνησης υπό εχθρικά πυρά. Συχνά ακούμε τον «κανόνα» τον 3 δευτερολέπτων. Σήκω- τρέξε γρήγορα για 2-3 δευτερόλεπτα και πέσε ξανά γρήγορα πίσω από κάλυψη ή πρηνηδόν αν δεν υπάρχει κάλυψη. Οπόταν, άποψη μου, το ζιγκ-ζαγκ και η επιμονή στην εφαρμογή του θέτει το προσωπικό σε αυξημένο κίνδυνο κατά τις επιχειρήσεις. Κανένας στρατιώτης του εχθρού δεν πρόκειται να μας ακολουθεί δεξιά αριστερά με το σκοπευτικό του και να μην πυροβολά διότι τον μπερδεύουμε με το ζιγκ-ζαγκ…! Θα ρίχνει όση ώρα μας βλέπει με την ελπίδα ότι κάτι θα μας πετύχει. Όση πιο πολλή ώρα είμαστε εκτεθειμένοι τόσο αυξάνουμε τις πιθανότητες του να είναι επιτυχής.

Δεύτερο. Το συνεχές μουρμουρητό για το 5,56Χ45χιλ και το 7,62Χ51χιλ. Ανεξαρτήτως του τι διαμετρήματος είναι ο οπλισμός που χρησιμοποιεί ο Τυφεκιοφόρος θα τον χρησιμοποιήσει με τον ίδιο τρόπο. Όπως περιγράφηκε πιο πάνω. Η διαφορά προς όφελος του 5,56χιλ έχει να κάνει με την σημαντικά χαμηλότερη ανάκρουση που θα του επιτρέψει να επαναφέρει τα σκοπευτικά στον στόχο πιο γρήγορα για τις επαναληπτικές βολές, η επίπεδη τροχιά που επιτρέπει να μην απασχολείται ο σκοπευτής με ακριβή εκτίμηση απόστασης και το χαμηλό βάρος των πυρομαχικών που του επιτρέπουν να μεταφέρει και να ρίχνει περισσότερα ενώ είναι ταυτόχρονα και πιο κινητικός. Όλοι αυτοί που αναμασούν τα βεληνεκή κλπ ας αναλογιστούν πόσο εύκολα θα γίνει αντιληπτός ένας αντίπαλος σε οποιαδήποτε απόσταση θα έπαιζε σημασία το 7,62χιλ, ειδικά από την στιγμή που δεν θα θέλει να γίνει αντιληπτός, πόσο εύκολο είναι να σκοπεύσουμε αυτόν αφού τον εντοπίσουμε, ειδικά από την στιγμή που δε θα θέλει να πεθάνει…, πόσο εύκολο είναι αυτή η σκόπευση να είναι η σωστή (τροχιά, άνεμος κλπ) και στο τέλος πόσο εύκολο είναι να γίνουν όλα αυτά στο πεδίο της μάχης. Καθόλου εύκολα! Εν κατακλείδι, δεν υπάρχει απαίτηση από τον Τυφεκιοφόρο/Τυφέκιο να είναι σε θέση να εκτελεί «Οπλιτομαχίες εξ αποστάσεως». Δεν υπάρχει αναγκαιότητα για αυτό και ούτε μπορεί να είναι αποτελεσματικός σε μέσες και μεγάλες αποστάσεις ανεξαρτήτως διαμετρήματος! Ο Τυφεκιοφόρος δεν λειτουργεί στο κενό. Είναι μέρος ενός μίνι (στο επίπεδο της Ομάδας-Περιπόλου) ή μεγαλύτερου (στην Διμοιρία-Λόχο) μηχανισμού συνδυασμένων όπλων, όπου ο καθένας έχει σημαντικό ρόλο να παίξει. Τα αποτελεσματικά πυρά σε μεγάλες αποστάσεις δεν είναι στους ρόλους του Τυφεκιοφόρου/Τυφεκίου.

Τελειώνοντας με την παρένθεση ας σχολιάσουμε την διαδικασία σκόπευσης. Ανάφερα πιο πάνω την ανάγκη ταχείας και σχετικά ακριβούς σκόπευσης. Η πλέον κατάλληλη μέθοδος για να πετύχουμε αυτό είναι η χρήση σκοπευτικών ερυθρής κουκίδας. Ευκολύνουν σε σημαντικό βαθμό την σκόπευση σε σχέση με τα σταθερά σκοπευτικά ενώ είναι και σαφώς πιο γρήγορη αυτή η σκόπευση. Κάποιοι τους καταλογίζουν το μειονέκτημα ότι δεν έχουν ρύθμιση για αποστάσεις. Αν και υπάρχουν ορισμένα που έχουν η αναγκαιότητα τέτοιας ρύθμισης είναι πολύ μικρή για τον Τυφεκιοφόρο. Ειδικά αν μιλούμε τυφέκια 5,56Χ45χιλ, συνήθως αυτά ρυθμίζονται σε εγγύς μηδενισμό 50μ, που μεταφράζεται σε μηδενισμό περίπου 200μ. Αυτό σημαίνει ότι δίνεις στη βολίδα μια τροχιά τέτοια που αν σκοπεύεις κέντρο μάζας ανθρώπινου στόχου παραμένεις εντός του κορμού από τα 0 έως τα 400 και πλέον μέτρα. Παραπάνω από ικανοποιητικό. Ειδικά υπό το πρίσμα του πόσο γρήγορα μπορείς να σκοπεύσεις. Για πιο ακριβή πυρά, και εφόσον υπάρχει ο χρόνος σκόπευσης, μπορούν να γίνουν πολύ απλές προσκοπεύσεις καθ’ ύψος.

Ένα βαρύ όπλο με ισχυρή ανάκρουση δεν επιτρέπει αποτελεσματικά πυρά σε ικανές αποστάσεις.

Άλλο σημείο που θεωρητικά υστερούν είναι στο ότι δεν έχουν μεγέθυνση. Αυτό μπορεί να είναι πρόβλημα ειδικά στις περιπτώσεις που χρειάζεται «Θετική Αναγνώριση Στόχου» ή στις περιπτώσεις που ο στόχος δεν είναι ορατός στο σύνολο του. Για τέτοιες καταστάσεις είναι δυνατόν να συνδυαστούν με μεγεθυντές που μετριάζουν το πρόβλημα.

Πολλοί Στρατοί επιλέγουν αντί των σκοπευτικών ερυθρής κουκίδας να εφοδιάσουν το σύνολο των Πεζών Μαχητών με διόπτρες γενικής χρήσης μικρής μεγέθυνσης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα οι Βρετανοί, οι Αμερικανοί Πεζοναύτες, οι Καναδοί και οι Αυστραλοί. Εκεί είναι σαφές ότι η βαρύτητα δίνεται στην δυνατότητα εντοπισμού και θετικής αναγνώρισης του στόχου. Όλες οι διόπτρες που επιλέγηκαν έχουν κάποια μέθοδο ταχείας σκόπευσης, είτε στην μορφή κάποιου σταυρονήματος που αξιοποιεί την μέθοδο Bindon (Bindon Aiming Concept) είτε με κάποιο εφεδρικό σκοπευτικό ερυθρής κουκίδας πάνω από την κυρίως διόπτρα. Οι επιλογές τους δεν είναι άσχετες με τις εμπειρίες τους σε Ιράκ και Αφγανιστάν όπου ήταν κρίσιμης σημασίας η «Θετική Αναγνώριση Στόχου». Εκεί που τέτοιες διόπτρες υστερούν σε σχέση με τα ερυθρής κουκίδας είναι στις πολύ μικρές αποστάσεις και στην απουσία «Eye Box- Eye Relief» για τις δεύτερες γεγονός που επιτρέπει απροβλημάτιστη σκόπευση ακόμα και από δύσκολες θέσεις βάλλοντος.

Συνοψίζοντας για το Τυφέκιο μπορούμε να πούμε ότι η Τακτική Χρησιμοποίηση του από τον Πεζό Μαχητή είναι πρωτίστως ως μέσο πρόκλησης απωλειών στην Εγγύς Μάχη και ως μέσω καταστολής της εχθρικής δράσης ώστε να επιτραπεί ο ελιγμός. Ειδικά για το δεύτερο, ο Τυφεκιοφόρος συνεισφέρει στην καταστολή (Suppression) των εχθρικών θέσεων και σε μέσες αποστάσεις συνεπικουρώντας καταλληλότερα όπλα. Η συνεισφορά αυτή συνήθως εξαντλείται σε πυρά «σχετική ακρίβειας» και σε πυρά παρενόχλησης.

Πριν ολοκληρώσω για το Τυφέκιο θα κάνω μια μικρή αναφορά στο θέμα πυρομαχικά. Τα πυρομαχικά αποτελούν σημαντικό μέρος του φόρτου και σε περιπτώσεις που απαιτείται ποσότητα συνεπάγονται σημαντικό βάρος. Η διαχείριση των πυρομαχικών είναι κύριο μέλημα του Μαχητή. Συχνά βλέπουμε συνάδελφους, συνέφεδρους κλπ να εμφανίζονται με εξαρτύσεις που προμηθεύτηκαν από το εμπόριο οι οποίες είναι στημένες με τρόπο εντυπωσιακό αλλά τακτικά λανθασμένο. Εξηγώ. Η μεταφορά σημαντικού αριθμού πυρομαχικών είναι θεμιτή αλλά υπάρχουν και υπερβολές. Σε κάποια στιγμή η ποσότητα θα υπερβεί το τι είναι πρακτικά χρήσιμο και αυτό θα είναι εις βάρος την κινητικότητας του Μαχητή. Επίσης, συχνά βλέπουμε την στοίβαξη πολλαπλών γεμιστήρων στο στήθος με αποτέλεσμα η λήψη χαμηλής θέσης πρηνηδόν να καθίσταται προβληματική όπως και η κίνηση με έρπυση. Το ίδιο προβληματική καθίσταται και η διάβαση μέσα από παράθυρα και ανοίγματα κλπ.

Ο φόρτος του πεζού μαχητή δεν είναι μόνο το τυφέκιό του…

Βλέπουμε επίσης ανοιχτές φυσιγγιοθήκες «Ταχείας Επαναγέμισης» ως τον κανόνα. Αυτές πάντα εμπεριέχουν τον κίνδυνο να προκληθούν φθορές και να εισέλθουν βρωμιές κλπ στις γεμιστήρες που θα οδηγήσουν σε εμπλοκές. Η ύπαρξη 1-2 τέτοιων φυσιγγιοθηκών είναι θεμιτή αλλά οι λοιπές γεμιστήρες πρέπει να είναι επαρκώς προστατευμένες. Σε γενικές γραμμές οι γεμιστήρες μας πρέπει να είναι κατά βάση προσβασιμες με το χέρι που γεμίζει σε ένα αριθμό 2-4. Οι λοιπές μπορεί να είναι λιγότερο προσβάσιμες. Καθήκον του Μαχητή είναι ανάλογα με την τακτική κατάσταση να επιλέγει την γέμιση από κατάλληλη φυσιγγιοθήκη (π.χ. αν η κατάσταση το επιτρέπει από λιγότερο προσβάσιμη φυσιγγιοθήκη) καθώς επίσης να εκμεταλλεύεται κάθε περίσταση ώστε να μετακινήσει σε πιο προσβάσιμες φυσιγγιοθήκες τις γεμάτες γεμιστήρες και να αναγομώσει, αν διατίθενται εφεδρικά πυρομαχικά, τις γεμιστήρες που άδειασαν. Κλείνοντας, η ταχεία επαναγέμιση «ανάγκης» είναι χρήσιμη και πρέπει να διδάσκεται αλλά στο 99,999999% των περιπτώσεων ο Μαχητής θα εκτελέσει επαναγέμιση «τακτικής» φύσεως υπό κάλυψη.

Σκοπευτής Ακριβείας

Μια παραλλαγή του Τυφεκιοφόρου με ελαφρώς διαφορετική τακτική χρήση είναι και ο Σκοπευτής Ακριβείας (Designated Marksman). Όπως υπονοεί η αγγλική ονομασία ο Σκοπευτής Ακριβείας συνήθως είναι κάποιος κοινός Τυφεκιοφόρος του οποίου εκμεταλλευόμαστε την καλύτερη του σκοπευτική ικανότητα και για αυτό τον «βαφτίζουμε» ως τέτοιο. Λαμβάνει οδηγίες κατευθείαν από τον επικεφαλή του Τμήματος, τον Ομαδάρχη συνήθως.

Επιγραμματικά, είναι Τυφεκιοφόρος, μέλος της Ομάδας ΠΖ ή ΚΔ. Κινείται και ενεργεί μόνο ως μέλος του συνόλου της Ομάδας. Είναι ενδεχομένως ο καλύτερος σκοπευτής της Ομάδας και πιθανόν να έχει τύχει κάποιας μορφής ειδική εκπαίδευση κυρίως σε θέματα σκόπευσης ακριβείας. Πιθανόν να φέρει βελτιωμένο κοινό τυφέκιο ή ειδικό τυφέκιο που να του επιτρέπει όμως να εκτελεί το σύνολο των λοιπών καθηκόντων του ως Τυφεκιοφόρου. Ιδανικά φέρει διόπτρα μικρής μεγέθυνσης με κάποιας μορφής βαλλιστικό σταυρόνημα ή κομβίο (BDC – Bullet Drop Compensator). Ο Σκοπευτής Ακριβείας λειτουργεί κατά βάση ως κοινός Τυφεκιοφόρος. Η δυνατότητα του για σκοπευμένα πυρά σε μεγαλύτερες αποστάσεις ή ακριβέστερα πυρά σε μικρότερες αποστάσεις πιθανόν να μην είναι αναγκαία. Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι όταν λειτουργεί ως Σκοπευτής Ακριβείας λειτουργεί σε ένα περιβάλλον με λοιπούς στρατιώτες να καλύπτουν άλλους κρίσιμους ρόλους. Μια Ομάδα Πεζικού δεν θα ήταν περισσότερο αποτελεσματική αν το σύνολο του προσωπικού της λειτουργούσε ως Σκοπευτές Ακριβείας. Θα ήταν πολύ λιγότερο αποτελεσματική.

Ο σκοπευτής ακριβείας πρέπει να είναι σε θέση να επιτελέσει όλα τα καθήκοντα του τυφεκιοφόρου.

Σημείωση, υπάρχει η τάση πολλές φορές αυτός ο Σκοπευτής Ακριβείας να εφοδιάζεται με τυφέκιο 7,62Χ51χιλ (ή 54R για τους ανατολικούς) γεγονός που τον σπρώχνει προς την κατηγορία του Ακροβολιστή. Αυτό μειώνει τις δυνατότητες του να λειτουργεί ως απλός Τυφεκιοφόρος που συχνά δεν είναι θεμιτό. Οι πόλεμοι στην μορφή επιχειρήσεων COIN προβάλλουν περισσότερο την ανάγκη του πιο ικανού Σκοπευτή Ακριβείας/Ακροβολιστή Ομάδας. Δεν πρέπει να συγχέεται όμως με τους κανονικούς Ακροβολιστές που είναι μια πιο εξειδικευμένη κατηγορία Μαχητή. Επιγραμματικά, για να μην μένουν κενά στην αναφορά, μπορούμε να πούμε ότι: Ο Ακροβολιστής (να μην συγχέεται με τον Ακροβολιστή Ομάδας στην μορφή που είναι ένας πιο βαρύς Σκοπευτής Ακριβείας ) αποτελεί οργανικό αλλά διακριτό μέλος της Ομάδας ή της Δρίας. Χειρίζεται εξειδικευμένο ή τροποποιημένο τυφέκιο το οποίο του επιτρέπει να ενεργεί στα πλαίσια του Τμήματος του χωρίς να στερεί ιδιαίτερα από αυτό ισχύ πυρός στις ιδιαίτερα κρίσιμες αποστάσεις CQB. Είναι υπό τον άμεσο έλεγχο του Επικεφαλής του Τμήματος στο οποίο ανήκει παρόλο που μπορεί να κινείται και να ενεργεί εκτός της μάζας του Τμήματος. Έχει υποστεί εξειδικευμένη εκπαίδευση κυρίως σε βολές ακριβείας μέχρι μέσες αποστάσεις (≤600μ). Μπορεί ενδεχομένως να υποκαταστήσει τον Ε.Σ. στις αποστολές πυρών υποστήριξης για το Οργανικό του Τμήμα. Ο τομέας ευθύνης του είναι συνυφασμένος με τον τομέα του Τμήματος στο οποίο ανήκει. Η διευκρίνηση ενδέχεται να μπερδέψει στην πρώτη ανάγνωση αλλά δείξτε μου λίγη επιείκεια…

Βομβιδοβόλο

Το βομβιδοβόλο αποτελεί σημαντικό στοιχείο στην ισχύ πυρός των Τμημάτων Πεζικού/Καταδρομών. Ο χειριστής του βομβιδοβόλου έχει το καθήκον να προσβάλλει με βομβίδες σημαντικούς στόχους στον τομέα ευθύνης του Τμήματος του. Τέτοιοι στόχοι μπορεί να είναι συγκεντρώσεις εχθρικού προσωπικού, οχήματα, θέσεις κάλυψης κλπ.

Η βομβίδα 40χιλ πάσχει σημαντικά σε εκρηκτική ισχύ και σε αποτελεσματικότητα θραυσματοποίησης. Ειδικά οι «διπλού ρόλου» HEDP (High Explosive Dual Purpose) όπου σημαντικό μέρος του όγκου της βομβίδας καταλαμβάνει ένα μικρό κοίλο γέμισμα. Παρόλα αυτά όμως η ικανότητα της να καταστέλλει τις εχθρικές θέσεις, ακόμα και αν αποτύχει στην καταστροφή τους, και ο ψυχολογικός αντίκτυπος (shock effect) που έχει στο εχθρικό προσωπικό είναι σημαντικός. Σημαντική είναι επίσης η δυνατότητα που δίνει στον χρήστη να προσβάλλει εχθρικές θέσεις που είτε βρίσκονται σε κάλυψη ή που το ακριβές σημείο τους δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί.

Όλα τα παραπάνω συντείνουν στον χαρακτηρισμό του βομβιδοβόλου ως ενός «πολλαπλασιαστή ισχύος» σε επίπεδο Ομάδας. Η ύπαρξη σε ορισμένες κυπριακές και ελλαδικές Μονάδες δύο βομβιδοβόλων ανά Ομάδα, σύμφωνα και με τα διεθνή πρότυπα, αυξάνει κατά πολύ την ισχύ πυρός τους και τους επιτρέπει ευκολότερη απόκτηση και διατήρηση της υπεροχής πυρός, οπόταν και ευκολότερη εκτέλεση τακτικών ελιγμών.

Ο χειριστής ενεργεί κατά βάση ανεξάρτητα στηριζόμενος στην εκπαίδευση του και στις διαταγές της κάθε αποστολής. Σε κάθε περίπτωση όμως ο επικεφαλής είναι σε θέση να κατευθύνει τον (ή τους βομβιστές) του σε σημεία ή στόχους όπως ο ίδιος κρίνει.

Όπως αναφέρω και πιο πάνω, σαν εκρηκτικό πυρομαχικό η βομβίδα 40χιλ είναι σχετικά ασθενική. Η ποσότητα και η ποιότητα των θραυσμάτων απέχουν πολύ από το ιδανικό ενώ και η κατανομή τους μετά την έκρηξη πάσχει. Παρόλα αυτά όμως είναι σε θέση να επιφέρει απώλειες σε σημαντικό ποσοστό του προσωπικού που θα βρεθεί πλησίον του σημείου της έκρηξης, μέχρι τα 5 μέτρα, ενώ, όπως προανέφερα, σημαντικότατος είναι ο ψυχολογικός αντίκτυπος. Το εχθρικό προσωπικό στο σημείο που δέχτηκε την προσβολή, ακόμα και αν δεν έχει τραυματιστεί σίγουρα θα έχει τεθεί στιγμιαία ή προσωρινά εκτός μάχης γεγονός που θα επιτρέψει είτε την προσβολή του με άλλα μέσα είτε τον ελιγμό είτε την αποκατάσταση της υπεροχής πυρός στο τοπικό επίπεδο.

Η ακρίβεια του βομβιδοβόλου είναι πέραν από ικανοποιητική, ειδικά στα βεληνεκή μέχρι τα 200 μέτρα, ενώ και πέραν από εκεί και μέχρι τα 350-400 μέτρα διατηρούν επαρκή ακρίβεια για να μπορεί να γίνει εκμετάλλευση της δραστικής ακτίνας των θραυσμάτων. Οι βομβίδες HEDP προσφέρουν την δυνατότητα διάτρησης ελαφρά θωρακισμένων οχημάτων. Σε καμιά περίπτωση όμως δεν μπορούν να θεωρηθούν ως «αντιαρματικές». Το πολύ μικρό κοίλο γέμισμα είναι αμφίβολο αν θα μπορέσει με συνέπεια να επιφέρει καταστρεπτικά αποτελέσματα πέραν της απόλυτης διαδρομής του πίδακα ΗΕΑΤ, ειδικά όταν οι στόχοι αφορούν οχήματα της κατηγορίας ΤΟΜΠ ή MRAP που ουσιαστικά ο όγκος του στόχου είναι ένα μεγάλο κενό εσωτερικά. Είναι όμως βέβαιο ότι όσοι βρίσκονται εντός του οχήματος δεν θα περάσουν…. όμορφα, ενώ τυχόν προσβολή σημείων όπως κινητήρες, δεξαμενές καυσίμου, συστήματα μετάδοσης κίνησης κλπ θα επιφέρουν τουλάχιστον την ακινητοποίηση του οχήματος.

Ο φόρτος πυρομαχικών για τους χειριστές βομβιδοβόλων πρέπει να δίνει έμφαση στην τροφοδοσία του βομβιδοβόλου ακόμα κι αν αυτό είναι σε βάρος της ποσότητας των πυρομαχικών του τυφεκίου που φέρει. Επίσης , είναι θεμιτό ο Ομαδάρχης, εφόσον κρίνει απαραίτητο, να διανέμει μέρος του φόρτου βομβίδων και σε άλλα μέλη της Ομάδας με ελαφρύτερους ατομικούς φόρτους. Αυτό θα επιτρέψει ελάφρυνση του φόρτου του βομβιστή και μεταφορά περισσότερων βομβίδων. Στις ανάπαυλες, και εφόσον ο βομβιστής έχει αναλώσει τα πυρομαχικά που μεταφέρει, αναπληρώνει τον φόρτο του από τους λοιπούς. Συνεχίζοντας για τα πυρομαχικά είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τουλάχιστον 4-6 βομβίδες πρέπει να φέρονται σε θέσεις άμεσα προσβάσιμες και αυτές να αναπληρώνονται σε κάθε ευκαιρία. Ο βομβιστής πρέπει να είναι σε θέση να διατηρήσει τα πυρά του σε ένα στόχο για ένα λογικό διάστημα χωρίς να χρειάζεται να διακόψει μέχρι να ανακτήσει πυρομαχικά.

Ένα stand alone βομβιδοβόλο επιτρέπει πιο άνετη χρήση του τυφεκίου αλλά σε πολλές τακτικές καταστάσεις κάνει τα πράγματα αχρείαστα περίπλοκα

Σχετικά με τη μεταφορά του βομβιδοβόλου, η τάση πλέον επιστρέφει ξανά στην χρήση του ως ανεξάρτητου όπλου, σε διαμόρφωση «stand alone». Ο κύριος λόγος είναι ότι επιτρέπει στον χειριστή του να μεταχειρίζεται ένα πιο ελαφρύ τυφέκιο σε όλες τις περιπτώσεις εκείνες που δεν απαιτείται η χρήση βομβιδοβόλου. Είναι γεγονός ότι ένα ενσωματωμένο στο τυφέκιο βομβιδοβόλο προσθέτει σημαντικό όγκο και βάρος. Είναι επίσης γεγονός, όμως, ότι σε ορισμένες μορφές αγώνα, π.χ σε μία επίθεση ή μια κρούση, η ανάγκη αλλαγής μεταξύ όπλων προσθέτει περιπλοκότητα και είναι προβληματική. Το ιδανικό θα ήταν να υπήρχε δυνατότητα μετάβασης από την μια διαμόρφωση στην άλλη, αλλά από την στιγμή που οικονομικά ή άλλως πως πρέπει να επιλεγεί μια διαμόρφωση είμαι της άποψης ότι αυτή πρέπει να είναι του ενσωματωμένου στο τυφέκιο βομβιδοβόλου. Αν και πλεονασμός, πρέπει να αναφερθεί ότι ο βομβιστής απαιτεί υψηλό βαθμό εκπαίδευσης για να είναι αποτελεσματικός ειδικά στα βεληνεκή που οι βομβίδες έχουν έντονα καμπύλη τροχιά. Πέραν των 200 μέτρων.

Υπάρχει και η κατηγορία των ανεξάρτητων πολλαπλών εκτοξευτών βομβίδων όπως το Milkor MGL που διαθέτουν οι Κύπριοι Καταδρομείς. Αυτή η κατηγορία δεν εξετάζεται εδώ διότι είναι πέραν του συνήθους οπλισμού μιας Ομάδας, τουλάχιστον στον ελληνικό χώρο. Η ισχύς που παρέχουν τέτοια όπλα είναι εντυπωσιακή και είμαι της άποψης ότι θα έπρεπε να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του οπλισμού στο Πεζικό και Καταδρομείς ενταγμένο όμως σε επίπεδο Διμοιρίας και όχι Ομάδας.

Οι οπλοβομβίδες είναι ένα απομεινάρι του παρελθόντος με μειωμένη αποτελεσματικότητα και μεγάλες απαιτήσεις θέσης βάλλοντος

Φυσικά υπάρχουν και οι οπλοβομβίδες. Ένα κατάλοιπο του παρελθόντος που ακόμα υπηρετεί στην Πατρίδα μας, και παραδόξως ακόμα και σε χώρες όπως η Γαλλία. Η δυσκολία στην χρήση τους, κυρίως λόγω σκόπευσης-ακρίβειας και ανάκρουσης, περιορίζουν την αποτελεσματικότητα τους στη δημιουργία σαματά, πλην των πολύ μικρών βεληνεκών, σαφώς κάτω των 100 μέτρων. Υπάρχουν ελαφρά δείγματα, όπως η Μ-200 της Β&Τ που όταν βάλλονται από τυφέκια 5,56χιλ είναι σαφώς πιο διαχειρίσιμες αλλά στην εποχή των βομβιδοβόλων και των ελαφρών Α/Τ εκτοξευτών μιας χρήσης η επιμονή χρήσης τους είναι αναχρονισμός.

Ελαφρύ Πολυβόλο

Το Ελαφρύ Πολυβόλο αποτελεί το μέσο εκείνο που θα εξασφαλίσει τις συνθήκες που θα επιτρέψουν τον ελιγμό στο τακτικό επίπεδο της Ομάδας. Θα κάνω μια παρένθεση πιο κάτω για σχολιασμό της διαμάχης Οπλοπολυβόλου/Ελαφρού Πολυβόλου και Πολυβόλου Γενικής Χρήσης/Ελαφρού Πολυβόλου.

Το ελληνικό Πεζικό (όχι όλες οι Μονάδες) και οι Δυνάμεις Καταδρομών της Ε.Φ. διατηρούν δύο ελαφρά πολυβόλα ανά Ομάδα, ενώ στις Ελλαδικές Μονάδες των Καταδρομών, αν δεν κάνω λάθος, υπάρχει ένα. Η ύπαρξη δύο όπλων δίνει, κατά την άποψη μου, σημαντική ευελιξία στον Ομαδάρχη ως προς την τακτική χρησιμοποίησης τους. Υπάρχει σαφώς η δυνατότητα η Ομάδα να χωριστεί σε δύο σχετικά ισοδύναμες ημιομάδες στην κάθε μια των οποίων να υπάρχει ένα ελαφρύ πολυβόλο. Αυτό θα επιτρέψει ενδεχομένως την πραγματοποίηση αλμάτων υπό τα κατασταλτικά πυρά ενός κατά περίπτωση. Επίσης, δύναται ο Ομαδάρχης να συγκροτήσει μια «ημιομάδα υποστηρίξεως» και με τα δύο ελαφρά πολυβόλα δημιουργώντας μια βάση πυρός που θα επιτρέψει στο υπόλοιπο τμήμα να ελιχθεί.

Το ελαφρύ πολυβόλο μπορεί πιο εύκολα να ελίσσεται με την υπόλοιπη Ομάδα αλλά δεν πρέπει να συγχέεται με τυφέκιο και δεν πρέπει να έχει σαν χειριστές απλούς τυφεκιοφόρους

Ο ρόλος του Ελαφρού Πολυβόλου στην Ομάδα είναι η παροχή κατασταλτικών πυρών σε τοπικό επίπεδο στον τομέα ευθύνης της Ομάδας. Αυξάνει κάπως τα βεληνεκή που μπορεί να εμπλέξει στόχους μια Ομάδα καθώς το αυτόματο πυρ δημιουργεί μια βαλλόμενη ζώνη σε σημαντική απόσταση αλλά κατά την άποψη μου αυτό δεν είναι το πιο σημαντικό ούτε και μπορεί να είναι επιχειρησιακά εκμεταλλεύσιμο συχνά. Η απουσία τρίποδα περιορίζει το βεληνεκές στο οποίο η βαλλόμενη ζώνη μπορεί να έχει ικανοποιητική πυκνότητα πυρών, ενώ , όπως συμβαίνει και για τη λοιπή Ομάδα, οι δυνατότητες εντοπισμού και ακριβούς σκόπευσης στόχων είναι περιορισμένες όπως περιορισμένη είναι και η δυνατότητα επίγνωσης της τακτικής κατάστασης σε βάθος. Η αδυναμίες αυτές είναι πιο έντονες όταν οι επιχειρήσεις έχουν έντονα κινητικό χαρακτήρα. Εκεί που το ελαφρύ πολυβόλο προσφέρει σημαντικά είναι στο χρόνο διατήρησης των πυρών καταστολής επί ενός σημειακού στόχου αλλά και η δυνατότητα του να μεταβαίνει μεταξύ πολλαπλών σημείων καταστολής χωρίς να διακόπτει τα πυρά του για επαναγέμιση.

Η χρήση πυρομαχικών μικρού διαμετρήματος όπως τα 5,56Χ45χιλ επιτρέπει στον χειριστή να μεταφέρει πάνω του σημαντικό αριθμό φυσιγγίων διατηρώντας ικανοποιητική κινητικότητα και μπορώντας έτσι να δρα ανεξάρτητα από κάποιον βοηθό. Επίσης του επιτρέπει να λαμβάνει θέσεις βάλλοντος περιορισμένης στήριξης σε καταστάσεις ανάγκης, όπως όρθιος, γονατιστός κλπ. παραμένοντας σε θέση να βάλλει με σχετική ακρίβεια, αν και σε μικρότερα βεληνεκή. Η χρήση θηκών ταινιών 100 φυσιγγίων είναι νομίζω επιβεβλημένη όταν απαιτείται ελιγμός και κίνηση ενώ οι μεγαλύτερες είναι προτιμητέες για στατικές θέσεις. Ο χειριστής του ελαφρού πολυβόλου πρέπει να είναι σε θέση να έχει άμεση πρόσβαση σε τουλάχιστον μία επιπλέον ταινία πυρομαχικών πέραν αυτής επί του όπλου. Και με αυτόν τον γνώμονα πρέπει να διαρρυθμίσει και την εξάρτυση του. Θα ήταν υπερβολή να είχε όλα τα πυρομαχικά του άμεσα προσβάσιμα σε βάρος της εργονομίας και της άνεσης της εξάρτυσης. Πάντα θα υπάρχουν ευκαιρίες ανάκτησης ταινιών από κάποιο γυλιό ή σακίδιο πλάτης. Όπως και με τον βομβιστή, ο Ομαδάρχης καλό θα ήταν να ελαφρύνει τον χειριστή του ελαφρού πολυβόλου κατανέμοντας μέρος του φόρτου πυρομαχικών σε λοιπά μέλη του Τμήματος.

Το ελαφρύ πολυβόλο επιτρέπει πιο ασταθείς θέσεις βάλλοντος

Παρένθεση. Θα σχολιάσω δύο, εν μέρει αλληλένδετα σημεία. Πρώτον είναι το λεγόμενο «γερμανικό μοντέλο» χρήσης του πολυβόλου και δεύτερο είναι η καταλληλότητα του ελαφρού πολυβόλου έναντι του οπλοπολυβόλου ή του πολυβόλου γενικής χρήσης σε επίπεδο Ομάδας. Σημαντικό, και επαναλαμβάνω, σε επίπεδο Ομάδας.

Το λεγόμενο «γερμανικό μοντέλο» όπως αυτό διαμορφώθηκε κατά τον Β’ΠΠ ουσιαστικά είχε την Ομάδα Πεζικού χτισμένη γύρο από ένα πολυβόλο γενικής χρήσης, ένα MG34 ή ΜG42. Η Ομάδα ουσιαστικά υποστήριζε το πολυβόλο. Ήταν εκεί για να το ασφαλίζει, να του εξασφαλίζει πυρομαχικά και να το υποστηρίζει στις μετακινήσεις του. Αυτό σε αντίθεση με το «αμερικάνικο μοντέλο» που είχε ένα ή δύο οπλοπολυβόλα να υποστηρίζουν μια Ομάδα ώστε αυτή να ελιχθεί. Δηλαδή, σε επίπεδο Ομάδας το μέσο πρόκλησης απωλειών για τους Γερμανούς ήταν το Πολυβόλο ενώ για τους Αμερικανούς το (όπλο-)πολυβόλο ήταν το μέσο που θα επέτρεπε τον ελιγμό της λοιπής Ομάδας ώστε αυτή να προσβάλει τον αντίπαλο με τυφέκια και χειροβομβίδες. Μπορεί αυτά που γράφω να είναι λίγο αυθαίρετα ή να προκαλέσουν αντιδράσεις. Για να μην παρεξηγηθώ (κι άλλο), όλα τα μέσα προκαλούν απώλειες. Και σαφώς προσπαθούν να προκαλέσουν όσες πιο πολλές μπορούν. Η περιγραφή είχε ως σκοπό να καταδείξει πιο εμφαντικά πως το κάθε δόγμα βλέπει την τακτική χρήση του πολυβόλου στο επίπεδο της Ομάδας. Είμαι της άποψης ότι εν μέρει το γερμανικό μοντέλο ήταν συνέπεια της χρήσης κυρίως όπλων κινητού ουραίου και των περιορισμών που τους επέβαλλαν οι συνθήκες του μεσοπολέμου.

Στο δεύτερο σημείο του σχολιασμού τελευταίως υπήρξε η σημαντική εξέλιξη της απόφασης του Βρετανικού Στρατού να αποσύρει τα ελαφρά πολυβόλα Minimi (και τα οπλοπολυβόλα L-86A2) από τις Ομάδες Πεζικού και να τα αντικαταστήσει με ένα τυφέκιο Ακροβολιστή L-129 και ένα πολυβόλο γενικής χρήσης L-7 (MAG-58).

Παίρνοντας τα πράγματα με τη σειρά, οι διεθνής πρακτική τις τελευταίες δεκαετίες ήταν να εφοδιάζεται η κάθε Ομάδα με δύο ελαφρά πολυβόλα (και δύο βομβιδοβόλα). Ακόμα και χώρες, όπως η Βρετανία, με διαφορετικές συνθέσεις οπλισμού, μετά την εμπλοκή τους στις επιχειρήσεις στο Ιράκ και Αφγανιστάν σύντομα κατέληξαν στην προαναφερόμενη σύνθεση συχνά συντάσσοντας αναφορές «επείγουσας επιχειρησιακής ανάγκης» (Urgent Operational Request). Βγαίνοντας από τις επιχειρήσεις ο κάθε Στρατός έκανε την δική του αξιολόγηση των συμπερασμάτων που εξήχθησαν καταλήγοντας σε διαφορετικές απαντήσεις για λύση των όποιων προβλημάτων. Οι Βρετανοί κατέληξαν στο προαναφερόμενο ενώ οι Αμερικανοί Πεζοναύτες καταλήγουν σε Ομάδες αποκλειστικά με τυφέκια (και stand alone βομβιδοβόλα) ενώ άλλοι Στρατοί φαίνονται περισσότερο ευχαριστημένοι ή λιγότερο πρόθυμοι για αλλαγές. Ανάμεσα τους και ο Αμερικάνικος Στρατός ο οποίος αυτό το διάστημα αναζητά αντικαταστάτη για τα ελαφρά πολυβόλα του αλλά και πάλι στην μορφή ενός όπλου με αντίστοιχη ισχύ πυρός. Σε όλες τις περιπτώσεις σημαντικό ρόλο έπαιξαν, και παίζουν όπως πάντα, οικονομικοί λόγοι.

Σε μια προσπάθεια ανάλυσης των πιο πάνω καταλήγω στα εξής. Το μοντέλο των Αμερικανών Πεζοναυτών προϋποθέτει σαφή υποστήριξη της Ομάδας από τα ανώτερα κλιμάκια. Εκεί παραμένουν όλα τα πολυβόλα γενικής χρήσης και μεγάλο μέρος των ελαφρών πολυβόλων M-249 (Minimi) τα οποία κατά περίπτωση διατίθενται προς τα κάτω μαζί με τους χειριστές τους με ειδικότητα Πολυβολητή. Αυτό δεν στερεί κάτι όταν οι επιχειρήσεις διεξάγονται σε κλιμάκια Λόχου/Τάγματος κλπ ενώ προβλήματα δημιουργούνται μόνο όταν αποκοπούν τμήματα που δεν διαθέτουν οργανικά μέσα υποστήριξης όπως τα πολυβόλα/ελαφρά πολυβόλα. Νιώθουν αρκετή ασφάλεια να αφαιρέσουν από τις Ομάδες τους μέρος της ισχύος πυρός διότι οι Ομάδες τους είναι πολυάριθμες (12-13 άντρες) ενώ υπάρχει η αυτοπεποίθηση ότι τα μέσα υποστήριξης πάντα θα είναι σε θέση να υποστηρίζουν ανεξαρτήτως αν δεν είναι οργανικά. Είναι σαφές ότι σε αποστολές περιπολιακού χαρακτήρα τα Τμήματα θα υποστηρίζονται από αποσπασμένα μέσα των ανώτερων κλιμακίων. Μεγάλο ρόλο στην απόφαση είχε και η ανάγκη το σύνολο της Ομάδας να είναι σε θέση να εκκαθαρίσει μια οικία μπαίνοντας μέσα. Σε τέτοιες περιπτώσεις τα ελαφρά πολυβόλα έχουν σαφή μειονεκτήματα, κυρίως λόγω όγκου αλλά και λόγω της λειτουργίας τους με ανοιχτό κλείστρο που οδηγεί σε μεγαλύτερη συχνότητα εμπλοκών.

Στο Βρετανικό μοντέλο όμως, που οι Ομάδες είναι των 6-8 αντρών, είναι δεδομένο ότι πλέον το δόγμα ελιγμού θα περιλαμβάνει ημιομάδα υποστήριξης με το L-7 και L-129 και ημιομάδα ελιγμού με τα τυφέκια. Κατά την άποψη μου αυτό είναι πισωγύρισμα. Το μοναδικό πολυβόλο για να είναι αποτελεσματικό (σε σημείο πέραν του Minimi) πρέπει να ταχθεί ως βάση πυρός. Αυτό θα οδηγήσει μάλλον σε αποκοπή του από την υπόλοιπη Ομάδα. Αν επιλέξει να ελίσσεται μαζί τους τότε η αποτελεσματικότητα του θα είναι στα επίπεδα του Minimi έχοντας ταυτόχρονα τα μειονεκτήματα του βάρους του όπλου, του βάρους των πυρομαχικών και της μοναδικότητας του εντός της Ομάδας.

Παλαιότερα ενδεχομένως παρόμοιες τακτικές να είχαν πιο αποτελεσματική εφαρμογή. Οι φόρτοι των στρατιωτών δεν περιλάμβαναν θωράκιση, η πλειοψηφία των όπλων ήταν 7,62Χ51χιλ με σαφώς μικρότερους ρυθμούς βολής κλπ. Σήμερα είμαι της άποψης ότι στο τακτικό επίπεδο της Ομάδας δεν μπορεί να γίνει εκμετάλλευση των πλεονεκτημάτων που ενδεχομένως να είναι σε θέση να παράσχει ένα πολυβόλο γενικής χρήσης όπως είναι το αυξημένο βεληνεκές ειδικά με την χρήση τρίποδα. Διευκρινίζω ότι η ένσταση μου αφορά την χρησιμότητα τέτοιων όπλων σε επίπεδο Ομάδας. Κατά την άποψη μου σε επίπεδο Διμοιρίας ενταγμένα σε εξειδικευμένα στοιχεία είναι σε θέση να είναι πιο αποτελεσματικά.

Τα πολυβόλα γενικής χρήσης είναι αξεπέραστα όταν χρησιμοποιούνται από σταθερές βάσεις και τρίποδες

Άλλο σημείο σχολιασμού είναι ότι τέτοια όπλα σε επίπεδο Ομάδας στερούν την Ομάδα από προσωπικό για επιτέλεση άλλων σημαντικών καθηκόντων, όπως εκκαθάριση διαδρομής, είσοδος σε κτήρια ή ορύγματα κλπ καθώς επίσης επιβαρύνουν τον συνολικό φόρτο με σημαντικό βάρος πυρομαχικών εστιασμένων σε ένα μόνο όπλο (αντί για δύο στο Minimi). Σε μια παραλλαγή αυτής της πρακτικής, και ο Νεοζηλανδοί αντικατάστησαν το Minimi 5,56χιλ με Minimi 7,62χιλ σε επίπεδο Ομάδας μετά την εμπλοκή τους στον πόλεμο στο Αφγανιστάν. Αυτή η τάση έχει τύχει σχολιασμού στο «…περί Διαμετρημάτων».

Η Αμερικανική SOCOM πάντως δείχνει πιστή στα πλεονεκτήματα των ελαφρών πολυβόλων, τόσο σε 5,56χιλ όσο και σε 7,62χιλ όπως δείχνουν και πρόσφατες προμήθειες. Σε συζητήσεις για το θέμα διαφάνηκε ότι σημαντικό στοιχείο διαφοροποίησης στο πως κάθε Κλάδος βλέπει τα ελαφρά πολυβόλα έχει το επίπεδο εκπαίδευσης που παρέχει στους χειριστές τους. Πολλοί Στρατοί τα χορηγούν ουσιαστικά σε Τυφεκιοφόρους ώστε να τα μεταχειρίζονται σαν αυτόματα τυφέκια ή οπλοπολυβόλα γεγονός που δεν τους επιτρέπει να εκμεταλλευτούν τα πλεονεκτήματα τους. Ο Ελληνικός Στρατός και η Εθνική Φρουρά θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη σημασία σε αυτόν τον τομέα. Η πρακτική από την εποχή του ΗΚ11Α1 ήταν αυτά να δίνονται σε προσωπικό με εκπαίδευση τυπικού τυφεκιοφόρου και τίποτε να μην διδάσκεται πέραν αυτού. Και αν αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί μικρό κακό μιας και το ΗΚ11Α1 είναι ουσιαστικά ένα βαρύτερο G3 με μηδενικές δυνατότητες ουσιαστικής υποστήριξης (λειτουργία κλειστού κλείστρου, μειωμένος φόρτος πυρομαχικών, τροφοδοσία από γεμιστήρα 20 φυσιγγίων) με το Minimi πιστεύω πρέπει να δοθεί περισσότερη σημασία. Σημασία σημαίνει και μεγάλος αριθμός φυσιγγίων στην εκπαίδευση!

Πολυβόλο Γενικής Χρήσης

Πολυβόλα γενικής χρήσης είναι η κατηγορία των πολυβόλων που περιλαμβάνει το MG3, MAG-58, PKM κλπ. Χρησιμοποιούν φυσίγγια πλήρους ισχύος και είναι ισχυρής κατασκευής ώστε να αντέχουν στη χρήση σε ρόλους υποστήριξης Τμημάτων από σταθερές θέσεις βάλλοντας μεγάλο αριθμό φυσιγγίων. Παρόλα αυτά είναι αρκετά ελαφριά ώστε υπό προϋποθέσεις να μεταφέρονται πεζή και να εκτελούν ρόλους που αρμόζουν σε ελαφρά πολυβόλα/οπλοπολυβόλα.

Εδώ μόνο υπό αυτό το πρίσμα θα αναφερθώ διότι σαν μέσο υποστήριξης επιπέδου Διμοιρίας και Λόχου μάλλον εμπίπτει στην κατηγορία των Βαρέων Όπλων που η τακτική χρησιμοποίηση τους εξετάζεται πολύ ικανοποιητικά από τους σχετικούς κανονισμούς.

Στο μεγαλύτερο μέρος έχω καλύψει ότι ήθελα να γράψω πιο πάνω, στα ελαφρά πολυβόλα και στον σχετικό σχολιασμό. Εδώ να διασαφηνίσω ή να επαναλάβω κάποια στοιχεία όπως, το ότι αυτή η κατηγορία πολυβόλων είναι σαφώς καλύτερη για χρήση σε μεγάλα βεληνεκή από τρίποδα, για παρατεταμένα πυρά με συχνές αλλαγές κάννης και, κυρίως, στην δυνατότητα των φυσιγγίων να υπερνικούν κοινά εμπόδια όπως γαιόσακους, τοίχους κλπ. Και ως τέτοια σαφώς έχουν τους ρόλους τους που με κανένα τρόπο δεν μπορούν να αναληφθούν από ελαφρά πολυβόλα 5,56χιλ.

Η ένσταση μου, όπως ανάφερα, είναι στην χρήση τους σε επίπεδο Ομάδας όπου αυτά τα πλεονεκτήματα δεν μπορούν να τύχουν εκμετάλλευσης ειδικά όταν ο αγώνας είναι έντονα κινητικός. Όταν χρησιμοποιούνται ως ελαφρά πολυβόλα με ένα υπηρέτη τότε εγείρονται περιορισμοί στην χρήση, στη μετακίνηση και στον εφοδιασμό με επαρκή ποσότητα πυρομαχικών. Η αποτελεσματικότητα τους έτσι περιορίζεται στα επίπεδα του ελαφρού πολυβόλου με όλα τα μειονεκτήματα βάρους και όγκου να παραμένουν. Στις περιπτώσεις που θέλει η Ομάδα να εκμεταλλευτεί τα πλεονεκτήματα του φυσιγγίου 7,62Χ51χιλ μπορεί να ζητήσει και να της διατεθεί ένα πολυβόλο, μαζί με τους υπηρέτες του, από το κλιμάκιο της Διμοιρίας ή του Λόχου. Οι περιπτώσεις αυτές δεν θα είναι ο κανόνας και δεν είναι ανάγκη η Ομάδα να επιβαρύνεται με οργανικό πολυβόλο όταν για την πλειονότητα των αποστολών της επαρκεί το ελαφρύ (και μικρότερου διαμετρήματος). Προβάλλει φυσικά η ανάγκη τα ανώτερα κλιμάκια να διαθέτουν επαρκή αριθμό στοιχείων πολυβόλων ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν σε ένα λογικό αριθμό αιτημάτων έχοντας ταυτόχρονα αρκετά για τα κύρια καθήκοντα της υποστήριξης Διμοιρίας/Λόχου. Τι θα ήταν το ιδανικό εξαρτάται. Στα Μ/Κ Τάγματα σίγουρα οι ανάγκες είναι μικρότερες καθώς διατίθεται και ο οπλισμός των ΤΟΜΠ/ΤΟΜΑ. Σε ελαφρές Μονάδες όμως αυτή η κατηγορία όπλων είναι από τα κύρια στοιχεία πυρών υποστήριξης. Και φυσικά προβάλλει και η ανάγκη οι επικεφαλείς των κατώτερων κλιμακίων να είναι σε θέση να εκμεταλλευτούν (να έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση) την ισχύ που θα τους παράσχει ένα στοιχείο πολυβόλου γενικής χρήσης!

Σε κάθε περίπτωση πάντως, ακόμα και με δίποδα μόνο, τα πολυβόλα γενικής χρήσης διαπρέπουν στον ρόλο της εγκατάστασης βάσης πυρός προς υποστήριξη του ελιγμού των Τμημάτων που υποστηρίζουν. Εάν η επιλογή θέσης είναι καλή τότε μπορεί το στοιχείο να περιορίσει της μετακινήσεις του και να εκμεταλλευτεί την ισχύ και το βεληνεκές του όπλου χωρίς το άγχος και την υποχρέωση να ακολουθήσει την Ομάδα στον ελιγμό ή να μην αποκοπεί.

Ελαφρύς Α/Τ Εκτοξευτής

Αν και δύσκολα μπορεί κάποιος να τον περιλάβει στα ελαφρά όπλα εντούτοις η κοινή χρήση του στο επίπεδο της Ομάδας Πεζικού με σπρώχνει να σχολιάσω ορισμένα σημεία. Στον Ελληνικό Στρατό κυριαρχούν τα Ελαφρά Α/Τ μιας χρήσης όπως το Μ-72 και το RPG-18 ενώ στην Ε.Φ κυριαρχεί το σαφώς πιο ικανό RPG-7V (στην ίδια κατηγορία είναι και το LRAC-89 Strim των ελλαδικών ΕΔ). Σε γενικές γραμμές οι ρόλοι που θα κληθούν να επιτελέσουν είναι ταυτόσημοι αν και πάλι το RPG-7V υπερέχει. Οι χειριστές αυτών των όπλων παραμένουν Τυφεκιοφόροι για όσες περιπτώσεις δεν απαιτούν την χρήση Α/Τ ενώ μεταπίπτουν άμεσα στον ρόλο τους όταν η τακτική κατάσταση το επιβάλλει. Είναι αυτονόητο ότι ο Ομαδάρχης πρέπει να είναι σε θέση να ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο σε αυτά τα πολύτιμα όπλα ορίζοντας τους τομείς ευθύνης, καταδεικνύοντας τους στόχους ευκαιρίας κλπ.

Κύρια αποστολή τέτοιων όπλων είναι η Α/Τ άμυνα των Τμημάτων στα οποία ανήκουν και η προβολή ικανού εκρηκτικού αποτελέσματος σε μικρά βεληνεκή. Είναι αποτελεσματικά μέχρι τα 150-200 μέτρα για τα μιας χρήσης ενώ ένας ικανός σκοπευτής RPG-7V διατηρεί καλές πιθανότητες επιτυχούς προσβολής μέχρι και τα 300 μέτρα αν οι συνθήκες ευνοούν.

Το χαμηλό βάρος των Α/Τ μιας χρήσης όπως το RPG-18 τα κάνει ιδιαίτερα χρήσιμα παρά το μικρό βεληνεκές και διατρητικότητα

Στους στόχους τους ως προτεραιότητα θα είναι σίγουρα οι απειλές που δεν μπορούν να προσβληθούν με άλλα όπλα που κυρίως είναι οι απειλές εκείνες που φέρουν θωράκιση. Αν και η διατρητική τους ικανότητα είναι πολύ μικρή, λιγότερο από 300χιλ Ομοιογενούς Ελατού Χάλυβα (Rolled Homogenous Armor) που δεν τους επιτρέπει μετωπικές προσβολές σε άρματα μάχης εντούτοις σε όλα τα σημεία πέραν του εμπρόσθιου τόξου, και εφόσον το άρμα δεν φέρει πρόσθετες θωρακίσεις (Ενεργές Εκρηκτικές ή Μη) τότε είναι σε θέση να επιτύχουν αποτελεσματική διάτρηση υπό ευνοϊκές συνθήκες. Εκείνο που θα ήθελα να κακίσω είναι η επιμονή κάποιων, λόγω και του τι ερμηνεύουν διαβάζοντας κανονισμούς, ότι «σκοπεύουμε τα ευπρόσβλητα σημεία και κυρίως το σημείο ένωσης σκάφους πύργου». Για όσους έχουν κάνει βολές με Α/Τ αντιλαμβάνονται ότι τέτοια ακρίβεια σκόπευσης ανήκει στη σφαίρα της φαντασίας. Όλες τις φορές ο σκοπευτής θα προσπαθήσει να θέσει τα σκοπευτικά του στο κέντρο της ορατής μάζας του στόχου για να αυξήσει τις πιθανότητες προσβολής. Τέτοια πυρομαχικά έχουν τόσο μεγάλη διασπορά που οποιαδήποτε προσπάθεια ακριβέστερης σκόπευσης είναι άνευ ουσίας. Είναι αστείο άλλωστε ένας σκοπευτής Α/Τ μιας χρήσης, με τα υποτυπώδη σκοπευτικά να έχει σε συνθήκες μάχης οποιουδήποτε επιπέδου δυνατότητα επιλογής σημείου προσβολής πέραν των 25-40 μέτρων. Ακόμα και ένας σκοπευτής RPG-7V με της μικρής μεγέθυνσης PGO-7V δεν θα μπορούσε να ελπίζει σε οτιδήποτε καλύτερο από το κέντρο της ορατής μάζας με την ελπίδα να πετύχει προσβολή.

Ο σοβιετικός σχετικός κανονισμός δίνει για πολύ καλά εκπαιδευμένους σκοπευτές πιθανότητες 50% επιτυχούς προσβολής στόχου στα 200 μέτρα υπό ιδανικές συνθήκες ανέμου σε ακίνητο στόχο 2Χ2 μέτρα εάν το σφάλμα εκτίμησης απόστασης είναι μικρότερο του 5%. Και συνεχίζει λέγοντας ότι ένας έμπειρος σκοπευτής συνήθως δεν επιτυγχάνει εκτίμηση απόστασης καλύτερη από 15-20% σφάλματος. Για το δεύτερο βλήμα δίνει ακρίβεια 65% εφόσον ο σκοπευτής καταφέρει να συσχετίσει το σημείο διάρρηξης με το σωστό σημείο σκόπευσης. Μεταφέρτε τώρα όλο αυτό στο LAW και στο RPG-18 και ξανασκεφτείτε τα περί επιλογής σημείου σκόπευσης…

Συνεχίζοντας με το τι μπορεί και τι όχι να κάνει ένα Α/Τ θα πω ότι σίγουρα δεν μπορεί να ρίξει ένα τοίχο ή να δημιουργήσει σημείο εισόδου. Οι ΗΕΑΤ κεφαλές προορίζονται για διάτρηση και δεν είναι καλές για οτιδήποτε άλλο. Είναι χαρακτηριστικό ότι και η θραυσματοποίηση τέτοιων κεφαλών δεν είναι ιδανική ούτε ως μοτίβο διασποράς θραυσμάτων ούτε και ως μέγεθος και ποιότητα αυτών. Έχοντας πει αυτό όμως πρέπει να πούμε επίσης ότι είναι πολύ καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο όπλο της Ομάδας σε αυτόν το τομέα και ο Ομαδάρχης δύναται να κρίνει ότι κάποιος στόχος, αν και μη ιδανικός για τέτοιο όπλο, θα άξιζε μιας προσβολής του με τέτοιο.

Τέτοιου είδους όπλα έχουν περιορισμούς λόγω όγκου και βάρους στον αριθμό βλημάτων που δύναται να μεταφερθούν. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι επικεφαλείς των Τμημάτων που τα διαθέτουν πρέπει να σκέφτονται τρόπους μεταφοράς πέραν αυτών που επιβάλλουν οι κανονισμοί. Για παράδειγμα, τα 6 βλήματα που προβλέπει ο κανονισμός για το RPG-7 δύναται να γίνουν πολύ περισσότερα αν ο Ομαδάρχης διανείμει κάποια επιπλέον στους υπόλοιπους άντρες της Ομάδας. Εάν η αποστολή ευνοεί την χρήση τέτοιων όπλων τότε πρέπει να γίνουν προτεραιότητα για το Τμήμα μιας και αυξάνουν σαφώς την ισχύ πυρός.

Κύριο πρόβλημα και στους δύο ελληνικούς στρατούς είναι η απουσία ικανοποιητικής λύσης για νυχτερινή σκόπευση. Αν και όπως προανέφερα ο ρόλος του είναι κυρίως η Α/Τ αυτοάμυνα εντούτοις δεν πρέπει να παραβλέπεται η δυνατότητα τους να προβάλλουν ισχύ σε απόσταση, γεγονός πολύ χρήσιμο στις Καταδρομικές και λοιπές αποστολές Περιπόλων.

Ο Ακροβολιστής μπορεί να δρα ανεξάρτητα από την Ομάδα και να υποκαθιστά ένα Ελεύθερο Σκοπευτή σε μέρος των αποστολών του

Στο τέλος θα έπρεπε να περιληφθούν και τα όπλα Ακροβολιστή (αν και κάποια στοιχεία για τον Ακροβολιστή αναφέρθηκαν πιο πάνω) και Ελεύθερου Σκοπευτή αλλά με αυτά καταπιάστηκα στο «Ελληνικοί Στρατοί και Ελεύθερος Σκοπευτής – Σχέση ανύπαρκτη». Οπόταν, για αποφυγή περεταίρω κούρασης θα το κλείσω εδώ. Θέλω εμφαντικά να δηλώσω ότι όλο το κείμενο αποτελεί προσωπική μου άποψη και με κανένα τρόπο δε θέλω να εκληφθεί ως θέσφατο και σαφώς είναι ανοιχτό στην κάθε κριτική. Πιστεύω όμως ότι το περιεχόμενο του θα βοηθήσει στην αποσαφήνιση ορισμένων σημείων που ίσως κάποιους να μπερδεύουν.

Ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας!

8 Σχόλια

  1. E.R

    Συγχαρητήρια για το πολύ κατατοπιστικό άρθρο. Θα ήθελα ένα σχόλια παραπάνω για τη νέα τάση που βλέπουμε για την ύπαρξη πολυβόλων εφόδου όπως το Μ60Ε6 Minimi 7,62 κλπ. Μάλιστα από στρατούς που έχουν πρόσφατη πολεμική εμπειρία .
    Δεύτερο σχόλιο έχει να κάνει με μια πρόταση για τον ΕΣ που θα μπορούσε να τον βγάλει από τη δεκαετία του 1950.
    Ευχαριστώ και πάλι συγχαρητήρια

    Απάντηση
    • κλείτος ο μέλας

      Για το γερμανικό μοντέλο,έχω την υποψία οτι η διαφοροποίηση που εντοπίζεται, δεν έχει να κάνει τόσο με τους περιορισμούς του μεσοπολέμου, άλλωστε υπήρξαν πρωτοπόροι και σε τομείς του ατομικού οπλισμού όπως με το StG 44 , όσο με τις εμπειρίες του Α.Π.Π και, τα διδάγματα που αποκόμισαν οι Γερμανοί από αυτόν, και τη διαφοροποίηση στο δόγμα τους πλέον συνολικά.

      Απάντηση
      • Ευστάθιος Παλαιολόγος

        To Stg44 αναπτύχθηκε μετά την έναρξη του πολέμου (ή τελως πάντων κατασκευάστηκε τότε) οπόταν οι συνθήκες δεν τους δέσμευαν πλέον.
        Αλλά και αυτό που λες δεν το θεωρώ λάθος. Οι Γερμανοί ήταν σε πολλά πρωτοπόροι, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ήταν καλύτεροι.

    • Ευστάθιος Παλαιολόγος

      Η τάση για 7,62 πολυβόλα εντός της Ομάδας σχολιάζεται νομίζω εντός του κειμένου. Δεν είναι κάτι νέο. Έχει πλεονεκτήματα αλλά και σαφή μειονεκτήματα που επίσης σχολιάζονται. Σε κάθε περίπτωση οι τακτικές πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα

      Απάντηση
    • Ευστάθιος Παλαιολόγος

      Ασφαλως το 400μ ειναι ασχετο με την διατρητικοτητα, αλλα τετοια επιδοση μαλλον σημαίνει οτι πλεον το ΗΕΑΤ στοιχειο εχει υποσκελισει (ή εξαλειψει) ολες τις κατα προσωπικου προβλεψεις

      Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: