Γράφει ο Κωνσταντίνος Τόλιας

Στους ασχολούμενους με τα αμυντικά πράγματα, δεν έχει διαφύγει η συνεχής επιβάρυνση του συσχετισμού ένοπλης ισχύος ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία. Αυτή η επιβάρυνση λαμβάνει ιδιαίτερη σημασία όταν εκδηλώνεται σε τομείς που η χώρα μας διατηρούσε παραδοσιακά προβάδισμα, όπως αυτός του ναυτικού. Η κατάσταση η οποία έχει προκύψει, έχει ως αιτία, πέραν της εφαρμογής ενός φρενήρους προγράμματος ναυπηγήσεων από τουρκικής πλευράς, την αντίστοιχη αγρανάπαυση από ελληνικής πλευράς, συνδυασμός έλλειψης ενδιαφέροντος, άστοχων επιλογών και διαρκούς αναβλητικότητας. Η κατάσταση που τείνει να διαμορφωθεί υπόσχεται την πλήρη ανατροπή της υφιστάμενης ισορροπίας σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα και καθιστά την λήψη αντιμέτρων επιτακτική.

©ΓΕΝ | Kανονιοφόρος ΚΡΑΤΑΙΟΣ (Ρ 269)

©ΓΕΝ | Kανονιοφόρος ΚΡΑΤΑΙΟΣ (Ρ 269)

Ιδανική θα ήταν η δρομολόγηση ενός σύντονου προγράμματος ναυπηγήσεων που θα απέτρεπε τον κίνδυνο να βρεθεί το Π.Ν σε θέση απώλειας του παραδοσιακού πλεονεκτήματος που απολαμβάνει έναντι του TDK. Κάτι τέτοιο όμως, με δεδομένη την προϊούσα οικονομική κρίση, δεν φαίνεται πιθανόν να συμβεί, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός πως ένα τέτοιο πρόγραμμα προκειμένου να αποδώσει θα απαιτούσε ένα εύλογο χρονικό διάστημα. Άλλη λύση θα ήταν η απόκτηση μεταχειρισμένων σκαφών. Και η λύση ωστόσο αυτή συγκεντρώνει αντικειμενικά μειονεκτήματα. Αρχικά θα πρέπει να βρεθούν διαθέσιμα σκάφη από τη διεθνή αγορά. Ύστερα από την μελέτη αξιολόγησης πρέπει να κριθούν κατάλληλα για τις ανάγκες του Π.Ν. Και τέλος πρέπει να χαρακτηρισθούν αποδεσμεύσιμα από τα ναυτικά των χωρών στα οποία υπηρετούν κάτι καθόλου σίγουρο.

©ΓΕΝ | Κ/Φ ΜΑΧΗΤΗΣ (Ρ 266)

Τελικά η λύση ίσως να βρίσκεται στην αναβάθμιση των υφιστάμενων σκαφών στην υπηρεσία του Π.Ν. Στο δυναμικό του τελευταίου βρίσκονται σκάφη που κρίνονται αναβαθμίσιμα και τα οποία, υπό όρους, μπορούν να αποτελέσουν ικανές μονάδες μάχης.

Κάποια από τα σκάφη αυτά είναι οι κανονιοφόροι κλάσης “ΜΑΧΗΤΗΣ”. Αν και ναυπηγήθηκαν ως μονάδες περιπολίας το άρθρο κρίνει πως είναι εφικτή η αναβάθμιση τους σε μονάδες μάχης με στοχευμένες κινήσεις, αφορούντες κατά βάση τον οπλισμό τους καθώς ο ηλεκτρονικός τους εξοπλισμός κρίνεται πληρέστατος.

Οι κανονιοφόροι “ΜΑΧΗΤΗΣ” βασίζονται στον τύπο Πυρπολητή και παραγγέλθηκαν στις 21 Δεκεμβρίου 1999. Η σύμβαση που ενεργοποιήθηκε στις 31 Μαρτίου 2000 είναι αξίας 182.000.000 ευρώ και προβλέπει την κατασκευή 4 σκαφών με προβλεπόμενη παράδοση για το τελευταίο τον Ιούλιο του 2003. Κατασκευάστηκαν σύμφωνα με τις προδιαγραφές ποιότητας ISO 9001 και τα Ελληνικά Ναυπηγεία Α.Ε (Ε.Ν.Α.Ε.) που έχουν αναλάβει το πρόγραμμα αναπτύσσουν ένα ολοκληρωμένο σύστημα υποστήριξης (ILS: Integrated Logistics System). Οι ονομασίες που δόθηκαν στα σκάφη είναι: Ρ266 ΜΑΧΗΤΗΣ, Ρ267 ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ, Ρ268 ΑΗΤΤΗΤΟΣ και Ρ269 ΚΡΑΤΑΙΟΣ.

©ΓΕΝ | Κ/Φ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ (Ρ 267)

Ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός των κανονιοφόρων ΜΑΧΗΤΗΣ του ΠΝ αποτελείται από Σύστημα Διαχείρισης Μάχης ΤΑCΤΙCΟS, ραντάρ ναυτιλίας Βridgemaster-Ε, ραντάρ έρευνας αέρος/επιφανείας Variant, ραντάρ ελέγχου πυρός LIROD, ηλεκτροοπτικό σύστημα έρευνας – ιχνηλάτησης Miradοr ενώ φέρουν ισχυρό οπλισμό με πυροβόλο ΟΤΟ Melara των 76mm, πυροβόλο Βοfors/Βreda L70/520R των 40mm, δύο πυροβόλα Rheinmetall των 20mm, δύο εκτοξευτές αναλωσίμων SRΒΟC, σύστημα άφεσης ναρκών M55 και βάσεις εκτοξευτών αντιαεροπορικών K/B βλημάτων Stinger.

Πίνακας με τα τεχνικά τους χαρακτηριστικά παρατίθεται παρακάτω:

Ξεκινώντας από το προωστήριο σκεύος, ιδανική θα ήταν η προσθήκη δύο αεροστροβίλων, που θα μετέτρεπαν το σύστημα του σκάφους σε CODOG, και θα αύξαναν την ταχύτητα σε έκτακτες καταστάσεις στο επίπεδο των 30-32 κόμβων. Για την ιστορία να αναφέρουμε πως οι κανονιοφόροι κλάσης Asheville, 2 εκ των οποίων υπηρέτησαν με τα χρώματα του Π.Ν, έφεραν εκτός των πετρελαιοκινητήρων τους, δύο αεροστροβίλους LM1500 οι οποίοι αφαιρέθηκαν προ της παράδοσης των πλοίων στο Π.Ν και οι οποίοι τους προσέδιδαν ταχύτητες της τάξης των 42 κόμβων!!!
Ενίσχυσης χρήζει καταρχήν ο ανθυποβρυχιακός εξοπλισμός των σκαφών (ASW) που μπορεί να προκύψει, αφενός με την τοποθέτηση κάποιου σόναρ γάστρας υψηλής συχνότητας, όσο και 2 τριπλών τορπιλοσωλήνων Mk32 για τορπίλες Mk46 Mod 5. Οι τελευταίες επιτυγχάνουν μέγιστη ταχύτητα της τάξης των >40 κόμβων, με μέγιστο βάθος εμπλοκής του στόχου τα 1200 πόδια ενώ φέρουν πολεμική κεφαλή βάρους 96,8 λιβρών( 43,9 kg ). Όσον αφορά το σόναρ θα έπρεπε να εξεταστεί η τοποθέτηση κάποιου συστήματος αντίστοιχου του Atlas Elektronik ELAC 1 BV που έφεραν οι κανονιοφόροι Τύπου 420 Thetis. Στην διεθνή αγορά υπάρχουν αρκετά συστήματα που πληρούν τις σχετικές προδιαγραφές, επαφίεται στο Π.Ν να επιλέξει το βέλτιστο προς απόκτηση.
Έπειτα, πρέπει να αποκατασταθεί το παράδοξο της μη μεταφοράς εκ μέρους των συγκεκριμένων σκαφών αντιπλοϊκών βλημάτων (ASM), με κάποιες «κακές γλώσσες» να υποστηρίζουν πως το τελευταίο έγινε προς αποφυγή προκλήσεως προς την πλευρά του τουρκικού ναυτικού το οποίο, σε διαφορετική περίπτωση, θα έβλεπε την σε μόνιμη βάση παρουσία σκαφών του Π.Ν σε απόσταση βολής βλημάτων κατά πλοίων από τις κύριες βάσεις του. Η ιστορική αδικία ,αν ισχύει το παραπάνω, πρέπει να αποκατασταθεί με την τοποθέτηση 4-8 βλημάτων ανά πλοίο. Ο προφανής υποψήφιος εδώ είναι ο RGM-84 Harpoon,γνωστός ήδη από την θητεία του στο Π.Ν. Στην έκδοση RGM-84L Block II σύστημα καθοδήγησης αποτελούμενο από σύστημα GPS/INS προερχόμενο από το βλήμα AGM-86 SLAM-ER που του προσδίδει ικανότητα προσβολής χερσαίων στόχων. Είναι ευνόητη η σημασία του παραπάνω χαρακτηριστικού στο περιβάλλον του Αιγαίου όπου ξηρά και θάλασσα αναμειγνύονται κατά τρόπο μοναδικό. Από ‘κει και πέρα το βλήμα φέρει κεφαλή βάρους 221 Kg, με ταχύτητα 864 Km/h ενώ κατευθύνεται στον στόχο με αισθητήρα τερματικής καθοδήγησης ενεργού ραντάρ.

©ΓΕΝ | Κ/Φ ΑΗΤΤΗΤΟΣ (Ρ 268)

Ο βάρους 1,3 τόνων γερανός, με αποστολή την καθέλκυση φουσκωτών λέμβων, θα ήταν ίσως σκόπιμο να αντικατασταθεί με την υιοθέτηση μιας λύσης ανάλογης αυτής της κλάσης “ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ” όπου οι φουσκωτές λέμβοι καθελκύονται από ειδικές ράμπες. Το τελευταίο, πέραν ότι θα βελτίωνε ηλεκτρομαγνητικό ίχνος του σχεδίου (RCS), θα απελευθέρωνε χώρο για την τοποθέτηση επιπλέον οπλικών συστημάτων.

Όσον αφορά τα τελευταία η ελληνική εταιρεία BOSA έχει να προτείνει μια ενδιαφέρουσα επιλογή με τον εκτοξευτή ARIS. Ο τελευταίος αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του συστήματος που είχε παρουσιασθεί αρχές της δεκαετίας του ’90 με στόχο την βελτίωση της Α/Α άμυνας των αεροδρομίων και που έφερε 4 IR βλήματα μικρού βεληνεκούς της κατηγορίας του Sidewinder. Στη νέα του έκδοση ο εκτοξευτής μπορεί να φέρει βλήματα κατά στόχων επιφανείας AGM-114 Hellfire και κατά εναέριων στόχων FIM-92 Stinger, ενδεικτικά από 4 κάθε τύπου. Δύο εκτοξευτές μπορούν να τοποθετηθούν σε κάθε σκάφος τύπου “ΜΑΧΗΤΗΣ”, ένας από κάθε πλευρά, στον χώρο πίσω από την υπερκατασκευή, με τον όρο να μετακινηθεί το πυροβόλο των 40 χλστ.

©ΓΕΝ | Κ/Φ ΚΡΑΤΑΙΟΣ (Ρ 269)

Η λογική πίσω από την τοποθέτηση των εκτοξευτών είναι η ακόλουθη:

α) Ενισχύεται η εγγύς άμυνα των πλοίων έναντι ασύμμετρων απειλών

β) Προσφέρεται μια επιπλέον δυνατότητα δράσης απέναντι στα ταχύπλοα του τουρκικού ναυτικού, των τουρκικών δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων και της τουρκικής ακτοφυλακής. Τα συγκεκριμένα συνιστούν μια απειλή η οποία δεν έχει αξιολογηθεί ακόμη επαρκώς από τον ελληνικό μηχανισμό άμυνας και τον ειδικό Τύπο και για την οποία δεν έχουν αναπτυχθεί ακόμη δόγμα, μέσα και τακτικές αντιμετώπισης της. (Παρεμπιπτόντως υποσχόμαστε μια ανάλυση μέσα από τον χώρο του παρόντος ιστοχώρου).

γ) Ενισχύονται οι ικανότητες των σκαφών στην διαχείριση καταστάσεων τύπου Ιμίων, όπου ο συνωστισμός τόσων σκαφών σε κλειστό χώρο επιτρέπει σκέψεις προσβολής τους από όπλα μικρού βεληνεκούς και αυξημένης καταστροφικότητας.

Περνώντας στην ικανότητα προβολής αντιαεροπορικής και αντιβληματικής άμυνας οι προτάσεις μας είναι πιο κοινότυπες. Καταρχάς το πρυμναίο πυροβόλο Bofors L/70 των 40 mm είναι επιτακτική ανάγκη να αντικατασταθεί από κάποιο αντιπυραυλικό σύστημα. Το σύστημα που προτείνουμε είναι το RIM-116 RAM το οποίο στην έκδοση Block 2 προσφέρει αναβαθμισμένες ικανότητες (αντιβληματικές, αντιαεροπορικές και εμπλοκής μικρών στόχων επιφανείας). Υπέρ του RAM λειτουργεί το ότι υπηρετεί ήδη στο Π.Ν εξοπλίζοντας τις πυραυλακάτους κλάσης Super Vita (“ΡΟΥΣΣΕΝ”) και έχει καταπλήξει με την απόδοση του σε ασκήσεις και δοκιμές.

©ΓΕΝ | Κ/Φ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ (Ρ 267)

Δεν γνωρίζουμε κατά πόσον είναι εφικτή η τοποθέτηση κάποιου συστήματος Α/Α άμυνας σημείου (“point-defence”) παρόμοιου σε φιλοσοφία και ικανότητες με το RIM-162 ESSM( το οποίο βέβαια έχει τέτοιο βεληνεκές που ξεφεύγει της λογικής του point-defence συστήματος). Αν θα ήταν εφικτή μια τέτοια πρόταση για τις κανονιοφόρους τύπου “ΜΑΧΗΤΗΣ” πιθανόν να προέκυπτε με την τοποθέτηση κάποιου τετραπλού “κελιού” του συστήματος κάθετης εκτόξευσης( Vertical Launch System) Mk41 στον χώρο πίσω από το πλωριαίο πυροβόλο OTO-Melara των 76 mm. Με δεδομένο πως σε κάθε “κελί” φέρονται τέσσερα βλήματα RIM-162A/B ESSM το σκάφος θα μετατρέπονταν σε μια ικανή Α/Α πλατφόρμα με 16 συνολικά βλήματα έτοιμα προς εκτόξευση κάτι που θα απογείωνε τις συνολικές του ικανότητες ως μάχιμης μονάδας.

Τέλος το πυροβόλο της πλώρης θα μπορούσε να αντικατασταθεί από ένα OTO-Melara STRALES των 76 mm, με ικανότητα βολής του κατευθυνόμενου πυρομαχικού DART που του παρέχει θεαματική αύξηση της πιθανότητας εμπλοκής και αναχαίτισης επερχόμενων υποηχητικών Κ/Β κατά πλοίων σε απόσταση έως και 6.000 μέτρων.

Κ/Φ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ (Ρ 267)

Όλες αυτές οι προσθήκες δεν θα σήμαιναν πως τα σκάφη θα απωλέσαν τις παραδοσιακές του δυνατότητες περιπολίες, επίδειξης σημαίας και λειτουργίας ως “φυλακίδων” του στόλου (κάθε άλλο!). Απλώς μέσα από την εφαρμογή του συγκεκριμένου προγράμματος αναβάθμισης/επαύξησης δυνατοτήτων θα μετατρέπονταν σε πραγματικά Περιπολικά Ανοιχτής Θαλάσσης, στην ουσία σε “μίνι-κορβέτες”, επιτρέποντας στο Π.Ν να ξαναδεί το πρόγραμμα απόκτησης νέων κορβετών υπό νέο πρίσμα και με άνεση χρόνου. Το πρόγραμμα θα μπορούσε σε δεύτερο χρόνο να επεκταθεί στις κανονιοφόρους κλάσης Osprey 55 και “ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ” παρέχοντας στο στόλο έναν ομοιογενή πυρήνα 8 σκαφών.

Συμπερασματικά η αναβάθμιση των κανονιοφόρων του στόλου, ενέχει θετικό δείκτη συντελεστή αποτελέσματος/κόστους και υπόσχεται να αποτελέσει το εναρκτήριο λάκτισμα για την προσπάθεια αποκατάστασης της διαταραχθείσας ισορροπίας στο ναυτικό περιβάλλον του Αιγαίου.

Αρέσει σε %d bloggers: