Το μεγάλο αγκάθι των διερευνητικών επαφών Ελλάδας – Τουρκίας τα τελευταία δύο χρόνια παραμένει το Καστελλόριζο (ΓΕΝ)

Το μεγάλο αγκάθι των διερευνητικών επαφών Ελλάδας – Τουρκίας τα τελευταία δύο χρόνια παραμένει το Καστελλόριζο (ΓΕΝ)

Η Κατάθεση από την κυβέρνηση των συντεταγμένων για τον καθορισμό της ΑΟΖ αποτελεί θέμα χρόνου παρά τις αρχικές αντιρρήσεις που υπήρχαν από το υπουργείο Εξωτερικών.

Στο καυτό πολιτικό ερώτημα αν επιθυμεί ή όχι τη συνέχιση του ελληνοτουρκικού διαλόγου ή αν αναζητεί προσχήματα για το πάγωμα, ακόμη και για τη διακοπή των διερευνητικών επαφών με την Τουρκία, καλείται να απαντήσει η κυβέρνηση καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας «Νέα», κερδίζει έδαφος η ιδέα περί κατάθεσης συντεταγμένων της υφαλοκρηπίδας στον ΟΗΕ. Η κίνηση πάντως θεωρείται από διπλωματικές πηγές αμφίβολης πρακτικής χρησιμότητας, ενώ ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει κρίση στις σχέσεις της Αθήνας με την Αγκυρα καθώς και με άλλες χώρες της περιοχής.

Ο κύβος, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας, ερρίφθη και παρά τις αρχικές αντιρρήσεις του υπουργείου Εξωτερικών, που εξαρχής είχε ταχθεί υπέρ μιας πιο μετριοπαθούς προσέγγισης για την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, η κατάθεση των συντεταγμένων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στον ΟΗΕ αποτελεί θέμα χρόνου. Όλα αυτά την ώρα που η Αγκυρα δια στόματος Αχμέτ Νταβούτογλου απειλούσε ότι οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια της Ελλάδας στο Αιγαίο δεν θα μείνει αναπάντητη.

Η επίσκεψη Σαμαρά.

Διπλωματικές πηγές χαρακτήριζαν τις αναλύσεις ότι η Τουρκία δεν θα αντιδράσει σε μία τέτοια κίνηση –την ώρα μάλιστα που στις 28 Ιανουαρίου έχει προγραμματιστεί νέος γύρος διερευνητικών επαφών, ενώ έκλεισαν οι ημερομηνίες της επίσκεψης του Αντώνη Σαμαρά στην Τουρκία (αρχές Μαρτίου)- ως «τουλάχιστον απλοϊκές». Στο υπουργείο Εξωτερικών θεωρούν μάλιστα πως η πιθανή τουρκική αντίδραση σε μία μονομερή ενέργεια της Ελλάδας στο Αιγαίο θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμη και θερμό επεισόδιο, διακοπή των διερευνητικών επαφών ή κατάθεση συντεταγμένων και από την τουρκική πλευρά με ταυτόχρονες έρευνες τουρκικών ερευνητικών σκαφών σε μεγάλα τμήματα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας τα οποία η Αγκυρα θεωρεί αμφισβητούμενα. Ήδη, από διαρροές στο Τύπο της γείτονος, η Αγκυρα διαμηνύει ότι αν η Ελλάδα προχωρήσει σε μία τέτοια κίνηση, τότε και η Τουρκία θα καταθέσει τι δικές της συντεταγμένες, ενώ αφήνει να εννοηθεί ότι στην πράξη θα ακυρωθούν οι διερευνητικές επαφές. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, το ναυάγιο μιας ενδεχόμενης κατάρρευσης του διαλόγου θα χρεωθεί στην ελληνική πλευρά λένε πηγές με γνώση των ελληνοτουρκικών.

Οι υπέρμαχοι της σκληρής γραμμής, που έχει διαμορφωθεί ήδη από το περασμένο καλοκαίρι στο Μέγαρο Μαξίμου από στενό κύκλο συνεργατών του Αντώνη Σαμαρά με προεξάρχοντα τον βουλευτή Επικρατείας Χρύσανθο Λαζαρίδη, φαίνεται να εκτιμούν ότι η Ελλάδα μένοντας άπραγη εξαιτίας των τουρκικών αντιδράσεων κινδυνεύει να δημιουργήσει status quo απώλειας κυριαρχικών της δικαιωμάτων στο Αιγαίο.

Ο οικισμός του Καστελλόριζου, στο βάθος τα μικρασιατικά παράλια. (Φωτογραφία: Wikipedia)

Η εμπειρία.

Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ύστερα από μία τέτοια μονομερή ενέργεια η Αγκυρα θα ξανακαθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και μάλιστα για διάλογο από μηδενική βάση, χωρίς να θέσει όρους και ασφαλιστικές δικλίδες, όπως έχει αποδείξει η εμπειρία του παρελθόντος. Υπενθυμίζεται ότι στο Πρακτικό της Βέρνης του 1975 υπάρχουν μορατόριουμ, δηλαδή υποχρέωση των κρατών να μην προβαίνουν σε καμία μονομερή ενέργεια όσο διαρκούν οι συνομιλίες. Διπλωματικές πηγές σημείωναν ότι σε περίπτωση που η Τουρκία αντιδράσει ήπια σε μία μονομερή κίνηση από ελληνική πλευρά, δηλαδή μείνει μόνο σε κατάθεση αντι-συντεταγμένων και δεχθεί να καθίσει στο τραπέζι του διαλόγου με την Ελλάδα, θα απαιτήσει ως προϋπόθεση οπωσδήποτε ένα μορατόριουμ. Πρακτικά αυτό θα σήμαινε ότι θα πάγωνε κάθε διεκδίκηση. Αν μάλιστα η Τουρκία δεν αποδειχθεί πρόθυμη να καταλήξει σε αποτέλεσμα μέσω συνομιλιών, δηλαδή σε συμφωνία για οριοθέτηση και καθυστέρηση σύμφωνα πάντα με εμπειρογνώμονες και αναλυτές θα κοστίσει στην Ελλάδα τουλάχιστον στις περιοχές που υπάρχει αμφισβήτηση, και σε τέτοια περίπτωση δε θα μπορεί να γίνει καμία εκμετάλλευση!

Σύμφωνα με μια πιο αισιόδοξη άποψη, η κατάθεση συντεταγμένων θα μπορούσε να γίνει κατόπιν ενημέρωσης της τουρκικής πλευράς, ώστε να αναγκαστεί η Αγκυρα να συρθεί σε διαπραγμάτευση εδώ και τώρα για οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας ή παραπομπή της στη Χάγη. Και σ’αυτή την περίπτωση όμως, η Χάγη δεν εγγυάται μία θετική απόφαση για το Καστελλόριζο, το οποίο εξάλλου ήταν το μεγάλο αγκάθι των διερευνητικών της τελευταίας διετίας. Αυτές έφτασαν πολύ κοντά στην οριστικοποίηση ενός κειμένου Πολιτικής Συμφωνίας, το οποίο θα έθετε τις βάσεις για μία ευρύτερη συνεννόηση.

Η παραχώρηση αδειών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η εισήγηση περί κατάθεσης συντεταγμένων των εξωτερικών ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στον ΟΗΕ φέρεται να προτάθηκε από συνεργάτες του Αντώνη Σαμαρά ως αντίδραση στο γεγονός ότι την περασμένη άνοιξη η Αγκυρα παραχώρησε άδειες ερευνών και σε οικόπεδα που αποτελούν τμήματα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας νοτίως της Ρόδου και του Καστελλόριζου. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας τα «ΝΕΑ», η ιδέα περί καταθέσεως συντεταγμένων είναι παλαιότερη. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το υπουργείο Εξωτερικών φέρεται να προέκρινε μια σοβαρή κίνηση, ηπιότερης όμως μορφής, η οποία συνίστατο στο να προχωρήσει και η Ελλάδα σε παραχωρήσεις αδειών σε οικόπεδα τα οποία φαίνεται να διεκδικεί η Τουρκία.

Όμως η σκληρή γραμμή φαίνεται να επικρατεί παρά το γεγονός ότι ο Δημήτρης Αβραμόπουλος και ο Αντώνης Σαμαράς τόσο στις συναντήσεις τους όσο και σε δημόσιες δηλώσεις διαβεβαιώνουν για το εξαιρετικό μεταξύ τους κλίμα, το Μέγαρο Μαξίμου εδώ και μήνες επιχειρεί να υπερκεράσει το υπουργείο Εξωτερικών. Αυτός είναι ο λόγος που το Μαξίμου φάνηκε εξαρχής τουλάχιστον αμφίθυμο ως προς την προσέγγιση με την Τουρκία, διάθεση που κατέστη σαφής και κατά την επίσκεψη του Αχμέτ Νταβούτογλου στην Αθήνα τον περασμένο Νοέμβριο.

Στον ΟΗΕ
Με τον νόμο Μανιάτη έχουν κατοχυρωθεί τα συμφέροντα μας

Τι σημαίνει κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ; Διπλωματικές πηγές εξηγούσαν ότι πρακτικά μια τέτοια κίνηση δεν σημαίνει αυτόματα και κατοχύρωση των ελληνικών δικαιωμάτων. Με απλα λόγια, η κατάθεση συντεταγμένων υφαλοκρηπίδας, «είναι κάτι σαν “κτηματολόγιο”, οπού η Ελλάδα επί της ουσίας θα δηλώσει ποια είναι η άποψη της για το τι είναι δικό της».

Στο νόμο αναφέρει ότι το όριο της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ είναι η μέση γραμμή.

Αμφιβολίες

Οι ίδιες πηγές εξέφραζαν τις αμφιβολίες τους για τη χρησιμότητα μίας τέτοιας κίνησης αυτή τη στιγμή, αφού εκτιμούν ότι η Αθήνα ήδη διασφάλισε τα συμφέροντα της τον περασμένο Μάιο όταν κατέθεσε στον ΟΗΕ τον Νόμο 4001/2011. Ο νόμος Μανιάτη για την έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων θέτει το πλαίσιο και το καθεστώς βάσει του οποίου θα γίνουν οι έρευνες για υδρογονάνθρακες. Σημειώνεται ότι πρόκειται για μία πρακτική που συνηθίζεται όταν τα κράτη ψηφίζουν εθνική νομοθεσία, η οποία αποτελεί εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας. Στον εν λόγω νόμο καθίσταται σαφές ότι «ελλειψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές, το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ (αφ’ης κηρυχθεί) είναι η μέση γραμμή…».

Δυνατότητα

Δηλαδή, ήδη ο νόμος έχει ορίσει τον τρόπο προσδιορισμού της ΑΟΖ ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης και δίνει τη δυνατότητα χορήγησης αδειών εξόρυξης σε περιοχές που βρίσκονται εντός του εύρους της μέσης γραμμής. Με απλά λόγια, ακόμη και με βάση το νόμο Μανιάτη μια μονομερής οριοθέτηση από την πλευρά της Ελλάδας βρίσκεται στον αέρα. Σε κάθε περίπτωση, η κατάθεση του νόμου δεν υποχρεώνει σε κατάθεση συντεταγμένων παρότι, σύμφωνα με πηγές, υπάρχει σκεπτικό της κίνησης.

Ρεπορτάζ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΑ ΠΕΛΩΝΗ

Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ
12 Ιανουαρίου 2013

About The Author

Παρατηρητής και ιστογράφος θεμάτων αμυντικής τεχνολογίας. Δεσμευμένος με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και παθιασμένος με οτιδήποτε στρατιωτικό.

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: