Ο 93χρονος ζωντανός θρύλος της Βρετανικής Αεροπορίας, που μετείχε στην καθοριστική «Μάχη της Αγγλίας», μιλά στην εφημερίδα «κυριακάτικη δημοκρατία», οι αναμνήσεις του, οι νίκες και η τιμή στους Έλληνες.

Βομβαρδιστικό του Β’ΠΠ Lancaster (Πηγή: thedambusters)

Ψηλός, ευθυτενής, με γαλάζια μάτια, κάτασπρα μαλλιά και με ιδιαίτερα προσεγμένο ντύσιμο. Αν δεν είχε τα μπαρουτοκαπνισμένα πολεμικά μετάλλια και παράσημα κρεμασμένα στο ύψος της καρδίας του, σίγουρα θα τον περνούσε κανείς για Βρετανό λόρδο ή ακόμη και για ηθοποιό του Χόλιγουντ.

Ο λόγος για τον 93χρονο σήμερα επισμηναγό (Ι) ε.α. της RAF Τόνι Αϊβσον. Έναν παλαίμαχο χειριστή μαχητικού καταδιωκτικού Σπιτφαϊρ και βομβαρδιστικού Λάνκαστερ, αλλά και έναν από τους τελευταίους επιζώντες πολεμιστές της «Μάχης της Αγγλίας».

Καθώς πλησιάζει το Συμμαχικό Μνημείο Πεσόντων Αεροπόρων στην 112 Πτέρυγα Μάχης στην Ελευσίνα, το άγημα της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας του αποδίδει τιμές και ανώτατοι αξιωματικοί της Π.Α. βρίσκονται σε στάση προσοχής. Τιμούν έναν ζωντανό θρύλο της φημισμένης σε όλο το κόσμο RAF, δηλαδή της Βρετανικής Πολεμικής Αεροπορίας.

O επισμηναγός Τόνι Αϊβορς μπροστά από το βομβαρδιστικό ‘City of Lincoln’ τύπου Λάνκαστερ. (Πηγή: RAF)

Ο ίδιος αφήνει ένα στεφάνι στη μνήμη των πεσόντων και στέκεται μπροστά για να τους αποδώσει τον οφειλόμενο φόρο τιμής και ευγνωμοσύνης.

Μοιάζει να συνομιλεί νοερά με όλους του Έλληνες και Βρετανούς αεροπόρους που έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι υπερασπίζοντας την Ελλάδα την περίοδο 28 Οκτωβρίου 1940 έως 31 Μαΐου 1941.

Ο Τζόν Πάτλ

Στο μυαλό του έχει πάντα έναν συμπατριώτη και συμπολεμιστή του την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τον άσο πιλότο της RAF επισμηναγό (Ι) Τζόν Πατλ, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος αεροπόρος της Βρετανικής Πολεμικής Αεροπορίας, την περίοδο 1940-41, με πάνω από 40 καταρρίψεις, στις περισσότερες δε από αυτές πάνω από την Ελλάδα.

Ήταν επίσης ο τελευταίος υπερασπιστής των Αθηνών,ο οποίος πολεμώντας ηρωικά και εντελώς μόνος του, μέχρι και την τελευταία στιγμή που πετούσε, κατάφερε να καταρρίψει τρία γερμανικά βομβαρδιστικά. Δυστυχώς, δύο άλλα γερμανικά καταδιωκτικά αεροπλάνα τύπου Μέσερσμίθ 109 του επιτέθηκαν από πίσω και το αεροπλάνο του μαζί μ’αυτόν κατάπεσαν και παραμένουν στα γαλανά νερά του κόλπου της Ελευσίνας.

Παρατηρητης αέρος σαρώνει τους ουρανούς του Λονδίνου. (Πηγή: Wikipedia)

Λίγη ώρα αργότερα, ανάλογη τελετή έχει προετοιμαστεί για τον Αϊβσον και στην Αεροπορική Βάση της Δεκέλειας. Άλλη μία κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο Πεσόντων Ελλήνων Αεροπόρων. Αμέσως μετά τον περιμένει μία ευχάριστη έκπληξη.

Μία ξενάγηση στο Μουσείο της Π.Α. από το πάντοτε πρόθυμο και βαθιά καταρτισμένο προσωπικό του, με επικεφαλής τον ιστορικό του Μουσείου σμηναγό (ΔΓΥ) Δημήτριο Βογιάτζη. Μόλις η ξενάγηση του ολοκληρώθηκε και λίγο προτού πάει στο ημιεπίσημο γεύμα που του παράθεσε ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Βετεράνων Αεροπορίας στη Λέσχη Αξιωματικών της Α.Β. Δεκέλειας, ο Τόνι Αϊβσον μίλησε αποκλειστικά στην εφημερίδα «κυριακάτικη δημοκρατία» και απάντησε για το πώς νιώθει με αυτή την επίσκεψη του στην ελληνική πρωτεύουσα:

«Είμαι βαθιά συγκινημένος με τον τρόπο με τον οποίο οι δύο Αεροπορικές Βάσεις Ελευσίνας και Τατοΐου άνοιξαν τις πόρτες τους ή, θα έλεγα καλύτερα, τις καρδιές τους για να παρουσιαστώ εγώ εδώ. Τους είμαι ευγνώμων για όλες τις τελετές που προετοιμάστηκαν για να τιμήσω και τους δικούς μας και τους δικούς σας αεροπόρους, οι δύο αυτές πλευρές που πολέμησαν ενωμένες κατά του κατακτητή την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου».

O επισμηναγός Τόνι Αϊβορς στο πιλοτήριο του βομβαρδιστικού ‘City of Lincoln’ τύπου Λάνκαστερ. (Πηγή: RAF)

Το ξεκίνημα

Ο Thomas Clifford (Tony) Iveson Γεννήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1919. Το 1938, σε ηλικία 19 ετών, κατετάγη στη RAF ως έφεδρος εθελοντής σμηνίτης (ΑΣΜΑ 742036). Εκπαιδεύτηκε ως χειριστής κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην 5η Σχολή Χειριστών Αεροπορίας, με έδρα το Sealand.

Έλαβε την εξειδίκευση του διώκτη επί μαχητικών Σπιτφαϊρ, προήχθη σε έφεδρο σμηνία (Ι) και τοποθετήθηκε στην 616 Μοίρα Διώξεως της RAF. To βάπτισμα του πυρός το πήρε στη Μάχη της Αγγλίας.

Μία μάχη που είχε αποφασιστική σημασία για την έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ιστορικά αποτελεί την πρώτη μάχη αποκλειστικά μεταξύ αμιγώς αεροπορικών δυνάμεων. Δύο πανίσχυρες πολεμικές μηχανές της εποχής είναι έτοιμες να συγκρουστούν στον αέρα. Η γερμανική Λουφταβάφε, η οποία διαθέτει 2660 αεροπλάνα παντός τύπου, με τη βρετανική RAF με τα περίπου 700 καταδιωκτικά αεροπλάνα  Αντικειμενικός σκοπός της ναζιστικής Γερμανίας, να καταβάλει τις βρετανικές αεροπορικές δυνάμεις, για να μπορέσει να πραγματοποιηθεί το σχέδιο «Θαλάσσιος Λέων», που προέβλεπε την απόβαση των γερμανικών δυνάμεων στα βρετανικά νησιά.

Μπορεί να πέρασαν 73 ολόκληρα χρόνια από τότε, ωστόσο ο Τόνι Αϊβσον θυμάται ακόμη τη Μάχη της Αγγλίας. Μάλιστα, όπως μας εξομολογήθηκε, εκεί είχε την πρώτη του μεγάλη πολεμική περιπέτεια.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1940, ύστερα από αερομαχία με ένα έμφορτο γερμανικό βομβαρδιστικό τύπου Γιουνκερς 88, ο έφεδρος τότε σμηνίας (Ι) Τόνι Αϊβσον αναγκάστηκε σε προσθαλάσσωση, 20 μίλια από την ακτή στην περιοχή του ακρωτηρίου Cromer λόγω εξαντλήσεως των καυσίμων του.

Για καλή του τύχη τον περισυνέλεξε άκατος της ακτοφυλακής του Great Yarmouth. «Θυμάμαι όταν υπηρετούσα σε μία αεροπορική βάση στη βόρεια Αγγλία, μία μέρα είχα πάρει εντολή ταχείας απογείωσης για να καταδιώξω ένα γερμανικό Γιούνκερς 88, το οποίο προσπαθούσε να καταβυθίσει μια βρετανική νηοπομπή».

Η προσθαλάσσωση

«Ήταν μία σκληρή αερομαχία με το γερμανικό βομβαρδιστικό, το οποίο κάποια στιγμή με πυροβολούσε τόσο που το Σπίτφαϊρ που πετούσε πήρε φωτιά στον αέρα  ενώ παράλληλα έχανα καύσιμα. Δεν είχα άλλη επιλογή παρά να προχωρήσω σε αναγκαστική προσθαλάσσωση. Έτσι κι έγινε με επιτυχία. Ευτυχώς από το σημείο περνούσε ένα αγγλικό καράβι και με μάζεψε σώο και αβλαβή».

Η RAF, παρότι αριθμητικά μικρότερη από τη Λουφτβαφε, υπερασπίζει αποτελεσματικά τον εθνικό εναέριο χώρος της. Οι αεροπορικές επιδρομές θα διαρκέσουν έως τις 15 Σεπτεμβρίου του 1940 και θα ολοκληρωθούν με την επίθεση κατά του Λονδίνου. Ήταν η πρώτη μεγάλη γερμανική ήττα από την αρχή του πολέμου. Καθ’όλη τη διάρκεια της επιχείρησης, 23000 Βρετανοί πολίτες σκοτώθηκαν και άλλοι 32000 τραυματίστηκαν, ενώ καταρρίφθηκαν 1887 γερμανικά αεροπλάνα.

Ο Αϊβσον στις 11 Οκτωβρίου του 1940 μετατέθηκε στην 92α Μοίρα και ακολούθως τον Μάιο του 1942 μετακινήθηκε στη Ροδεσία ως εκπαιδευτής προαγόμενος σε έφεδρο υποσμηναγό.

Εκεί έμαθε για πρώτη φορά για τους Έλληνες αεροπόρους, οι οποίοι πολεμούσαν γενναία στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής.

«Για περίπου δύο χρόνια, όταν δίδασκα στη Ροδεσία, είχα γνωρίσει Ροδεσιανούς χειριστές, οι οποίοι είχαν πετάξει με τους Έλληνες αεροπόρους στο βορειοαφρικάνικο μέτωπο και μου είχαν πει τα καλύτερα λόγια γι’αυτόυς».

Βομβαρδισμός του γερμανικό θωρηκτού Τιρπιτζ, το πρωινό της 3ης Απριλίου 1944, με βαρέος και μεσαίου τύπου βόμβες από την RAF, το πλοίο εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια της κίνησης του από το αγκυροβόλιο του στο φιόρδ Αλτεν στη Νορβηγία. (Πηγη: Wikipedia)

Τιρπιτζ

Όταν βύθισε το θωρηκτό «Τιρπιτζ», με βόμβες έξι τόνων, κερδίζοντας ένα από τα ανώτερα παράσημα

Κατά την επιστροφή του στη Βρετανία εντάχθηκε στην περίφημη Μοίρα 617 «Dambusters», την επίλεκτη Μοίρα Βομβαρδιστικών της RAF. Τον Ιούλιο 1944, ύστερα από εκπαίδευση ως κυβερνήτης βομβαρδιστικού Λάνκαστερ, προήχθη σε έφεδρος επισμηναγός. ον Οκτώβριο του 1944 συμπλήρωσε 27 πολεμικές αποστολές, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η προσβολή του γερμανικού «θωρηκτού τσέπης», του «Τίρπιτζ», κερδίζοντας τον Μάρτιο του 1945 τον «Σταυρό Ιπτάμενου» (DFC), ένα από τα ανώτερα βρετανικά παράσημα. «Κάναμε πολλές βομβαρδιστικές επιθέσεις στη Γερμανία.

Η κυριότερη που δεν πρόκειται να ξεχάσω ποτέ ήταν αυτή εναντίον του γερμανικού θωρηκτού «Τίρπιτζ». «Θυμάμαι στην τρίτη αεροπορική επίθεση εναντίον του το καταβυθίσαμε με πελώριες βόμβες τύπου Barnes Wallis, που έμοιαζαν με επιδαπέδια ηχεία κολόνες και η καθεμία ζύγιζε έξι τόνους».

Από την 617 Μοίρα μετακινήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 1945, τοποθετούμενος στην επιστρατευμένη Βρετανική Εταιρεία Δημοσίων Αερομεταφορών BOAC, πετώντας τροποποιημένα βομβαρδιστικά Λάνκαστερ σε εννέα θέσεων επιβατηγά, γνωστά και ως Λανκαστριανς, και εγκαινιάζοντας τη γραμμή Μ. Βρετανία – Αυστραλία – Μ. Βρετανία, για να απολυθεί οριστικά των τάξεων της RAF, θεωρούμενος απόστρατος, στις 12 Ιουλίου 1949. Εξακολούθησε όμως να παρέχει τις ανεκτίμητες υπηρεσίες του στη RAF πετώντας με τα HP Hastings της Διοίκησης Μεταφορών (Transport Command) έως και το 1951.

21 ετών, επέζησε από την κατάρριψη του αεροσκάφος του πάνω στην Βόρεια Θάλασσα κατά τη διάρκεια της πρώτης του πτήσης στη Μάχη της Αγγλίας. (Πηγή: BBC)

«Να θυμόμαστε πάντα όσους θυσιάζονται»

Ο Τόνι Αίβσον βρέθηκε στην Αθήνα ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση του κ. Ανδρέα-Φραγκίσκου Φρέρη και της συζύγου του, για τα εγκαίνια του Αρχείου Πολέμου. Μάλιστα, ο Βρετανός ΑΚ.ΑΜ. συνταγματάρχης Τόνι Μόρφετ παρέθεσε απογευματινό τσάι στην οικία του Βρετανού πρέσβη προς τιμήν του Βρετανού παλαίμαχου αεροπόρου, με την παρουσία των Ελλήνων παλαίμαχων αεροπόρων αντιπτεράρχου (Ι) ε.α Κωνσταντίνου Χατζηλάκου, ταξιάρχου (Ι) ε.α. Γέωργιου Παντελίδη, καθώς και των Ανδρέα και Ανναμπέλλας Φρέρη.

Κατά τη διάρκεια της ιδιαίτερης αυτής συνάντησης δόθηκε η ευκαιρία στους αιωνόβιους συμμάχους αεροπόρους να θυμηθούν πολεμικές στιγμές, να ανταλλάξουν απόψεις από τις εμπειρίες τους στις εμπόλεμες περιοχές, ενώ έγινε γνωστό ότι ο επισμηναγός (Ι) ε.α. RAF Τόνι Αϊβσον θα είναι επιχειρησιακά παρών, ως ένας από τους οκτώ τελευταίους επιζώντες αεροπόρους, στον εορτασμό για τα 70 έτη των «Dambusters» που θα πραγματοποιηθούν τον Μάιο 2013.

Τα τελευταία χρόνια, ως αντιπρόεδρος των Βρετανών παλαίμαχων αεροπόρων βομβαρδιστικών (Bomber Command Association), ηγείται εκστρατείας για τη δημιουργία ενός μόνιμου μνημείου, στο Green Park του κεντρικού Λονδίνου, για τους 55573 Βρετανούς βομβαρδιστές, οι οποίοι θυσιάστηκαν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πρόσφατα δε ο Τόνι Αϊβσον πέταξε πάλι με Λάνκαστερ, σε μία πτήση μνήμης για τη «Μάχη της Αγγλίας».

Ο Τόνι Αϊβσον μας λέει κλείνοντας τη σύντομη συνομιλία μας: «Οφείλουμε να θυμόμαστε πάντα και να τιμούμε αυτούς που θυσιάζονται για την ελευθερία της χώρας τους».

Του ΣΩΤΗΡΗ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

Εφημερίδα «Κυριακάτικη Δημοκρατία»
20 Ιανουαρίου 2013

2 Σχόλια

  1. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Δ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ

    ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ.
    ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ..ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ. Γ.Δ.Μ

    Απάντηση
    • Δούκας Γαϊτατζής

      Καλησπέρα κ.Μέρμηγκα.
      Απ’οτι ξαναβλέπω, στο φύλλο της εφημερίδας «Κυριακάτικη Δημοκρατία» της 20ης Ιανουαρίου 2013, το όνομα του αρθρογράφου στο «Ο “ αετός” της RAF που ταπείνωσε τους Γερμανούς» είναι του ΣΩΤΗΡΗ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ.

      Αν επιθυμείτε, μπορώ, ευχαρίστως, να σας αποστείλω το φύλλο της εφημερίδας, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, σε μορφή PDF.

      Με εκτίμηση
      ΔΓ

      Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: