Η πρόσφατη έκθεση στρατιωτικού υλικού IDEX 2013 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) επιβεβαίωσε την άποψη ότι η περιοχή του Περσικού Κόλπου αποτελεί μία απο τις πίο σημαντικές αγορές οπλικών συστημάτων στον πλανήτη.

O Σερβικός πύραυλος Advanced Light Attack System (ALAS). (Πηγη: Wikipedia)

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΣΙΜΠΟΥΚΗ

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, τα ΗΑΕ, η χώρα δηλαδή που φιλοξένησε την IDEX 2013, υπέγραψαν σειρά συμβάσεων για την αγορά στρατιωτικού υλικού αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ. Αν και οι περισσότερες συμβάσεις αφορούσαν σε προϊόντα μεγάλων εταιρειών από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Τουρκία, μία σύμβαση αξίας 200 εκατ. ευρώ ήταν αυτή που προκάλεσε την έκπληξη των ειδικών αναλυτών. Πρόκειται για τη σύμβαση που υπογράφηκε από την κρατική εταιρεία των ΗΑΕ Emrates Advenced Research and Technology Holding (EARTH) και τη Σερβική Διεύθυνση Εξοπλισμών και Αμυντικής Βιομηχανίας Yugoimport SDPR για την από κοινού ανάπτυξη και κατασκευή του σερβικού πυραυλικού συστήματος ALAS, το οποίο θα εξοπλίσει τις Ένοπλες Δυνάμεις της αραβικής χώρας. Η επιτυχία της σερβικής εταιρείας τάραξε τα νερά της διεθνούς αμυντικής βιομηχανίας, αφού οι παραδοσιακοί προμηθευτές οπλικών συστημάτων των ΗΑΕ είναι οι ΗΠΑ, η Γαλλία, η Ρωσία και πρόσφατα η Τουρκία. Η επιλογή του σερβικού πυραύλου ALAS από τα ΗΑΕ αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα μία επιτυχημένης προσπάθειας, η οποία βασίστηκε σ’ενα υποσχόμενο προϊόν, μία μακροχρόνια εμπορική στρατηγική και, το σημαντικότερο, στην πλήρη υποστήριξη της κυβέρνησης της Σερβίας.

Το ιστορικό της ανάπτυξης του βλήματος

Το πρόγραμμα ανάπτυξης του σερβικού πυραυλικού συστήματος ALAS ξεκίνησε το 2001 απο την ιδιωτική σερβική εταιρεία EdePro και χρηματοδοτήθηκε πο την κρατική υπηρεσία Εξοπλισμών και Αμυντικής Βιομηχανίας της Σερβίας, τη Yugoimport SDPR. Παρά το γεγονός οτι ο αμυντικός προϋπολογισμός της Σερβίας μετά το 2001 ήταν ιδιαίτερα χαμηλός (689 εκατ. δολάρια το 2002, 729 εκατ. δολάρια το 2003, 732 εκατ. δολάρια το 2004, 630 εκατ. δολάρια το 2005 και 703 εκατ. δολάρια το 2006), η Yugoimport SDPR κατάφερε να χρηματοδοτήσει σειρά αναπτυξιακών προγραμμάτων, τα οποία απέδωσαν σημαντικό αριθμό ολοκληρωμένων οπλικών συστημάτων, όπως το αυτοκινούμενο πυροβόλο των 155/52 χλστ. M03 NORA B52-KO, ο φορητός αντιαρματικός πύραυλος BUMBAR, το ραντάρ επιτήρησης εδάφους PR-15 και το βλήμα πολλαπλών χρήσεων ALAS. Το τελευταίο ειναι ένα κυλινδρικού σχήματος βλήμα μήκους 2,685 μέτρων, διαμέτρου 0,175 μέτρων, με άνοιγμα πτερύγων που φτάνει τα 1,546 μέτρα. Το συνολικό βάρος του βλήματος είναι 72 κιλά πριν από την εκτόξευση και την απόρριψη του επιταχυντή πυραυλοκινητήρα στερών καυσίμων. Η πολεμική κεφαλή του βλήματος φτάνει τα 10 κιλά και το ALAS μπορεί να φέρει εναλλακτικά δύο είδη κεφαλών, θραυσματογόνο Υψηλής Εκρηκτιμότητας και διπλή εν σειρά Κοίλης Γόμωσης με διατρητική δυνατότητα 1000 χλστ. ομοιογενούς χάλυβα (RHA).

To βλήμα προωθείται απο ένα κινητήρα turbojet TMM-40 Mungoose, συνολικού βάρους 6,9 κιλών, ο οποίος αποδίδει μέχρι και 400 N ώση. Η ταχύτητα πλεύσης του ALAS είναι 150 μέτρα/δευτερόλεπτο, ενώ η μέγιστη ταχύτητα που μπορεί το βλήμα να πετύχει είναι 0,8 mach. Το βλήμα ίπταται σε ύψος μέχρι και 2000 μέτρων, η δε μέγιστη επιχειρησιακή του εμβέλεια φτάνει τα 25 χιλιόμετρα.

Το ALAS (Advanced Light Attack System) φέρεται να βρίσκεται υπό ανάπτυξη από τα τέλη της δεκαετίας του 90 με την συμμετοχή διαφόρων σερβικών ιδιωτικών και κρατικών φορέων, αλλά η έλλειψη χρηματοδότησης είχε κάνει την διαδικασία πάρα πολύ αργή. (Πηγή: ΠΤΗΣΗ & ΔΙΑΣΤΗΜΑ)

Το βλήμα ALAS κατευθύνεται προς το στόχο χρησιμοποιώντας ένα ανθεκτικό καλώδιο οπτικής ίνας αμφίδρομης λειτουργίας, το οποίο ξετυλίγεται απο το πίσω μέρος του βλήματος κατά την πτήση του προς το στόχο. Για το λόγο αυτό ο κινητήρας του ALAS διαθέτει δύο ακροφύσια στα πλάγια του βλήματος, ώστε να μην υπάρχει πρόβλημα κατά το ξετύλιγμα της οπτικής ίνας.

Η καθοδήγηση του ALAS γίνεται αρχικά αυτόματα, με τη χρήση του συστήματος αδρανειακής πλοήγησης INS/GPS που διαθέτει το βλήμα, σε συνδυασμό με τα δεδομένα που έχουν φορτωθεί στον υπολογιστή του ALAS για την περιοχή που θα χρησιμοποιηθεί, καθώς και για το στόχο, ο χειριστής του μπορεί να εποπτεύσει την περιοχή που ίπταται το ALAS σε απόσταση μέχρι και 3 χιλιομέτρων και να ελέγξει την πορεία του βλήματος χάρη στον ηλεκτροπτικό αισθητήρα CCDTV/IIR που διαθέτει στο ρύγχος του. Ο ηλεκτροπτικός αισθητήρας μεταδίδει την εικόνα που λαμβάνει στο χειριστή μέσω της ανθεκτικής οπτικής ίνας που απελευθερώνει το βλήμα, με ταχύτητα μετάδοσης δεδομένων τα 240 kbit/sec. Ο χειριστής μπορεί να ελέγξει την πορεία του βλήματος προς το στόχο μέχρι το τελευταίο λεπτό πριν απο την πρόσκρουση χάρη στην οπτική ίνα που μεταδίδει τα δεδομένα απο τη βάση προς το βλήμα με ταχύτητα 128 kbit/sec. Η τεχνική αυτή δίνει τη δυνατότητα στο χειριστή να παρέμβει ακόμα και προ της πρόσκρουσης του βλήματος στο στόχο, αυξάνοντας την ευστοχία του.

Στη φωτογραφία τα δύο ακροφύσια στα πλάγια του βλήματος.

Η εμπορική προώθηση

Η εμπορική προώθηση του σερβικού βλήματος στη διεθνή αγορά θα μπορούσε να αποτελέσει ενα κλασικό παράδειγμα προς αντιγραφή από την ελληνική βιομηχανία και τις αρμόδιες υπηρεσίες του ελληνικού κράτους. Το πυραυλικό σύστημα ALAS αποτέλεσε μαζί με άλλα συστήματα το αποτέλεσμα της προσπάθειας του σερβικού κράτους να ανασυγκροτήσει την αμυντική βιομηχανία της χώρας μετά τον καταστροφικό πόλεμο με το NATO το 1999. Τότε οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί είχαν καταστρέψει ολοκληρωτικά τις υποδομές της σερβικής αμυντικής βιομηχανίας, η οποία ξεκίνησε την ανασυγκρότηση της από το μηδέν. Όμως ο δημιουργικός και συντονιστικός ρόλος της SDPR, σε συνδυασμό με την πολιτική απόφαση της σερβικής κυβέρνησης να αξιοποιήσει το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας, επέτρεψε την αναγέννηση της σερβικής αμυντικής βιομηχανίας, η οποία επιτυγχάνει εξαγωγές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Απο την άλλη, οι σερβικές εταιρείες, αξιοποιώντας υπάρχουσες ώριμες τεχνολογίες, ανέπτυξαν οπλικά συστήματα χαμηλού τεχνολογικού κινδύνου, τα οποία δεν απαιτούν υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και υποστήριξης απο το χρήστη. Χάρη σε αυτή την πολιτική οι σερβικές εταιρείες καταφέρνουν να κερδίζουν νέες αγορές, ακόμα και για οπλικά συστήματα των οποίων η ανάπτυξη δεν έχει ολοκληρωθεί. Το σπουδαιότερο όμως ειναι οτι οι σερβικές εταιρείες διαθέτουν σημαντική εμπορική αυτονομία, αφού προτείνουν στους πιθανούς πελάτες τους πρωτίστως ολοκληρωμένα οπλικά συστήματα ή προτάσεις αναβάθμισης παλαιών συστημάτων και όχι υποσυστήματα τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος νέων οπλικών συστημάτων άλλων κατασκευαστών.

Φωτογραφία του πυραύλου ALAS κατά τη διάρκεια αεροπορικής έκθεσης.

Επιπλέον, η υποστήριξη του σερβικού κράτους για την προώθηση των οπλικών συστημάτων στη διεθνή αγορά είναι τέτοια, ώστε ακόμα και ο υπουργός Άμυνας και πρώτος αναπληρωτής πρωθυπουργός της χώρας, Alexander Vucic, ενεπλάκη ενεργά στην προώθηση του σερβικού πυραυλικού συστήματος στα ΗΑΕ, με αλλεπάλληλα ταξίδια και επαφές με τους αρμόδιους φορείς, αγωνιζόμενος για τα εμπορικά συμφέροντα της χώρας του, χωρίς να ανησυχεί για το πολιτικό κόστος. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός της Σερβίας, παρά τα οικονομικά και άλλα προβλήματα της χώρας του (βλ. Κόσοβο), έχει εντάξει στο στρατηγικό σχεδιασμό της κυβέρνησης του την ενδυνάμωση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Έστω και με τους περιορισμένους πόρους που το σερβικό κράτος διέθετε, η κυβέρνηση της χώρας κατάφερε να ξαναδημιουργήσει μία σύγχρονη, εξωστρεφή αμυντική βιομηχανία, η οποία δεν φοβήθηκε το διεθνή ανταγωνισμό και κατάφερε να αποσπάσει συμβόλαια όχι μόνο από τους παραδοσιακούς πελάτες της παλαιάς γιουγκοσλαβικής βιομηχανίας, αλλά και από χώρες στις όποιες δε είχε στο παρελθόν παρουσία, όπως τα ΗΑΕ.

Απο την άλλη, οι ελληνικές κυβερνήσεις αντιμετώπισαν την εγχώρια αμυντική βιομηχανία ώς αναγκαίο κακό και ουδέποτε υπήρξε σχέδιο διαχρονικής ανάπτυξης της με συγκεκριμένα εξελικτικά στάδια και στόχους. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ τα τελευταία δώδεκα χρόνια δαπανηθήκαν δισεκατομμύρια ευρώ για την αγορά νέων οπλικών συστημάτων, στην κατασκευή των οποίων οι ελληνικές εταιρείες είχαν ουσιαστική συμμετοχή, δεν υπήρξε εθνική πολιτική για την αξιοποίηση της πολύτιμης τεχνογνωσίας που η ελληνική βιομηχανία απέκτησε, ώστε να αναπτυχθούν ολοκληρωμένα οπλικά συστήματα με εξαγωγικές προοπτικές. Αν και παλαιότερα προβλεπόταν η αξιοποίηση μέρους των ετήσιων αμυντικών δαπανών για την έρευνα και ανάπτυξη νέων οπλικών συστημάτων από την εγχώρια βιομηχανία, αυτό ουδέποτε υλοποιήθηκε. Ακόμα και σήμερα που το Δημόσιο μπορεί να αξιοποιήσει μέρος από τα 290 εκατ. ευρώ των Εγγυητικών Επιστολών των συμβάσεων των Αντισταθμιστικών Ωφελημάτων που έχουν λήξει για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης νέων συστημάτων, αυτό δεν συμβαίνει.

Σε γενικές γραμμές, κανένας υπουργός Εθνικής Άμυνας μέχρι σήμερα δεν πίστεψε ότι η ελληνική αμυντική βιομηχανία θα μπορούσε να αποτελέσει μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, ενώ η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, μετά απο λειτουργία τριάντα και πλέον ετών, δεν φαίνεται οτι μπορεί να αναλάβει πρωτοβουλίες ανάλογες με αυτές που υλοποιεί η SDPR με επιτυχία παρά τους περιορισμένους πόρους της.

28η Μαρτίου 2013

www.epikaira.gr

Δείτε στο 01:20 του παρακάτω βίντεο το περίπτερο της Yugoimport SDPR στη Διεθνή Έκθεση IDEX 2013 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=yyMFaFrmIxA]

About The Author

Παρατηρητής και ιστογράφος θεμάτων αμυντικής τεχνολογίας. Δεσμευμένος με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και παθιασμένος με οτιδήποτε στρατιωτικό.

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: