«Μαθήματα διπλωματίας» του Κίσλινγκ Τζον Μπρέιντυ

Το βιβλίο Μαθήματα Διπλωματίας είναι μια καθηλωτική αφήγηση της αμερικανικής διπλωματίας του τέλους του 20ού και των αρχών του 21ου αιώνα.

Τον Φεβρουάριο του 2003, ο Τζον Μπρέιντι Κίσλινγκ παραιτήθηκε από τη θέση του πολιτικού συμβούλου της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την επικείμενη εισβολή της κυβέρνησης Μπους στο Ιράκ. Συνεργαζόμενος στενά για εφτά χρόνια με Έλληνες πολιτικούς, διπλωμάτες και δημοσιογράφους σε θέματα σχετικά με την πρώην Γιουγκοσλαβία, την ελληνο-τουρκική συμφιλίωση και την «Ε.Ο. 17 Νοέμβρη», απέκτησε μια πιο βαθιά γνώση της ανθρώπινης φύσης και των ορίων της αμερικανικής πολιτικής. Οι Έλληνες ήταν βέβαιοι εξαρχής πως η εισβολή στο Ιράκ θα αποδεικνυόταν καταστροφική ― και είχαν δίκιο.

Το έργο Μαθήματα Διπλωματίας διαπνέεται από την πεποίθηση του Κίσλινγκ ότι καταστροφές όπως του Ιράκ είναι προβλέψιμες και μπορούν να αποτραπούν. Η δύναμη της Αμερικής να διαμορφώνει τον κόσμο σύμφωνα με τα δικά της συμφέροντα περιορίζεται από εκατοντάδες ξένους εθνικισμούς και από την ανθρώπινη φύση. Οι πολιτικές αποφάσεις των ξένων εταίρων της Αμερικής λαμβάνονται με βάση το εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι κάθε χώρας, όπως ακριβώς συμβαίνει και μέσα στις ίδιες τις ΗΠΑ. Ο Κίσλινγκ καλεί να εφαρμοστεί μια ρεαλιστική εξωτερική πολιτική που να αναγνωρίζει τα όρια της δύναμης των ΗΠΑ και να λαμβάνει υπόψη της τι είναι δυνατό και εφικτό σε έναν κόσμο που οι Αμερικανοί τον μοιράζονται με περισσότερους από έξι δισεκατομμύρια άλλους ανθρώπους.

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Αμερικανοί ―στα οποία συμπεριλαμβάνονται η τρομοκρατία και η μη διασπορά των πυρηνικών όπλων, όπως επίσης η εμπορική πολιτική, η περιβαλλοντική προστασία και η δημόσια υγεία― δεν μπορούν να λυθούν με στρατιωτικά μέσα. Οι ΗΠΑ πάντα έβγαιναν κερδισμένες όταν υποστήριζαν το διεθνές δίκαιο και την ενίσχυση των πολυμερών θεσμών. Καθώς αυξάνεται ο παγκόσμιος πληθυσμός, η ασφάλεια και η ευημερία του αμερικανικού λαού εξαρτάται όλο και περισσότερο από τη συνεργασία με τους ξένους εταίρους. Όταν η μοναδική υπερδύναμη εκλαμβάνεται ως εγωιστική και περιφρονητική, το οικονομικό και στρατηγικό κόστος της συνεργασίας με τις ΗΠΑ αυξάνεται ουσιαστικά. Όταν η αμερικανική πολιτική διαμορφώνεται με βάση μια καλοπροαίρετη και βαθιά κατανόηση της πολιτικής κάθε χώρας, η συνεργασία είναι σχεδόν απαλλαγμένη από κάθε κόστος και οι ΗΠΑ μπορούν να επιτύχουν τους στόχους τους.

Η πνευματώδης, παθιασμένη ανατομία της αμερικανικής διπλωματίας και της εξωτερικής πολιτικής στην οποία προβαίνει ο Κίσλινγκ πρέπει να διαβαστεί από όλους όσοι ενδιαφέρονται για τον μεταβαλλόμενο ρόλο της Αμερικής στον κόσμο.

Συνέντευξη του Τζον Μπρέιντι Κίσλινγκ στο «Βήμα»

Αποσπάσματα από το βιβλίο του πρώην διπλωμάτη της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα: ο χειρισμός της εισβολής στο Ιράκ, οι συχνές συνομιλίες με τον κ. Κολοζώφ και το φιάσκο των μυστικών υπηρεσιών με τη «17 Νοέμβρη»..
 
«Το Βήμα» δημοσίευσε αποσπάσματα από την ελληνική έκδοση του βιβλίου του Τζον Μπρέιντι Κίσλινγκ, πρώην διπλωμάτη της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα, ο οποίος παραιτήθηκε το 2003 διαφωνώντας με την εισβολή στο Ιράκ. Τα αποσπάσματα αναφέρονται στο πώς χειρίστηκε η πρεσβεία το ζήτημα της εισβολής με την κυβέρνηση, στις συχνές συνομιλίες με το στέλεχος του ΚΚΕ κ. Κολοζώφ και στο φιάσκο των αμερικανικών υπηρεσιών εναντίον της «17 Νοέμβρη». Το βιβλίο «Μαθήματα Διπλωματίας», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη, αναφέρεται και σε άλλα θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος: το Σκοπιανό, την αγορά των τανκς Leopard κτλ.

Η δημοσιογραφική γκάφα που με έπληξε προσωπικά ήταν απόρροια μιας εκτενούς, ειλικρινούς συνομιλίας με έναν δημοσιογράφο που ήταν σε θέση να έχει πληροφορίες αναφορικά με τις φθίνουσες προοπτικές του έλληνα πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη. Σε αυτόν τον αγώνα οι ΗΠΑ δεν ελάμβαναν μέρος. (…) Ο Σημίτης όντως ήταν καμένος, αν και θα χρειαζόταν άλλος ενάμισης χρόνος για να αποδειχθεί αυτό. Αυτός που τον αντικατέστησε ήταν ο Γιώργος Παπανδρέου, κάτι που ανέμεναν οι ΗΠΑ. (…) Η αμερικανική κυβέρνηση δεν είχε έρεισμα στην ελληνική εσωτερική πολιτική είτε για να βοηθήσει είτε για να βλάψει τον Σημίτη, για τον οποίο οι ΗΠΑ έτρεφαν σεβασμό και βεβαίως όχι μοχθηρία. Ο Σημίτης μπορούσε και όντως ανασυγκρότησε το κόμμα.

Το αντίστοιχο της βοήθειας προς τους φίλους της Αμερικής είναι η εξουδετέρωση των εχθρών. Μια καλή λίστα εχθρών βοηθάει να διατηρεί κανείς τα ανταγωνιστικά του ένστικτα ζωηρά, και είναι εξυπηρετικό για τη γραφειοκρατική προβολή στην Ουάσιγκτον. (…) Ως γραμματέας β´ του Πολιτικού Τμήματος (της Πρεσβείας) συνήθιζα να κάνω μια αρκετά μακρινή διαδρομή κάθε λίγους μήνες προς την έδρα του ΚΚΕ, σε ένα απόμακρο εργατικό προάστιο της Αθήνας. Περνούσα μπροστά από μια τεράστια προτομή του Λένιν και συζητούσα επί μία ώρα με τον σύντροφο Κολοζώφ, μέλος του Πολιτικού Γραφείου και επικεφαλής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων. Επισήμαινα όλους τους τομείς όπου συνέκλιναν τα συμφέροντα των ΗΠΑ και η πολιτική του ΚΚΕ, όπως η σταθερότητα στα Βαλκάνια και τα ανθρώπινα δικαιώματα, και ζητούσα να μάθω την άποψη του ΚΚΕ για πολιτικά γεγονότα, όπως η εξελισσόμενη κατάρρευση του παγκόσμιου κομμουνισμού. Ο Κολοζώφ πιθανότατα ουδέποτε πίστεψε μια λέξη μου, αλλά και οι δύο απολαμβάναμε την ανταλλαγή των επιχειρημάτων μας. Οταν μετά τις εκλογές το 1989 προέκυψε αδιέξοδο και οι κομμουνιστές πήραν μέρος στον κυβερνητικό συνασπισμό, είχα σχέσεις που μπορούσα να επικαλεστώ και ήξερα ότι δεν υπήρχε λόγος πανικού.

Στις 10 Οκτωβρίου (2002) πήγα στο υπουργείο Εξωτερικών μαζί με τον πρέσβη μου (Νίκολας Μπερνς) για να συναντήσουμε τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Παπανδρέου. Είχα μαζί μου ένα ντοσιέ με έναν σφραγισμένο φάκελο ο οποίος περιείχε αντίγραφο της έκθεσης για τα ιρακινά όπλα μαζικής καταστροφής και την αδιαβάθμητη ιστοσελίδα της CIA μαζί με ένα αντίγραφο της επίσημης βρετανικής λευκής βίβλου (το «απατηλό ντοσιέ» που εν μέρει ήταν αντιγραφή από τη διδακτορική διατριβή κάποιου). Αυτά ήταν όλα κι όλα όσα μας είχε δώσει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ από τα υλικά των υπηρεσιών πληροφοριών, ανταποκρινόμενο στην επείγουσα έκκλησή μας να παρασχεθούν τεκμήρια για την επικείμενη απειλή της παγκόσμιας ειρήνης από το Ιράκ.

Ο Παπανδρέου ήταν σημαντικός άνθρωπος για εμάς και οφείλαμε να τον πείσουμε, διότι από την 1η Ιανουαρίου 2003 η Ελλάδα θα αναλάμβανε την εναλλασσόμενη προεδρία της ΕΕ. Και ο Παπανδρέου θα προήδρευε στις συνόδους της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική που θα διαμόρφωναν την αντίδραση της Ευρώπης στην έκκλησή μας για πόλεμο. Εκ πρώτης όψεως οι εκθέσεις φαίνονταν αρκετά έγκυρες. Εχαναν την αξιοπιστία τους όταν δαπανούσες μόνο είκοσι λεπτά στο Διαδίκτυο για να διαβάσεις τις δημοσιευμένες εκθέσεις των επιθεωρητών όπλων των Ηνωμένων Εθνών. Αργά ή γρήγορα οι Ελληνες θα συνειδητοποιούσαν ότι τα βασικά επιχειρήματα των ΗΠΑ – επί παραδείγματι, τα χιλιάδες λίτρα καλλιέργειας μικροβιακών παραγόντων «για τα οποία δεν είχαν δοθεί εξηγήσεις» – παρέλειπαν ζωτικά γεγονότα και χρονολογίες, ώστε να αφήνουν την εντύπωση πως έλειπαν και άρα υπήρχαν ακόμη επικίνδυνα δοχεία γεμάτα με ιρακινές καλλιέργειες άνθρακα. (…) Σε δύο ή τρεις ξαναμμένες συζητήσεις με τους συμβούλους του Παπανδρέου χρησιμοποίησα το επιχείρημα ότι εάν οι Ελληνες ήθελαν να αποτρέψουν τον πόλεμο, η μόνη αποδοτική τακτική ήταν η ενιαία, σθεναρή, διεθνής πίεση προς τον Σαντάμ Χουσεΐν ώστε να αναγκαστεί να συμμορφωθεί πλήρως με τις επιθεωρήσεις του ΟΗΕ.

Ο Παπανδρέου ήταν αρκετά εκτιμώμενο πρόσωπο ώστε να λαμβάνει τις τηλεφωνικές του κλήσεις ο υπουργός Κόλιν Πάουελ. Ο προεδρικός ρόλος του Παπανδρέου στην ΕΕ τού παρείχε ένα επιπρόσθετο πλεονέκτημα. Αρχισε να αξιοποιεί τις επαφές της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο προσπαθώντας να πείσει τον Αραβικό Σύνδεσμο να συμμετάσχει σε μια αντιπροσωπεία που θα ζητούσε από τον Σαντάμ να παραιτηθεί για να σώσει τη χώρα του. Προφανώς αυτή θα ήταν μια παρατεταμένη προσπάθεια, με δεδομένη την κτηνώδη ιστορία του Σαντάμ, αλλά ο Παπανδρέου τηλεφώνησε στον Πάουελ για να ζητήσει την υποστήριξή του. Ημουν προετοιμασμένος να δω μια αντίδραση δυσπιστίας. Δεν ήμουν προετοιμασμένος για το τηλεγράφημα που διάβασα. Ο Πάουελ ξεκαθάριζε ότι οι ΗΠΑ δεν θα κουνούσαν ούτε το μικρό δαχτυλάκι τους για να βοηθήσουν τον Παπανδρέου ή τον Αραβικό Σύνδεσμο να προωθήσουν μια ειρηνική έξοδο για τον Σαντάμ. Ενα μόνο συμπέρασμα ήταν δυνατό. Ο πρόεδρος Μπους δεν ενδιαφερόταν για αυτή καθαυτή την αλλαγή του ιρακινού καθεστώτος αλλά για μια καθεστωτική αλλαγή που θα επέφερε ο αμερικανικός στρατός.

Το αν η CIA είχε το δικαίωμα να εκδικηθεί παραδειγματικά τον φόνο του επικεφαλής της στην Αθήνα το 1975 (του σταθμάρχη της Τζορτζ Γουέλς) από τη 17Ν ήταν ένα πολιτικό ερώτημα στο οποίο έξι διαδοχικοί πρόεδροι απάντησαν ενστικτωδώς καταφατικά. Το αν η CIA είναι το κατάλληλο όργανο αυτής της εκδίκησης είναι ένα πολύ διαφορετικό ερώτημα. Η ομάδα που προκάλεσε τη CIA ήταν μια μικρή ομάδα ελλήνων αριστερών. Διέπραξαν τα εγκλήματά τους εναντίον συμπατριωτών τους Ελλήνων, σε ελληνικό έδαφος. Η ελληνική αστυνομία τελικά τους συνέλαβε στις 29 Ιουνίου 2002. Τους επόμενους μήνες φάνηκε ότι ο εικοσιεπταετής πόλεμος της Αμερικής εναντίον της 17Ν ήταν ένα φιάσκο. (…) Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας που στάλθηκαν στην Αθήνα ήταν ικανοί και καλά εκπαιδευμένοι. Οταν έφεραν εις πέρας καθήκοντα στα οποία είχαν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Οι τεχνικές ικανότητες των ΗΠΑ, επί παραδείγματι, είναι αξεπέραστες. Ωστόσο οι Αμερικανοί δεν είχαν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ελλήνων συνάδελφων τους στο να βρουν ψύλλους στα άχυρα στο ελληνικό περιβάλλον. (…) Στη μάχη κατά της 17Ν μόνο οι ελληνικές Αρχές είχαν τις ψυχολογικές συγγένειες και το νοούμενο ως νομικό και ηθικό δικαίωμα να ρωτούν άλλους Ελληνες καίρια πράγματα με τρόπους που θα εκμαίευαν μια χρήσιμη πληροφορία. Μόνο οι Ελληνες είχαν τόσες δυνάμεις να αναπτύξουν ώστε να βρίσκονται στο σωστό μέρος τη σωστή στιγμή, όταν η 17Ν θα έκανε το μοιραίο λάθος. Ο σωστός ρόλος της Αμερικής, ο ρόλος που έπαιζε συχνά αλλά θα έπρεπε να τον είχε παίξει με μεγαλύτερη συνέπεια, ήταν να εξασφαλίσει μέσω της εκπαίδευσης και της τεχνικής υποστήριξης ότι οι τοπικές Αρχές, όταν θα συνέβαινε η σημαντική ανακάλυψη, θα ήταν ικανές να συγκροτήσουν τεκμηριωμένη δικογραφία, έτσι ώστε να βάλουν τους τρομοκράτες για τα καλά πίσω από τα σίδερα.

Δεξιοί πολιτικοί γέμιζαν τα αφτιά των Αμερικανών με παράπονα για τις δήθεν διασυνδέσεις του ΠαΣοΚ με διεθνείς τρομοκράτες. Συντηρητικές αμερικανικές εφημερίδες κατηγορούσαν το ΠαΣοΚ ότι είχε συνάψει συμφωνία μη επίθεσης με την οργάνωση του Αμπού Νιντάλ, μια βίαιη παλαιστινιακή ομάδα. Ηταν φυσικό να ενώνονται οι τελίτσες και να σχηματίζεται μια συνολικά ενοποιημένη θεωρία που εξηγούσε γιατί η Αμερική δεν σημείωνε επιτυχίες εναντίον της 17Ν: υψηλόβαθμα μέλη της κυβέρνησης του ΠαΣοΚ είχαν σύνδεση με τους τρομοκράτες. (…) Πολλοί Αμερικανοί ήταν βέβαιοι ότι υπήρχε συνεργασία σε υψηλό επίπεδο. Ο πρέσβης (Νίκολας Μπερνς) μου ψιθύρισε το όνομα ενός υψηλόβαθμου πολιτικού του ΠαΣοΚ. Μια επιχειρηματίας με προσβάσεις ψιθύρισε το ίδιο όνομα. Αμερικανοί και έλληνες δημοσιογράφοι έπεισαν πρώην αξιωματούχους των ΗΠΑ στην Ουάσιγκτον μεταξύ των οποίων και τον πρώην διευθυντή της CIA Τζέιμς Γούλσεϊ και συνταξιούχους διπλωμάτες να εκφράσουν υποψίες. (…) Ο Κώστας Σημίτης, ένας ψυχρός τεχνοκράτης που είχε ξεπεράσει το νεανικό του ενθουσιασμό για τα επαναστατικά κινήματα, είχε τη διορατικότητα να διορίσει το 2000 έναν υπουργό Δημόσιας Τάξης με ειλικρινή και καλό χαρακτήρα. Οι υπεράνθρωπες προσπάθειες του υπουργού Μιχάλη Χρυσοχοΐδη έκαναν να φαίνεται ο μύθος της επίσημης συνεργασίας με τη 17Ν όλο και πιο αβάσιμος και η αντιτρομοκρατική συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ – Ελλάδος σταδιακά ανέκαμψε.

Μια μόνιμη πηγή βλαπτικής έντασης στις ελληνο-αμερικανικές σχέσεις ήταν η άρνηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ να αποκηρύξει δημοσίως την ιδέα της απαγωγής υπόπτων για συμμετοχή στη 17Ν προκειμένου να τους μεταφέρει και να τους δικάσει στην Αμερική. Αν αναλογιστούμε την καταστροφική ελληνική ισοδύναμο στην οποία θα είχε εξωθήσει η παραβίαση του ελληνικού και διεθνούς δικαίου είναι ευτύχημα ότι η CIA και το FBI δεν ήταν σε θέση να ανακαλύψουν τη 17Ν με δικές τους αποκλειστικές προσπάθειες.

«Μαθήματα διπλωματίας» | Κίσλινγκ Τζον Μπρέιντυ

ISBN: 978-960-14-1636-6

Αρ. σελίδων: 552

Εκδόσεις Λιβάνη

About The Author

Παρατηρητής και ιστογράφος θεμάτων αμυντικής τεχνολογίας. Δεσμευμένος με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και παθιασμένος με οτιδήποτε στρατιωτικό.

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: