Η πρόσφατη απόφαση του πρωθυπουργού της Τουρκίας να ακυρώσει με δική του πρωτοβουλία την ανάθεση της ναυπήγησης των έξι κορβετών κλάσης Ada του προγράμματος MILGEM στο ναυπηγείο RMK Marine του επιχειρηματικού ομίλου Koç αποτελεί μία από τις πραγματικές σπάνιες περιπτώσεις ριζικής μεταβολής σ’ενα σημαντικό τουρκικό εξοπλιστικό πρόγραμμα.

Η τουρκική «κορβετοφρεγάτα» «Heybeliada» κατά την μεσογειακή κρουαζιέρα διάρκειας ενός μήνα. (Φωτ: http://ptisidiastima.wordpress.com)

Η απόφαση του Ταγίπ Ερντογάν ήταν καθαρά πολιτική και βασιζόταν στην αντιπαράθεση της κυβέρνησης του με τον επιχειρηματικό όμιλο Koç, ο οποίος στήριξε τους διαδηλωτές της πλατείας Ταξίμ, παρά το γεγονός ότι οι εταιρείες του εν λόγω επιχειρηματία έχουν λάβει συμβόλαια από την τουρκική κυβέρνηση αξίας 1 δις δολαρίων για την ανάπτυξη και κατασκευή του νέου άρματος μάχης Altay του τουρκικού Στρατού, καθώς και τη ναυπήγηση των τεσσάρων κορβετών κλάσης Dost για την Ακτοφυλακή της γειτονικής χώρας. Όμως ποιο ακριβώς είναι το ναυπηγικό πρόγραμμα MILGEM και πώς το συγκεκριμένο πρόγραμμα επηρεάζεται από την απόφαση Ερντογάν.

Πρόγραμμα σχεδίασης και ναυπήγησης της κλάσης Ada

Το πρόγραμμα του τουρκικού εθνικού πλοίου ξεκίνησε ουσιαστικά να υλοποιείται τον Ιούλιο του 2005, με τη ναυπήγηση του πρώτου πλοίου στα κρατικά ναυπηγεία ISNY Pendik. Όπως τελικά αποδείχτηκε, το πρώτο πλοίο του προγράμματος Heybeliada (F-511), αποτελούσε το πρωτότυπο επί του οποίου θα δοκιμάζονταν οι σχεδιαστικέ δυνατότητες των Τούρκων και ξένων μηχανικών και ναυπηγών, καθώς και η εγκατάσταση και ολοκλήρωση των εγχώριων και ξένων υποσυστημάτων. Για το λόγο αυτό, οι προσδοκίες των Τούρκων ήταν συγκρατημένες και η προσπάθεια τους διήρκεσε αρκετά χρόνια. Είναι χαρακτηριστικό ότι η καθέλκυση του πλοίου πραγματοποιήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2008, τρία χρόνια και δύο μήνες από την έναρξη της ναυπήγησης του, με τις εργασίες στο πλοίο να συνεχίζονται επί είκοσι τρεις ακόμη μήνες μέχρι την έναρξη των θαλάσσιων δοκιμών, το Νοέμβριο του 2011, και την τελική παράδοση του στο τουρκικό Ναυτικό στις 27 Σεπτεμβρίου 2011. Σημειώνεται ότι για τη ναυπήγηση της Heybeliada (F-511) απαιτήθηκαν εκατόν εξήντα χιλιάδες άνθρωπο-ημέρες, πραγματοποιήθηκαν έντεκα χιλιάδες σχέδια και εργάστηκαν συνολικά πέντε χιλιάδες άνθρωποι.

Το αποτέλεσμα είναι ένα πλοίο με τουρκική προστιθέμενη αξία 65%, στη ναυπήγηση του οποίου συμμετείχαν πενήντα τουρκικές εταιρείες, οι οποίες συμμετείχαν πενήντα τουρκικές εταιρείες, οι οποίες ανέπτυξαν περισσότερα από δεκαπέντε ολοκληρωμένα συστήματα, όπως το Σύστημα Διαχείρισης Μάχης (ΣΔΜ) G-MSYS (Genesis) της Havelsan, το σύστημα αναλώσιμων αντιμέτρων Kalkan, το Σύστημα Ελέγχου Πυρός TAKS για το πυροβόλο των 76/62 χλστ., το σύστημα ESM-R ARES-2N της Aselsan και το Σόναρ Τρόπιδας TBT-01 Yakamoz του κρατικού ερευνητικού ιδρύματος TUBITAK-MAM, το οποίο βασίστηκε στο αμερικάνικο σύστημα AN/SQS-56. Η εμπειρία που αποκτήθηκε από τα λάθη και τις τεχνικές δυσκολίες που παρουσιάστηκαν στη ναυπήγηση της Heybeliada (F-511) αποτέλεσε τη βάση για τις βελτιώσεις που εφαρμόστηκαν στη δεύτερη κορβέτα της κλάσης, την Büyükada (F-512), η οποία ναυπηγήθηκε στο Pendik.

Παράλληλα όμως με τη ναυπήγηση των δύο αρχικών πλοίων της κλάσης Ada, οι τουρκικές βιομηχανίες συνέχιζαν το ερευνητικό τους έργο, με στόχο την πλήρη τουρκοποιήση του εξοπλισμού των υπόλοιπων έξι πλοίων της κλάσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σύστημα αντιμετώπισης τορπιλών HIZIR της εταιρείας Aselsan, καθώς και το νέο ραντάρ έρευνας 3D HAZAR της ίδιας εταιρείας, τα οποία θα εγκατασταθούν στα επόμενα έξι πλοία.

Ο εξοπλισμός και οι δυνατότητες των κορβετών Ada

Τα δύο πρώτα πλοία του προγράμματος MILGEM φέρουν σχετικά ελαφρύ οπλισμό για το μέγεθος τους (μήκος 99,56 μέτρων, εκτόπισμα 2300 τόνων), ο οποίος αποτελείται από ένα κύριο πυροβόλο Super Rapid OTO MELARA των 76/62 χλστ., δύο τηλεχειριζόμενα πολυβόλα STAMP των 12,7 χλστ., οχτώ πυραύλους επιφανείας – επιφανείας RGM-84 Harpoon, ένα αντιαεροπορικό/αντιπυραυλικό σύστημα Mk-31 RAM (GMWS) με είκοσι ένα βλήματα RIM-116 RAM, δύο διπλούς τορπιλοσωλήνες των 324 χλστ. και ένα ελικόπτερο S-70B2 Seahawk. Ουσιαστικά οι δύο πρώτες κορβέτες αφορούν σε πλοία περιπολίας, συνοδείας, επιχειρήσεων σε παράκτιες περιοχές με περιορισμένες ανθυποβρυχιακές δυνατότητες στις δυσμενείς βαθυθερμογραφικές συνθήκες του Αιγαίου, λόγω έλλειψης Σονάρ Μεταβλητού Βάθους. Επιπλέον, τα πλοία αυτά διαθέτουν περιορισμένες αντιαεροπορικές δυνατότητες, αφού το σύστημα Mk-31 RAM (GMWS) μπορεί να αντιμετωπίσει στόχους σε απόσταση μόλις 9 χλμ.

H κορβέτα F-512 TCG Büyükada στα στενά του Βοσπόρου. (Φωτ: turkishnavy.net)

Όσον αφορά στην προσπάθεια των σχεδιαστών του πλοίου να υιοθετήσουν χαρακτηριστικά stealth ώστε να μειώσουν το ηλεκτρομαγνητικό του ίχνος, αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά την υιοθέτηση των κατάλληλων σχεδιαστικών γραμμών και την κάλυψη του οπλισμού και των λοιπών συστημάτων του πλοίου με παραπετάσματα, ο εντοπισμός της τουρκικής κορβέτας δεν μπορεί να αποφευχθεί λόγω των κεραιών ραντάρ που διαθέτει, οι οποίες, καθώς περιστρέφονται, αποτελούν ιδανικού ανακλαστήρες. Πιο συγκεκριμένα, τα δύο πλοία, Heybeliada (F-511) και Büyükada (F-512) διαθέτουν στην κορυφή του κύριου ιστού το ραντάρ έρευνας SMART-S Mk2, το οποίο περιστρέφεται με 13,5 και 27 στροφές το λεπτό, ανάλογα με τη διαμόρφωση λειτουργίας, ενώ χαμηλότερα οι δύο κορβέτες διαθέτουν ραντάρ ναυσιπλοΐας και επιφανείας. Αυτό όμως που επιτεύχθηκε στις τουρκικές κορβέτες είναι ο περιορισμός της εμβέλειας εντοπισμού, πρόσκτησης και ταξινόμησης του πλοίου από τα ραντάρ ελέγχου βολής των αντίπαλων πλοίων, καθώς και των ενεργών ερευνητών ραντάρ των αντιπλοϊκών πυραύλων.

Σε ότι αφορά στο πρόβλημα του ελλιπούς οπλισμού των κορβετών Heybeliada (F-511) και Büyükada (F-512), τα δύο επόμενα πλοία, η Burgazada (F-513) και η Kinaliada (F-514), καθώς και τέσσερις κορβέτες Uzunada (F-515), F-516, F-517 και F-518 που θα ναυπηγηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος MILGEM-S, της σειριακής ναυπήγησης των κορβετών κλάσης Ada, θα εξοπλιστούν επιπλέον με έναν κάθετο εκτοξευτή Mk41VLS Baseline VII, ο οποίος θα φέρει τριάντα δύο αντιαεροπορικά βλήματα RIM-162B ESSM με εμβέλεια περισσότερο από 50 χλμ.

H Heybeliada (F-511) κατά τη διάρκεια δοκιμών. (Φωτ: wikimedia.org)

Μία ακόμη διαφορά των έξι αυτών πλοίων σε σχέση με τα δύο αρχικά είναι το νέο αναβαθμισμένο σύστημα SDM Genesis ADVEnt της Havelsan, με το οποίο θα εξοπλιστούν. Σημειώνεται οτι οι τέσσερις τελευταίες κορβέτες του προγράμματος (F-515, F-516, F-517 και F-518) θα έχουν μεγαλύτερο εκτόπισμα και από τις τέσσερις αρχικές και θα είναι, μάλιστα, εξοπλισμένες με νέα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας μέσης εμβέλειας αντιπυραυλικής άμυνας και με αναβαθμισμένα συστήματα ανθυποβρυχιακού αγώνα.

Οι συνέπειες της απόφασης και τη σημαίνει για την Ελλάδα

Το σχέδιο της τουρκικής κυβέρνησης για την υλοποίηση του προγράμματος MILGEM περιελάμβανε τη ναυπήγηση των πρώτων δύο πλοίων στα κρατικά ναυπηγεία του Pendik και των υπόλοιπων έξι πλοίων από ιδιωτικά ναυπηγεία. Αν και η απόφαση για την επιλογή του ναυπηγείου αναμενόταν να ληφθεί στα τέλη του 2011, τελικά το καλοκαίρι του 2012 επιλέχθηκαν σε πρώτη φάση δύο ναυπηγικές εταιρείες, η RMK Marine και η Dearsan. Κριτήριο επιλογής της εταιρείας που θα ναυπηγούσε τα πλοία ήταν η χαμηλότερη οικονομική προσφορά και οι κατάλληλες υποδομές. Η εταιρεία που θα κέρδιζε το διαγωνισμό θα έστελνε στο ναυπηγείο Pendik προσωπικό το οποίο θα εκπαιδευόταν από τα στελέχη του κρατικού ναυπηγείου κατά τη διάρκεια της ναυπήγησης του τρίτου πλοίου του προγράμματος, της κορβέτας Burgzada (F-513). Ακολούθως, ο ανάδοχος, αξιοποιώντας την εμπειρία που θα αποκτούσε από τη ναυπήγηση της Burgazada (F-513), θα ναυπηγούσε στις δικές του πλέον εγκαταστάσεις τα υπόλοιπα πέντε πλοία του προγράμματος. Ο νικητής του διαγωνισμού ανακοινώθηκε από την Εκτελεστική Επιτροπή της τουρκικής Αμυντικής Βιομηχανίας (SSIK) στις 3 Ιανουαρίου του 2013 και ήταν το ναυπηγείο RMK Marine, το οποίο κατέθεσε προσφορά 1,15 δις ευρώ για τη ναυπήγηση των έξι πλοίων, έναντι 1,65 δις ευρώ που ήταν η προσφορά του ναυπηγείου Dearsan.

Βίντεο από την καθέλκυση της Büyükada (F-512)

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=-FZdz2AD-3I]

H οικονομική κρίση όμως, που επηρεάζει και τα τουρκικά ναυπηγεία, είχε ως αποτέλεσμα πέντε τουρκικές ναυπηγικές εταιρείες να διαμαρτυρηθούν για τη διαδικασία επιλογής του ναυπηγείου RMK Marine. Από την άλλη πλευρά, η αντιπαράθεση του Ταγίπ Ερντογάν με τον επιχειρησιακό όμιλο Koç -ιδιοκτήτη του ναυπηγείου RMK Marine- οδήγησε στην πρωτοφανή απόφαση ακύρωση της παραγγελίας. Σύμφωνα με τουρκικές πηγές, το SSIK πρόκειται να συνεδριάσει, εκτός απροόπτου, στα τέλη Αυγούστου για την επιλογή του νέου ναυπηγείου που θα αναλάβει το πρόγραμμα.

Ανεξάρτητα, πάντως, από την επιλογή του SSIK, το πρόγραμμα MILGEM έχει ήδη καθυστερήσει δεκατέσσερις μήνες και, απ’οτι φαίνεται, η ναυπήγηση του τρίτου πλοίου θα αργήσει ακόμη περισσότερο. Η αρχική εκτίμηση προσδιόριζε την παράδοση της Burgazada (F-513), της πρώτης επαρκώς εξοπλισμένης τουρκικής κορβέτας, στα τέλη του 2016, κάτι που, όπως όλα δείχνουν, δεν πρόκειται να συμβεί. Η καθυστέρηση αυτή, η οποία συνολικά μπορεί να ξεπεράσει και τους είκοσι έως είκοσι τέσσερις μήνες, ανατρέπει εν μέρει το εξοπλιστικό πρόγραμμα του τουρκικού Ναυτικού, δίνοντας μία ευκαιρία στην Ελλάδα να εξετάσει το δικό της πρόγραμμα και να αποφασίσει εάν επιθυμεί ακριβές λύσει με αμφίβολα αποτελέσματα (βλέπε 2 FREMM με ετήσιο κόστος μίσθωσης 100 εκατ. ευρώ) ή να ξεκινήσει το πρόγραμμα της Ελληνικής Εθνικής Φρεγάτας.

του Γιώργου Τσιμπούκη

www.epikaira.gr

5 Σχόλια

  1. ΑΧΕΡΩΝ

    Ἔχω την αἰσθηση ὅτι εἶναι πρόσχημα μόνο ἡ «τιμωρία» του ὁμίλου Koç,για να καλυφθοῦν ἀνεπάρκειες τεχνικές και οἰκονομικές,και ὅτι θα ἀκολουθήσει χιονοστιβάδα σιωπηρῶν ἀκυρώσεων,ὑπό το πρόσχημα ἀναβολῶν και ἀναθεωρήσεων.
    Ἐφεξῆς,ἡ προσπάθεια θα στρέφεται πρωτίστως στην ἐκμετάλλευση βιομηχανικῶν προοπτικῶν σε συνεργασία με ἄλλες χώρες,κάτι που θα συνδυάζεται με σχετικά περιορισμένες παραγγελίες για τις τουρκικές Ε.Δ,στο πρότυπο του προγράμματος Α-400Μ.

    Απάντηση
    • Δούκας Γ.

      Συμφωνώ.
      Eνα πολλά υποσχόμενο εγχώριο πρόγραμμα ναυπήγησης, δεν σταματά έτσι απλά.
      Μπορεί οι εξ ανατολής γείτονες μας να περηφανεύονται πως απέκτησαν τεχνογνωσία, αλλά όπως βλέπω, θα μείνουν μόνο μ’αυτήν, γιατί άλλες κορβέτες χωρίς ξένη σύμπραξη δεν βλέπω να ναυπηγούνται.

      Απάντηση
  2. defencegreece

    Εχω την εντύπωση πως το πρόγραμμα Milgem ήταν για να κερδίσουν βιομηχανική και σχεδιαστική εμπειρία. Για αυτό το λόγο και τα πλοία αυτά είναι πολύ ελαφρά εξοπλισμένα.
    Από την άλλη το TDK δεν βιάζεται να αναπληρώσει τις φρεγάτες του καθώς διαθέτει συνολικά 12 σύγχρονες σχετικά ΜΕΚΟ (4 αρχικές YAVUZ θα αποσυρθούν στο τέλος της δεκαετίας).
    Αυτό που κάνουν οι γείτονες είναι να αποκτήσουν τεχνογνωσία. Σε βάθος χρόνου (1-2 δεκαετιών) μόνο όφελος έχουν.
    Στην αρχή είναι βέβαιο πως θα έχουν πολλές «παιδικές» ασθένειες

    Απάντηση
    • Δούκας Γ.

      Οφείλουμε να είμαστε ρεαλιστές, βεβαίως και είναι ένα μεγάλο βήμα στον ναυπηγοεπισκευαστικό και βιομηχανικό χώρο, το οποίο θα εχει μελλοντικά οφέλη στη γείτονα χώρα, αλλά η αναβολή ναυπήγησης μόνο για πολιτικούς λόγους δεν με πείθει.
      «Παιδικές ασθένειες » αγαπητέ DG σίγουρα και θα υπάρξουν, όμως, πιστεύεις πως θα αντιμετωπιστούν με τη διακοπή του προγράμματος; Προσωπικά πιστεύω πως τα πράγματα δεν είναι τόσο άπλα. Μήπως δεν είναι απλές «Παιδικές ασθένειες»;

      Αν ο κ.Τσιμπούκης Γεωργίος διαβάζει αυτη την συζήτηση, ένα σχόλιο από την πλευρά του θα ήταν ευπρόσδεκτο.

      Απάντηση
      • defencegreece

        Τον Αυγουστο θα παρθεί απόφαση για το αν και με ποιον θα συνεχιστεί μένει να δούμε αν πραγματικά το πρόγραμμα είναι σχεδιαστική αποτυχία ή όχι.Μπορεί να είναι άλλη μια σχεδιαστική αποτυχία όπως το πρόγραμμα ρυμουλκούμενου πυροβόλου 155/52 Panter το οποίο δεν κατάφερε να πλησιάσει καν τις προδιαγραφές διασποράς
        Υπομονη αγαπητε Δουκα.

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: