H εκτόξευση του τουρκικού δορυφόρου Gokturk-2 σε τροχιά, πραγματοποιήθηκε την 18 Δεκεμβρίου 2012 από το διαστημικό κέντρο Ζιουκουάν της Κίνας. (worldbulletin.net)

Του Γιώργου Τσιμπούκη

H πρόσφατη παρέμβαση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών στη «φημολογούμενη» διαπραγμάτευση της ουκρανικής εταιρείας σχεδίασης και ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων PA Yuzhmash με την Τουρκία για την πώληση στην τελευταία της τεχνολογίας κατασκευής διηπειρωτικών πυραύλων SS-18 Mod5 Satan αποτέλεσε ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ του διαστημικού πυραυλικού προγράμματος της γείτονος. Αν και δεν υπήρξε κάποια επίσημη ανακοίνωση για τη συνεργασία της ουκρανικής εταιρείας με το τουρκικό υφυπουργείο Αμυντικής Βιομηχανίας (SSM), οι Ρωσοι αποφάσισαν να στείλουν το δικό τους μήνυμα και στις δύο πλευρές, επισημαίνοντας τις δεσμεύσεις της Ουκρανίας όσον αφορά στον περιορισμό της διάδοσης της πυραυλικής τεχνολογίας σύμφωνα με τη Συνθήκη MTCR (Missile Technology Control Regime). Από την πλευρά της, η Τουρκία, μέσα από τη διαφαινόμενη συνεργασία με την ουκρανική εταιρεία, επιβεβαιώνει την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης Ερντογάν να καταστεί αυτόνομη ακόμη και στο τομέα του Διαστήματος με την απόκτηση της αναγκαίας τεχνολογίας για την κατασκευή διαστημικών πυραύλων φορέων.

Η εξέλιξη του προγράμματος

Οι προσπάθειες της Τουρκίας να αποκτήσει σημαντικές δυνατότητες διαστημικής  τηλεπισκόπησης και επικοινωνιών ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1990 με τον πρώτο τουρκικό τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο, τον Turksat-1B, να εκτοξεύεται στις 10 Αυγούστου του 1994. Έκτοτε η γείτων έχει εκτοξεύσει ακόμη τέσσερις τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους Turksat-1C/2A/3A/4A, τρεις δορυφόρους τηλεπισκόπησης, τους BILSAT-1, ITUpSAT1, RASAT και τον κατασκοπευτικό Gokturk-2. Όμως οι τουρκικές φιλοδοξίες δεν σταματούν εδώ. Ο νέος αναθεωρημένος οδικός χάρτης του τουρκικού διαστημικού προγράμματος, ο οποίος δημοσιεύτηκε πέρσι την άνοιξη, περιλαμβάνει την εκτόξευση συνολικά είκοσι έξι έως είκοσι οχτώ δορυφόρων την περίοδο 2013-2033.
Αναλυτικότερα. στα τέλη του 2014 η Τουρκία προκειται να εκτοξεύσει τον ιαπωνικής κατασκευής τηλεπικοινωνιακό Turksat-4B, το 2015 τον τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο Turksat-5A και τον κατασκοπευτικό δορυφόρο ηλεκτροπτικής παρατήρησης Gokturk-1, ενώ το 2017 τον τουρκικής κατασκευής τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο Turksat-6A. Το 2018 προκειται να εκτοξευτεί ο δορυφόρος τηλεπικοινωνιών Turksat-7A, την περίοδο 2018-2019 ο δορυφόρος αναγνώρισης και παρατήρησης με σύστημα radar Συνθετικού Ανοίγματος (SAR) Gokturk-3 και την περίοδο 2018-2020 θα εκτοξευτούν τέσσερις δορυφόροι ηλεκτρονικών υποκλοπών ESM. Την επόμενη δεκαετία, και πιο συγκεκριμένα το 2012, η Τουρκία σχεδιάζει να εκτοξεύσει ένα δορυφόρο ηλεκτροοπτικής παρατήρησης, το 2023 ένα δορυφόρο στρατιωτικών τηλεπικοινωνιών, το 2025 ένα δορυφόρο με αισθητήρα υπέρυθρων για την έγκαιρη προειδοποίηση έναντι βαλλιστικών πυραύλων και βλημάτων Cruise, το 2025 ένα δορυφόρο αναγνώρισης και παρατήρησης με σύστημα SAR, το 2026 έναν ακόμη δορυφόρο στρατιωτικών τηλεπικοινωνιών, καθώς και έξι έως οκτώ δορυφόρους ενός περιφερειακού συστήματος χρονισμού και γεωγραφικής τοποθέτησης περιορισμένης τοπικής κάλυψης. Το 2027, η γειτονική χώρα θα εκτοξεύσει έναν ακόμη ηλεκτροοπτικό δορυφόρο και το 2030 ένα δορυφόρο στρατιωτικών τηλεπικοινωνιών. Τέλος, το 2032 η Τουρκία σκοπεύει να εκτοξεύσει ένα δορυφόρο αναγνώρισης και παρατήρησης με σύστημα SAR και το 2033 ένα δορυφόρο ηλεκτροοπτικής παρατήρησης, διατηρώντας έτσι ακέραιες τις διαστημικές της δυνατότητες τηλεπισκόπησης και επικοινωνιών, αφού κατά μέσο όρο η διάρκεια της επιχειρησιακής ζωής ενός δορυφόρους είναι δέκα με δεκαπέντε χρόνια.

Τουρκικός δορυφόρος Gokturk 2. (trdefence.com)

Οι τουρκικές προσπάθειες

Το βασικότερο όμως στοιχεία των παραπάνω προγραμμάτων είναι ότι, τόσο στον τομέα της σχεδίασης, ανάπτυξης και κατασκευής τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων όσο και για τους δορυφόρους τηλεπισκόπησης, η Τουρκία έχει αποκτήσει πια την αναγκαία τεχνογνωσία και εμπειρία για την εγχώρια ανάπτυξη και κατασκευή και των δύο κατηγοριών δορυφόρων. Για την επίτευξη των παραπάνω, πραγματοποίησε τρία παράλληλα βήματα. Πρώτον, επένδυσε 72 εκατ. ευρώ στην κατασκευή του κέντρου συναρμολόγησης και δοκιμής δορυφόρων UMET, δεύτερον, συνεργάστηκε με την ανάδοχο του δορυφορικού προγράμματος Gokturk, ιταλογαλλική εταιρεία Telespazio για την απόκτηση της τεχνολογίας σχεδίασης, ολοκλήρωσης και δοκιμής δορυφόρων τηλεπισκόπησης και, τρίτον, εκπαίδευσε στην Ιαπωνία, και συγκεκριμένα στην εταιρεία Mitsubishi Eletric, επιστήμονες στην κατασκευή τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων. Οι τελευταίοι παρέμειναν στην ασιατική χώρα για μεγάλο χρονικό διάστημα και συμμετείχαν στην ανάπτυξη και κατασκευή των δύο τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων Turksat-4A/4B.Τα επόμενα τρία βήματα για την ολοκλήρωση του τουρκικού διαστημικού προγράμματος ήταν η κατασκευή ενός πυραυλικού διαστημικού φορέα, η κατασκευή ενός κέντρου διαστημικών εκτοξεύσεων και η δημιουργία μίας Διαστημικής Υπηρεσίας. Η απόφαση για την ανάπτυξη βαλλιστικού πυραύλου μέσου βεληνεκούς με εμβέλεια 2500χλμ., ο οποίος θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για διαστημικές αποστολές, ανακοινώθηκε απο τον Ερντογάν το Δεκέμβριο του 2011, στο πλαίσιο της συνεδρίασης του τουρκικού Ανωτάτου Συμβουλίου Επιστήμης και Τεχνολογίας. Η ανάθεση του έργου έγινε στο κρατικό ίδρυμα ερευνών TUBITAK SAGE, σε συνεργασία με την εταιρεία κατασκευής πυραύλων Roketsan. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που είχαν διαρρεύσει τότε, η Τουρκία εξέταζε το ενδεχόμενο συνεργασίας με «χώρα του πρώην ανατολικού μπλοκ, η οποία διατηρεί τέτοια συστήματα από τη σοβιετική εποχή και διαθέτει μεγάλη σχετική εμπειρία».
Η τουρκική προσπάθεια για την ανάπτυξη πυραυλικής τεχνολογίας είχε ξεκινήσει το 1989, όταν, σύμφωνα με την ιστοσελίδα enkripto.com η γείτων απέκτησε ειδικό εξοπλισμό δοκιμών και τηλεμετρίας απο τους Γάλλους ως αντάλλαγμα για την επιλογή του ραντάρ TRS-22XX της Thomson, ενώ την ίδια περίοδο κατασκευάστηκε και το πεδίο δοκιμών στην περιοχή Σίλα (Sile) στη Μαύρη Θάλασσα.
Το 1995 η Τουρκία αποκτά ένα βαλλιστικό πύραυλο SCUD-B απο το Αφγανιστάν με πακιστανική βοήθεια, με σκοπό να επιχειρηθεί η αντίστροφή σχεδίαση του. Το αποτέλεσμα της προσπάθειας αυτής ήταν απογοητευτικό. Μετά την παραπάνω αποτυχία, η Τουρκία στρέφεται προς την Κίνα και τον Οκτώβριο του 1996 τα ΜΜΕ της γειτονικής χώρα αποκαλύπτουν τη συμφωνία που υπέγραψε η τουρκική κυβέρνηση με την Κίνα για αγορά μία πυροβολαρχίας πολλαπλών εκτοξευτών WS-1 και συμπαραγωγή άλλων πέντε πυροβολαρχιών από την τουρκική κρατική εταιρεία MKEK. Η συμφωνία περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, τη μεταφορά σύγχρονης τεχνολογίας καθοδήγησης βλημάτων.
Τρία χρόνια αργότερα, το Δεκέμβριο του 1999, η Τουρκία προχωρά σε δοκιμαστική εκτόξευση του πρώτου εγχώρια αναπτυγμένου (;) βαλλιστικού βλήματος στο πεδίο βολής Σίλα, επιτυγχάνοντας βεληνεκές 120 χλμ. Τον Αύγουστο του 2007, κατά τη διάρκεια στρατιωτικής παρέλασης της 30ης Αυγούστου, παρουσιάζεται για πρώτη φορά το αποτέλεσμα ενός μυστικού προγράμματος τουρκοκινεζικής συνεργασίας για την ανάπτυξη ενός τακτικού βαλλιστικού πυραύλου. Πρόκειται για τον πύραυλο μικρού βεληνεκούς J-600T Ylidirim I, ο οποίος μπορεί να πλήξει στόχο σε απόσταση 152 χλμ., ενώ η νεότερη έκδοση του, J-600 Yildirim II, έχει εμβέλεια 300 χλμ. Η ανάπτυξη του πυραύλου αυτού αποτέλεσε το σημαντικότερο τεχνολογικό βήμα για την τουρκική βιομηχανία, ώστε να αποκτήσει την τεχνογνωσία και την εμπειρία που χρειάζεται για το επόμενο εγχείρημα τής, που είναι η ανάπτυξη ενός πυραύλου μέσης εμβέλειας, ο οποίος θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και ως διαστημικός φορέας.
Με την τουρκική αμυντική βιομηχανία να έχει επιτύχει τα παραπάνω, το SSM κάνει το μεγάλο βήμα και υπογράφει στις 17 Ιουλίου του 2013 συμβόλαιο ύψους 50 εκατ. δολαρίων με την εταιρεία Roketsan για την αρχική φάση της τεχνικής προκαταρκτικής μελέτης του διαστημικού πυραυλικού φορέα UFS. O τουρκικός διαστημικός πύραυλος θα μπορεί να θέσει σε τροχιά 500-700 χλμ. φορτία βάρους 1500 κιλών, καθιστώντας τη Τουρκίας αυτόνομη και στην εκτόξευση δορυφόρων. Παράλληλα με την ανάπτυξη του πυραύλου, η γείτων ανακοίνωσε την ημέρα εκείνη την κατασκευή κέντρου διαστημικών εκτοξεύσεων στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, ενώ την ίδια περίοδο (καλοκαίρι 2013) ιδρύεται και η Διοίκηση Διαστήματος της τουρκικής Αεροπορίας για τη συνολική διαχείριση του διαστημικού προγράμματος της χώρας.

Η ουκρανοτουρκική συνεργασία και η ρωσική παρέμβαση

Ένα μήνα πριν υπογραφεί η παραπάνω συμφωνία, Ουκρανοί αξιωματούχοι από τη διαστημική υπηρεσία της χώρας και τον εξαγωγικό φορέα της ουκρανικής κυβέρνησης συναντούνται στην Κωνσταντινούπολη με στελέχη του SSM για να συζητήσουν την πιθανή συνεργασία των δύο χωρών στον τομέα της πυραυλικής τεχνολογίας. Αν και αρκετά προηγμένη, η τουρκική πυραυλική βιομηχανία στερείται ακόμη τεχνολογιών που οι Ουκρανοί μπορούν να της παράσχουν. Μερικούς μήνες αργότερα αποδεικνύεται, αφου πληροφορίες ανέφεραν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονταν σε διαπραγματεύσεις για τη μεταφορά της τεχνολογίας τμήματος του διηπειρωτικού πυραύλου SS-18 Mod5 Satan στην Τουρκία.
Εκείνη όμως τη στιγμή παρεμβαίνουν προληπτικά οι Ρώσοι και το τουρκικό διαστημικό πρόγραμμα μετατρέπεται σε παράμετρο των ρωσοτουρκικών σχέσεων.
Αυτό που μένει να δούμε είναι κατά πόσο η Δύση θα αποφασίσει να συμπορευτεί με τη Ρωσία για την αποτροπή της διάδοσης της πυραυλικής τεχνολογίας σε μία χώρα ο ηγέτης της οποίας έχει τη δική του αναθεωρητική γεωπολιτική ατζέντα.

epikaira.gr

One Response

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: