Του Ευτύχη Παλληκάρη palikar54@gmail.com, πρωτοδημοσιεύθηκε στο ependisinews.gr

Πέντε απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα.

Την Τετάρτη 19 Απριλίου 2017 «έπεσε» ακόμα ένα UH-1H Huey της Αεροπορίας Στρατού, με αποτέλεσμα τέσσερις αξιωματικούς νεκρούς και μια υπαξιωματικό βαριά τραυματία. Το ατύχημα αποτελεί, δυστυχώς, άλλον έναν κρίκο μιας μακράς αλυσίδας απωλειών συγκεκριμένου τύπου ελικοπτέρων, ο πρώτος αιματηρός κρίκος της οποίας χρονολογείται το 1980. Η «Επένδυση» παρουσιάζει για πρώτη φορά το παρασκήνιο της πτήσης και την πραγματική αποστολή του μοιραίου ελικοπτέρου, απαντώντας στα εύλογα ερωτήματα που η πλειονότητα των ΜΜΕ δεν απάντησε.

Συνολικά, 77 UH-1H και 43 AB-205A εντάχθηκαν στον εναέριο στόλο της Αεροπορίας Στρατού. Τα πρώτα είναι κατασκευασμένα στις ΗΠΑ και τα δεύτερα στην Ιταλία, από την AGUSTA BELL, εξού και ο διαφορετικός κωδικός, ΑΒ, έναντι του αμερικανικού UH (Utility Helicopter). Τα πρώτα 10 μονοκινητήρια ελικόπτερα (ΕΣ601 – ΕΣ610) παρελήφθησαν το 1969. Ηδη, λοιπόν, αυτά τα ελικόπτερα βρίσκονται σε χρήση επί 48 (!) συναπτά έτη και κάποια από αυτά αποκτήθηκαν μεταχειρισμένα, με αποτέλεσμα η ηλικία κατασκευής τους να ξεπερνά κατά πολύ τα 50 έτη (!). Δυστυχώς, δεν φαίνεται καν στον ορίζοντα η απόσυρσή τους και κάποια από αυτά «βαδίζουν» σύντομα για τα 60 έτη (!).
Κανείς δεν μιλάει, απλώς κάποιοι «κλαίνε» με κροκοδείλια δάκρυα κάθε φορά που συμβαίνει θανατηφόρο ατύχημα, όπως το πρόσφατο. Η δε Πολιτεία συνεχίζει να χρησιμοποιεί αυτά τα μέσα υπό εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες -καιρικές και όχι μόνο-, αν και γνωρίζει πως σε κανέναν άλλον τομέα του Δημοσίου δεν χρησιμοποιούνται μέσα πάσης φύσεως -και όχι μόνο ιπτάμενα- τέτοιας ηλικίας. Ηδη πέρασαν μία και πλέον εβδομάδες από το ατύχημα, οι νεκροί έχουν σχεδόν ξεχαστεί, τα «ηλικιωμένα» πτητικά μέσα κάθε τύπου συνεχίζουν να πετούν και θα πετούν μάλλον για πολλά χρόνια ακόμη – απλώς, θα τα ξαναθυμηθούμε στο επόμενο θανατηφόρο δυστύχημα.

Τι αποστολή εκτελούσε το μοιραίο Huey και γιατί;

Το ελικόπτερο παρέλαβε υψηλόβαθμους επιτελείς από τη Λάρισα, όπου εδρεύει το στρατηγείο της 1ης Στρατιάς, με προορισμό την Κοζάνη, όπου θα παραλάμβανε και επιτελείς της 9ης Ταξιαρχίας και στη συνέχεια θα εκτελούσε πτήση επιτήρησης του βορείου τομέα των ελληνοαλβανικών συνόρων. Τέτοιες πτήσεις προγραμματίζονται και εκτελούνται συχνά, αλλά για προφανείς λόγους απροειδοποίητα, με σκοπό την επιτήρηση της μεθορίου. Μετά το άνοιγμα των συνόρων με την Αλβανία, το 1991, στην οριογραμμή αλλά και στην παραμεθόρια περιοχή λαμβάνουν χώρα πληθώρα παράνομων δραστηριοτήτων, όπως ανεξέλεγκτη είσοδος -αλλά και έξοδος- ιδιωτών στη χώρα μας, παράνομη υλοτομία, λαθροθηρία, κλοπές και παράνομες διακινήσεις κοπαδιών και ζώων, διανοίξεις χωμάτινων δρομολογίων για διευκόλυνση των πάσης φύσεως παράνομων δραστηριοτήτων, όπως διακίνηση κλεμμένων αυτοκίνητων, οικοσκευών, αγροτικών μηχανημάτων κ.λπ., παράνομη καλλιέργεια ινδικής κάνναβης και διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, καταστροφή-μετακίνηση των μεθοριακών πυραμίδων, δηλαδή των συνόρων της χώρας, παράνομη βόσκηση κοπαδιών Αλβανών κτηνοτρόφων εντός ελληνικού εδάφους, μαζική συλλογή άνευ αδείας αρωματικών φυτών για εμπορικούς λόγους κ.λπ.

Οι χαμηλές αιφνιδιαστικές πτήσεις ελικοπτέρων αποκαλύπτουν πλήθος απ’ αυτές τις δραστηριότητες, οι οποίες πλήττουν κατά κανόνα τους κατοίκους της παραμεθορίου, που εύλογα διαμαρτύρονται για έλλειψη ασφάλειας και αστυνόμευσης. Οι πτήσεις ελικοπτέρων λειτουργούν και αποτρεπτικά για τους εξορμώντες από την Αλβανία, ενώ ενισχύουν το αίσθημα ασφαλείας των ακριτών μας.
Δυστυχώς, τα τελευταία 6 χρόνια και μετά την έξαρση του προσφυγικού – μετανασταστευτικού προβλήματος στα ανατολικά μας σύνορα, μεγάλος αριθμός συνοριοφυλάκων μετακινήθηκε ανατολικά, η δε συνεχής μείωση της οροφής του Στρατού Ξηράς με τις συνεχείς μειώσεις της θητείας, με την παύση των προσλήψεων επαγγελματιών οπλιτών (ΕΠΟΠ) και με τον περιορισμό των εισακτέων στις στρατιωτικές σχολές κατά 30%, είχε ως αποτέλεσμα το πρόβλημα στην Ήπειρο και τη Δυτική Μακεδονία να οξυνθεί ακόμα περισσότερο. Υπόψη ότι η μείωση της οροφής του προσωπικού των ενόπλων δυνάμεων ήταν, είναι και θα είναι βασική επιδίωξη της τρόικας και, δυστυχώς, όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις έχουν ενδώσει σε αυτή, ως το πλέον κοινωνικά ανώδυνο μέτρο. Η δε αύξηση της στρατιωτικής θητείας και οι μαζικές μεταθέσεις εφέδρων στα σύνορα δεν «επιτρέπονται», λόγω πολιτικού κόστους.

Ποιος έχει την υποχρέωση να αποτρέπει τις έκνομες δραστηριότητες στα σύνορά μας;

Κατά βάσην, η Ελληνική Αστυνομία με τις υπηρεσίες συνοριακής φύλαξης και, δευτερευόντως, ο Στρατός, τα κατά τόπους δασαρχεία, η θηροφυλακή κ.λπ. Το Huey, που πετούσε για τη συγκεκριμένη αποστολή, θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μας, να είναι από αυτά που ανήκουν στην Ελληνική Αστυνομία, τα οποία είναι τα πλέον κατάλληλα και εξοπλισμένα με θερμικές κάμερες υψηλής ευκρίνειας για την αποκάλυψη ατόμων κρυμμένων σε θαμνώδεις και δασώδεις περιοχές, ενώ έχουν αγοραστεί με σημαντική συμμετοχή κοινοτικών κονδυλίων για αστυνομικής φύσεως αποστολές. Τα πτητικά μέσα της Ελληνικής Αστυνομίας πετούν συχνά σε αντίστοιχες αποστολές, αλλά γενικά το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη προσπαθεί να τις «πασάρει» στον Στρατό Ξηράς, επικαλούμενο (συχνά όχι άδικα) φόρτο πτητικού έργου και χαμηλή διαθεσιμότητα πτητικών μέσων.

Γιατί ένας υποστράτηγος και ένας συνταγματάρχης συμμετείχαν σε μια τέτοια αποστολή;

Ο Συνταγματάρχης (ΤΘ) Αδάμου Θωμάς ήταν, όπως ανακοινώθηκε, ο διευθυντής ΔΙΠΑ της 1ης Στρατιάς, δηλαδή ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Πληροφοριών & Ασφαλείας, με άλλα λόγια ο προϊστάμενος του φορέα που είναι υπεύθυνος για το συγκεκριμένο επιχειρησιακό έργο. Ο Υποστράτηγος Τζανιδάκης Ιωάννης ήταν ο πρόσφατα νεοτοποθετηθείς υποδιοικητής της 1ης Στρατιάς. Πέταξε σε μια τέτοια αποστολή προφανώς όχι γιατί κάποιος προϊστάμενος το επέβαλε ή το διέταξε, αλλά γιατί γι’ αυτόν, αλλά και για κάθε άλλο νεοτοποθετηθέμενο υψηλόβαθμο στέλεχος του Στρατού σε ανάλογη θέση, είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να δει «ιδίοις όμμασι» αυτό που του «χρέωσε» η πατρίδα και θα πρέπει να γνωρίζει «από πρώτο χέρι» και να κατανοεί στο εξής τα αναφερόμενα από τους υφισταμένους του, κατά στις πτήσεις επιτήρησης της ελληνοαλβανικής μεθορίου. Οι κακές καιρικές συνθήκες είναι «αδιανόητο», σύμφωνα με τη στρατιωτική δεοντολογία, να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για τον στρατηγό και τον συνταγματάρχη και η αποστολή να εκτελεστεί από υφισταμένους τους.

Ηταν το Huey το κατάλληλο πτητικό μέσο για μια τέτοια αποστολή;

Φυσικά και δεν ήταν. Οπως αναφέρθηκε, μια τέτοια αποστολή θα έπρεπε φυσιολογικά να εκτελεστεί από ελικόπτερο της Ελληνικής Αστυνομίας. Αφού, λοιπόν, μια τέτοια πτήση έπρεπε να πραγματοποιηθεί από πτητικό μέσο του Στρατού Ξηράς, γιατί διατέθηκε Huey γι’ αυτήν; Η απάντηση είναι απλή. Η Ελλάδα εδώ και 14 χρόνια έχει παραγγείλει και, σε μεγάλο βαθμό, έχει αποπληρώσει 20 ελικόπτερα ΝΗ-90 για αντικατάσταση των Huey. Μέχρι σήμερα έχουν παραληφθεί μόλις 11 απ’ αυτά, «πετούν» 1 ή 2 και δεν διατίθενται για τέτοιους είδους χαμηλής προτεραιότητας αποστολές. Τα ελάχιστα διαθέσιμα «πετάνε» σε άλλες, υψηλότερης επιχειρησιακής αξίας αποστολές και σε αποστολές αεροδιακομιδών.
Τα ΝΗ-90 αποτελούν εξαιρετικά «εργαλεία» για τη νύκτα, πάνω από το Αιγαίο, με 2 πανίσχυρους κινητήρες και υπερσύγχρονα όργανα ραδιοναυτιλίας. Οι χαμηλές διαθεσιμότητες οφείλονται στην έλλειψη ανταλλακτικών, που δεν προβλέφθηκαν στη σύμβαση προμήθειας το 2003, επί υπουργίας Παπαντωνίου, αλλά και δεν συμβασιοποιήθηκαν αργότερα, λόγω του οικονομικού κόστους και των εν γένει «τριβών» λόγω των καθυστερημένων παραδόσεων, με ευθύνη της εταιρείας και λόγω μη ικανοποίησης στα αρχικά στάδια κάποιων από τις προδιαγραφές που είχαν συμβατικά περιγραφεί.

Να θυμίσουμε ότι ο νυν υπουργός Αμυνας είχε διακόψει, με δική του πρωτοβουλία, την υλοποίηση της σχετικής σύμβασης, αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του και δεν επέτρεπε την παραλαβή του 12ου ελικοπτέρου που είχε αφιχθεί στη χώρα. Ετσι, μόλις στις 31 Ιανουαρίου 2017, με καθυστέρηση 2 ετών, υπέγραψε τη σχετική τροποποίηση της σύμβασης, που πλέον επιτρέπει την παραλαβή των επόμενων τριών ελικοπτέρων που έχουν ήδη κατασκευαστεί (τα υπ’ αριθμ. 12, 13 και 14), ενώ ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις για την επόμενη τροποποίηση, που θα επιτρέψει την παραλαβή των υπόλοιπων ελικοπτέρων της πολύπαθης σύμβασης.
Αν όλα αυτά είχαν γίνει νωρίτερα, χωρίς τη διετή καθυστέρηση, που κανείς δεν κατάλαβε τι συνεισέφερε στην υπόθεση, πλην της δημιουργίας εντυπώσεων, σήμερα θα «πετούσαν» περισσότερα ελικόπτερα ΝΗ-90, όπως πετούν και στις πλείστες άλλες χώρες που τα προμηθεύτηκαν, αλλά, απ’ ό,τι διαπιστώθηκε, τα πλήρωσαν φθηνότερα. Συνεπώς, και η συγκεκριμένη πτήση θα μπορούσε να διεξαχθεί απρόσκοπτα και, κυρίως, με ασφάλεια με ένα από αυτά.

Γιατί η συγκεκριμένη πτήση δεν αναβλήθηκε λόγω καιρού;

Ο καιρός εκείνη την ημέρα δεν ήταν ιδανικός, αλλά δεν χαρακτηριζόταν ως απαγορευτικός. Δεν υπήρχαν, δεν είχαν αναφερθεί, ούτε και αναμένονταν έντονα καιρικά φαινόμενα. Η οροφή των νεφών πάνω από τον Θεσσαλικό Κάμπο αναφέρθηκε στα 1.500 πόδια (500 μέτρα) και στη συγκεκριμένη περιοχή, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ, η οροφή ήταν τα 500 πόδια (περίπου 150 μέτρα). Αλλωστε, ελικόπτερο ίδιου τύπου (ΑΒ 205), σύμφωνα με την επίσημη και πάλι ανακοίνωση, σηκώθηκε μετά το συμβάν, σε αποστολή έρευνας και διάσωσης, και προσγειώθηκε στην περιοχή του ατυχήματος. Επειδή αυτό συνέβη ύστερα από περίπου 2 ώρες, είναι γνωστό στους Θεσσαλούς ότι η πρωινή χαμηλή νέφωση και μερικές φορές η ομίχλη «επιμένουν» τις πρώτες ώρες της ημέρας και μετά οι συνθήκες ορατότητας βελτιώνονται. Ενας πιλότος στρατιωτικού ελικοπτέρου εκπαιδεύεται, και μάλιστα επίμονα, να πετά υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες και με συνθήκες περιορισμένου φωτισμού (νύκτα). Αλλωστε, η βασική αποστολή για την οποία η χώρα διατηρεί ακόμη ενεργό μεγάλο αριθμό Huey είναι να πετάξουν, και μάλιστα νύκτα, φορτωμένα, μεταφέροντας ενισχύσεις στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Ο κυβερνήτης, Ταγματάρχης (ΑΣ) Γούλας Δημοσθένης, ήταν έμπειρος με 1.620 ώρες πτήσης, δυστυχώς όμως η πυκνή τοπικά και χρονικά ομίχλη (κάποιοι την αποκαλούν «γιαούρτι») φαίνεται ότι έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην πτώση του μοιραίου ΕΣ-625. Στο υποτιθέμενο ερώτημα αν θα έπρεπε να ρισκάρει για τη συγκεκριμένη πτήση, η απάντηση είναι ότι κάθε πτήση για τους στρατιωτικούς είναι πάνω απ’ όλα εκπαιδευτική. Δεν υπάρχει και δεν υπήρχε η πολυτέλεια για χρήση ελικοπτέρων ως ιπτάμενων ταξί, ειδικά τα τελευταία χρόνια, με τα συγκεκριμένα ιδιαίτερα στενά δημοσιονομικά δεδομένα. Οι στρατιωτικοί στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο εκπαιδεύονται σκληρά και επίπονα, εκπαιδεύονται να μη διστάζουν και να παίρνουν ρίσκο, γιατί αυτό θα κάνουν αν η πατρίδα τούς χρειαστεί.

3 Σχόλια

  1. Famas

    ναι σωστά… για εναερια παρατήρηση θα στέλνουμε NH90 και Chinook… ακαταλληλα τα Huey. Ρε τι αλλο θα διαβασουμε. Μιλαει στο αρθρο για υπερσυγχρονα οργανα… για αεροναυτιλια και λοιπά χαρωπα. Μα εχει ιδέα τι γράφει? Το ελικοπτερο ηταν σε πτηση VFR, καμια σχέση τα οργανα λοιπον. Το ποιο γαμάτο ελικοπτερο του κοσμου να εβαζες, τον ιδιο ακριβως κινδυνο θα διέτρεχε και τα ιδια ακριβως μέσα θα ειχε για την αντιμετώπιση του κινδυνου (δλδ τον πιλοτο τον ιδιο και την καλη του κρίση).
    Κατα τα λοιπα ορθα αναφέρει τον σκοπο, μιας και πολλοι ασχετοι νομιζουν οτι ειναι απλά καποιο βιτσιο υπουργου η αποστολή… αλλα πρεπει να πουνε και να προσαψουνε κατι γιατι αυτο ειναι το επιπεδο της πολιτικης μας.

    Απάντηση
  2. Gunslinger32

    Όταν με ευθύνες των πολιτικών ένα κράτος παραιτείται απο την επιτήρηση/φύλαξη των συνόρων του, αφήνοντας τα ΣΑ και τις ΕΔ χωρίς υλικό(και σαφές εντολές), όσο κόπος και καλή θέληση να υπάρχει απο το προσοπικό των ΕΔ/ΣΑ η δουλειά δεν βγαίνει.

    Εδώ έχουμε διακίνηση ναρκωτικών μπροστά στα ματιά της ΕΛ.ΑΣ «απέναντι» απο το αστυνομικό Μέγαρο θες/νίκης στον Δενδροπόταμο, που καμία τοπική πολιτική ηγεσία δεν θέλησε να στεγνώσει αυτό τον βάλτο, μην περιμένουμε θαύματα στην φύλαξη συνόρων…η ελληνική πραγματικότητα μια ατέλειωτη τραγωδία με πρωταγωνιστές τους ψευταράδες πολιτικούς πρωτομάστορες της διαφθοράς και της απάτης.

    Σχετικά με το θέμα καταλληλότητας λόγο ηλικίας, νομίζω ότι και τα σύγχρονα NH90 δεν αποτελούν τα ιδανικά μέσα για τέτοιου είδους αποστολές. Εδώ τα ε/π της ΕΛ.ΑΣ εξοπλισμένα με συστήματα FLIR, θα ήταν νομίζω προτιμότερα. Σαν λύση στο θέμα της διαθεσιμότητας θα μπορούσαν να προσφέρουν τα OH-58 όταν(και αν έλθουν).

    Απάντηση
  3. Γ.Σ.

    Θα μείνω σε αυτό: «Οι κακές καιρικές συνθήκες είναι «αδιανόητο», σύμφωνα με τη στρατιωτική δεοντολογία, να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για τον στρατηγό και τον συνταγματάρχη και η αποστολή να εκτελεστεί από υφισταμένους τους.»
    Δύσκολο πράγμα να τα βάζεις με τις ακραίες καιρικές συνθήκες αλλά και τη «άκαμπτη» στρατιωτική νοοτροπία που θέλει εν καιρώ ειρήνης τα εναέρια μέσα να επιχειρούν σαν να είναι σε πόλεμο και πρέπει πάση θυσία να σηκωθούν ώστε η αποστολή να πραγματοποιηθεί την συγκεκριμένη στιγμή. Μιλάμε για ειρηνική περίοδο και όχι για καιρό επιχειρήσεων όπου τα μέσα και με έναν έλικα να είναι (τρόπος του λέγειν) θα πρέπει να απογειωθούν.
    Ο Θεός να αναπαύσει τη ψυχή τους. Δυστυχώς πήγανε άδικα.

    Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: