Γράφει ο Στάθης Βασιλείου

Στις αρχές Ιουλίου του 371 π.Χ. ο θηβαϊκός στρατός νικά τη συμμαχία των Βοιωτικών πόλεων υπό τους Σπαρτιάτες καταγάγοντας μια από τις μεγαλύτερες νίκες της Θήβας και συγχρόνως μια από τις πιο οδυνηρές ήττες της Σπάρτης.

Η διαμάχη ξεκίνησε με την αναδιοργάνωση του θηβαϊκού στρατού από τους Πελοπίδα και Επαμεινώντα: τμήμα του στρατού επαγγελματοποιήθηκε και οι άνδρες στελέχωσαν ένα ειδικό σώμα, τον Ιερό Λόχο. Σιδηρά πειθαρχία και σκληρή εκπαίδευση έδωσαν στον θηβαϊκό στρατό ένα βαθμό αυτοπεποίθεσης αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό απέναντι στους Σπαρτιάτες, που μετά τον Πελοποννησιακό πόλεμο ήταν η αδιαμφισβήτητη υπερδύναμη στον ελληνικό χώρο. Ο Επαμεινώντας αποφάσισε να το αμφισβητήσει. Στο συνέδριο των πόλεων-κρατών ο Επαμεινώντας ζήτησε να μιλήσει η Θήβα εξ ονόματος όλων των Βοιωτικών πόλεων αλλά οι Σπαρτιάτες του το αρνήθηκαν. Στην επιμονή του, η Θήβα απομονώθηκε και οι Βοιωτικές πόλεις κάλεσαν τη Σπάρτη να επέμβει στρατιωτικά εναντίον της. Ούτε η Αθήνα, σύμμαχος της Θήβας, δεν επενέβη υπέρ της καθώς η θηβαϊκή δύναμη είχε διαφανεί και κάλυπτε πιεστικά ακόμα και την πόλη των Πλαταιών, σύμμαχο της Αθήνας.

Ο Σπαρτιάτης βασιλιάς Κλεόμβροτος ο 1ος με 700 Σπαρτιάτες και 11,000 συμμάχους κινήθηκε προς τη Θήβα στρατοπεδεύοντας στα Λεύκτρα στην κοιλάδα του Ελικώνα. Ο Επαμεινώντας κατόρθωσε να συγκεντρώσει 7,500, ιππείς, οπλίτες και ψιλούς. Αντιμετωπίζοντας το βάρος των αριθμών του εχθρού του εφάρμοσε μια σειρά στρατηγήματα.

Πρώτα ανέπτυξε τους ψιλούς μαχητές σε μια απόσταση από τη γραμμή του σαν κάλυψη.

Στη συνέχεια διέταξε την ασύμμετρη οργάνωση της διάταξής του: αντί να κατανείμει τον αριθμό των οπλιτών ισόποσα σε όλο το εύρος της γραμμής, κατά τον παραδοσιακό τρόπο της φάλαγγας, περίμενε να δει σε ποιό σημείο του μετώπου θα αναπτύσσονταν οι Σπαρτιάτες αφού εκεί θα γινόταν η αποφασιστική κρούση. Βλέποντας τον Κλεόμβροτο να καταλαμβάνει το δεξιό της παράταξης του στρατού του, έθεσε τον Πελοπίδα απέναντί του με τον Ιερό Λόχο και πίσω από αυτόν μια ισχυρότατη πτέρυγα οπλιτών με 50 οπλίτες βάθος. Η υπόλοιπη παράταξη παρατάχθηκε πιο ασθενής σε όλο το μήκος της γραμμής. Η εικόνα του ισχυρού θηβαϊκού αριστερού, αν και δεν ήταν εμφανές από τους Σπαρτιάτες, έμοιαζε με ένα ισχυρότατο στέλεχος, που με την τριγωνική παράταξη του Ιερού Λόχου επικεφαλής ήταν έτοιμο να εκσφενδονιστεί και να σπάσει την σπαρτιατική φάλαγγα σαν σφυρί πάνω σε τζάμι.

Το δεύτερο στρατήγημα που εφάρμοσε ο Επαμεινώντας ήταν ότι στην προκαταρκτική φάση της μάχης διέταξε τα τμήματα του στρατού του να κινηθούν κλιμακωτά προς τον εχθρό, εκτείνοντας το μήκος της γραμμής ισοφαρίζοντας το μήκος του αντιπάλου και πλησιάζοντας από τα δεξιά προς τα αριστερά μειώνοντας την απόσταση μεταξύ τους.

Το τρίτο, ήταν η χρήση του ιππικού, που μπορούσε ακόμα να εκθέσει τη θηβαϊκή φάλαγγα. Οι Θηβαίοι είχαν υπεροχή στο ιππικό 3:2 και το άνοιγμα της μάχης θα γινόταν από αυτούς.

Η μάχη ξεκίνησε με τον Κλεομένη να στέλνει τους μισθοφόρους πελταστές του να καταδιώξουν τους Θηβαίους ψιλούς. Οι τελευταίοι διασκορπίστηκαν εύκολα και κατέφυγαν στη σιγουριά της παράταξής τους ενισχύοντας έτσι έμμεσα τη συνοχή των Θηβαίων. Το θηβαϊκό ιππικό όρμησε αμέσως μετά εμπλεκόμενο με το βοιωτικό. Σύντομα, οι Βοιωτοί κατέρρεσαν και καταδιώχθηκαν από τους Θηβαίους μακρυά. Η καταδίωξη έλαβε χώρα μπροστά από τη σπαρτιατική παράταξη καθυστερώντας και ακυρώνοντας την προσπάθεια του Κλεομένη να κινηθεί και να υπερκεράσει το θηβαϊκό άκρο.

Πλέον, η μάχη θα κρινόταν από τη μονομαχία των φαλαγγών. Με κεφαλή τον Ιερό Λόχο και την ισχυρή παράταξη που τους ακολουθούσε, το θηβαϊκό δεξιό επέπεσε βίαια πάνω στην σπαρτιατική γραμμή. Ακολούθησε ωθισμός, η συνδυασμένη πίεση των επάλληλων σειρών των ασπιδοφόρων της μίας παράταξης πάνω στην άλλη με την κάθε σειρά οπλιτών να ωθεί με τις ασπίδες της τις πλάτες της μπροστινής σειράς. Η ταυτόχρονη ώθηση 50 σειρών Θηβαίων με 300 Ιερολοχίτες στην κεφαλή διέσπασε τελικά την παράταξη των 12 σειρών Σπαρτιατών που διαλύθηκαν και καταδιώχθηκαν. Στη συνέχεια εφαρμόστηκε μια τρίτη τακτική, η «λοξή φάλαγγα». Αντί να καταδιώξουν το νικημένο σπαρτιατικό δεξιό, η θηβαϊκή παράταξη διατήρησε τη συνοχή της και έκανε στροφή δεξιά επί του άξονα ένωσής της με την υπόλοιπη θηβαϊκή παράταξη θέτοντας το εχθρικό Βοιωτικό κέντρο στο σημείο σύγκλισης μιας ορθής γωνίας από δόρατα. Το εχθρικό κέντρο διασπάστηκε με τη σειρά του και όλη η παράταξη κατέρρευσε. 1000 άνδρες της κοινής Βοιωτικής-Σπαρτιατικής παράταξης σκοτώθηκαν, ένας μεγάλος αριθμός για τα ελληνικά δεδομένα. Από αυτούς, οι 400 ήταν Σπαρτιάτες, μεταξύ τους κι ο βασιλιάς Κλεομένης.

Η νίκη των Θηβαίων κατακρύμνησε το αήττητο των Σπαρτιατών και ανέδειξε την Θήβα στη νέα μεγάλη δύναμη του ελληνικού χώρου. Οι Επαμεινώντας και Πελοπίδας αναδείχθηκαν οι αρχιτέκτονες της θηβαϊκής ηγεμονίας και θα εξαργρώσουν τη νίκη τους οδηγώντας τον θηβαϊκό στρατό βαθειά στη Λακωνία αναγκάζοντας τους εναπομείναντες του σπαρτιατικού στρατού να οχυρωθούν στις στέγες των σπιτιών τους ενώ οι Θηβαίοι θα απελευθέρωναν την Μεσσηνία και θα την οχύρωναν υποδειγματικά ώστε να αποτελέσει και πάλι αντίρροπο στην Σπαρτιατική ισχύ.

Οι τακτικές του Επαμεινώντα και του Πελοπίδα, αν και δεν ήταν πρωτότυπες (η λοξή φάλαγγα πρωτοεφαρμόστηκε από τον στρατηγό Παγώνδα στη μάχη του Δηλίου εναντίον των Αθηναίων) τελειοποιήθηκαν και αποτέλεσαν πεδίο μελέτης και έμπνευσης από πολλούς, σαν τον Φίλιππο της Μακεδονίας, τον μεγάλο Αλέξανδρο ως τον Φρειδερίκο της Πρωσσίας.

 

About The Author

3 Σχόλια

  1. κλείτος ο μέλας

    συγχαρητήρια eav2 και κ Δουκα για την ανάρτηση.Ειστε πολύτιμη συντροφιά και βάλσαμο για τους προς εσπεριά ψυχικά τσακισμένους μεταναστες-γκολντεν μποι-καρναβαλους-στελεχοι(ας γελασω).να στε καλα.

    Απάντηση
  2. Theognostos

    Η ‘λοξη φαλαγγα’ ειχε δοκιμαστει και αλλού προηγουμενως. Η αξια του ιππικου δεν ειχε κατανοηθεί πλήρως. Το ποσό χρυσού πού έδωσε ο πέρσης βασιλεύς για να υποδαυλιζει και να υποβαθμίσει την συνοχη των Ελληνων ενας Θεός ξέρει. Οι δολοφονίες μεσα στις πόλεις και συνομωσίες ηταν συνηθισμένες. Εξασθενιστηκε και η Αθηνα και η Σπαρτη και Θήβα κτλ κτλ…αντι να ενωθούν σε μια ανίκητη δυναμη. Ακομη οι Έλληνες δεν εχουν μαθει μέχρι σημερα οι δολοπλοκίες ξενο χρήμα ‘θεση’ ‘αρχηγική’ κτλ προτευουν αντι της ουσίας δηλαδη την σωτηρία των Ανθρωπων. Ακομη και μετα τον θανατο του Μεγα Αλεξάνδρου διεσπασαν την αυτοκρατορία και μετά τα υπόλοιπα ολα γνωστά. Τα ιδια επι Βυζαντίου δολοπλοκιες δολοφονίες μεχρι που αδυνατούσαν στον εξωτερικο κίνδυνο…οι Έλληνες πολεμουν σαν ήρωες ναι αλλα και μεταξυ τους για να γελανε οι εχθροι τους.

    Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: