Επιμέλεια: Στέργιος Σεβαστιάν

Οι τουρκικές αεροπορικές παρανομίες -παραβάσεις και παραβιάσεις-, έχουν κι αυτές τη ρίζα τους σε εκείνες τις μαύρες μέρες της Κύπρου. Την ημέρα της εισβολής, την 20η Ιουλίου του 1974, ξεκίνησαν οι μαζικές είσοδοι των τουρκικών μαχητικών.

Τα προηγούμενα χρόνια, υπήρχαν μόνο μεμονωμένα περιστατικά, στα οποία οι Τούρκοι αεροπόροι, μόλις αντιλαμβανόταν την παρουσία της ελληνικής αναχαίτισης, αποχωρούσαν άμεσα. Η κυπριακή εισβολή έκανε την τουρκική αεροπορία να κλιμακώσει τις ενέργειές της, επιδιώκοντας μέχρι και την κατάρριψη ελληνικού μαχητικού, με σαφή σκοπό να αποκόψει την Πολεμική Αεροπορία, απο την συμμετοχή της στις επιχειρήσεις στην Κύπρο.

Το ενδεχόμενο μιας αεροπορικής προσβολής του τουρκικού προγεφυρώματος, ήταν η κύρια ανησυχία των τούρκων επιτελών, όπως συμπεραίνεται από συγγράμματα των επικεφαλής των τουρκικών αποβατικών δυνάμεων του πρώτου κύματος, όπως του Μπεντρεντίν Ντεμιρέλ, διοικητή της 39ης Μεραρχίας. Συνεπώς, ήθελαν να στείλουν το μήνυμα του «δεύτερου μετώπου» στο Αιγαίο, κάτι που, ενδεχομένως, θα συγκρατούσε τις ελληνικές δυνάμεις μακριά από την Κύπρο. Λογάριασαν όμως χωρίς τον ξενοδόχο. Και ξενοδόχος του ελληνικού εναέριου χώρου είναι ένας: οι Έλληνες αεροπόροι.

Αντιγράφουμε από το Enkrypto:

«Στις 22 Ιουλίου 1974, η αεροπορική δραστηριότητα πάνω από το Αιγαίο ήταν εξαιρετικά αυξημένη, καθώς η τουρκική εισβολή στην Κύπρο συνεχιζόταν και η τουρκική αεροπορία προέβαινε σε μαζικές παραβιάσεις του F.I.R. Αθηνών. Στα ελληνικά αεροδρόμια, οι χειριστές βρίσκονταν μέσα στα κόκπιτ των αεροσκαφών, σε ετοιμότητες των δύο ή πέντε λεπτών. Μεταξύ αυτών, ο υποσμηναγός Ι. Δινόπουλος και ο ανθυποσμηναγός Θ. Σκαμπαρδώνης, χειριστές της 337 ΜΑΗ (Μοίρας Αναχαίτισης Ημέρας) που έδρευε τότε στην 111 ΠΜ της Ν. Αγχιάλου.

Γύρω στις 13.30 οι δύο χειριστές έλαβαν διαταγή απογείωσης. Λόγω βλάβης στον ασύρματό του, ο Δινόπουλος διέταξε τον Σκαμπαρδώνη να ηγηθεί του σχηματισμού ως Νο 1, όπως και έγινε. Ο Σκαμπαρδώνης ακολουθώντας τις οδηγίες του σταθμού ραντάρ του Πηλίου («Joker») κατευθύνθηκε προς το Β. Αιγαίο, ενώ ο Δινόπουλος τον ακολουθούσε καλύπτοντάς τον από ψηλότερα. Μετά από μερικές αλλαγές ύψους και κατεύθυνσης (ενδεχομένως λόγω της πολλαπλότητας των ιχνών εκείνη την ημέρα), ο Σκαμπαρδώνης διατάχθηκε να κατευθυνθεί προς την περιοχή μεταξύ Αγ. Ευστρατίου και Λήμνου, σε ύψος 20.000 πόδια.

Ενώ βρισκόταν ακόμα σε άνοδο στα 18.000 πόδια, ειδοποιήθηκε από το Joker ότι τα εχθρικά ίχνη πλησίαζαν και σχεδόν αμέσως είδε δύο τουρκικά F-102 σε κλειστό σχηματισμό στα αριστερά του, σε απόσταση όχι μεγαλύτερη από 200 μέτρα. Αμέσως έστριψε σκληρά αριστερά προκειμένου να βρεθεί πίσω τους, ενώ και τα τουρκικά αεροσκάφη έκαναν το ίδιο, προσπαθώντας να βρεθούν στην «ώρα 6» του ελληνικού F-5.

Με πλήρη στοιχεία στον κινητήρα και μέγιστο ρυθμό στροφής, ο Σκαμπαρδώνης προσπάθησε να διατηρήσει οπτική επαφή με τα τουρκικά αεροσκάφη. Στρέφοντας συνεχώς, έχανε ύψος ώσπου βρέθηκε κάτω από τα 10.000 πόδια. Ενώ προσπαθούσε να ανακτήσει οπτική επαφή με τα τουρκικά αεροσκάφη, είδε ξαφνικά μια τεράστια στήλη νερού στη θάλασσα. Συνειδητοποιώντας τι είχε συμβεί, αναζήτησε τον Δινόπουλο, χωρίς να μπορέσει να τον εντοπίσει. Στη συνέχεια διατάχθηκε από το Joker να επιστρέψει στη Ν. Αγχίαλο. Λίγο μετά την προσγείωσή του, είδε το αεροσκάφος του Δινόπουλου να περνάει πάνω από το διάδρομο και παρατήρησε ότι έλειπαν και οι δύο Sidewinder από τα ακροπτερύγιά του…

Ο Δινόπουλος είχε παρακολουθήσει την αρχική φάση της εμπλοκής απαρατήρητος καθώς, όντας ψηλότερα, δεν είχε γίνει αντιληπτός από τους δυο τούρκους πιλότους. Είδε τη θυρίδα οπλισμού του επικεφαλής F-102 να ανοίγει και έναν πύραυλο AIM-4 Phalcon να εκτοξεύεται κατά του Σκαμπαρδώνη, αστοχώντας. Ο Δινόπουλος πλησίασε, βρέθηκε πίσω από τα τουρκικά αεροσκάφη και εκτόξευσε άμεσα τον έναν από τους δύο ΑΙΜ-9 Sidewinder που έφερε το αεροσκάφος του. Όμως ο πρώτος πύραυλος αστόχησε, καθώς η κεφαλή του δεν είχε προθερμανθεί αρκετά. Ο Δινόπουλος χωρίς δισταγμό εκτόξευσε τον δεύτερο πύραυλο, που πέτυχε το τουρκικό F-102 και το έστειλε να συντριβεί φλεγόμενο στη θάλασσα. Ο δεύτερος Τούρκος χειριστής έχασε τον προσανατολισμό του και, χρησιμοποιώντας αλόγιστα τη μετάκαυση του κινητήρα του, βρέθηκε “bingo fuel” και επιχείρησε αναγκαστική προσγείωση σε δρόμο στα μικρασιατικά παράλια. Το αεροσκάφος καταστράφηκε και ο ίδιος μεταφέρθηκε βαριά τραυματισμένος στο νοσοκομείο, όπου πέθανε από τα τραύματά του.

Ο Ι. Δινόπουλος αποστρατεύθηκε από την Πολεμική Αεροπορία με το βαθμό του σμηνάρχου, ενώ ο Θ. Σκαμπαρδώνης με τον βαθμό του ταξιάρχου. Αρκετά χρόνια μετά την αερομαχία, όταν υπηρετούσε στο “Air-South Command» του ΝΑΤΟ στη Νάπολη, ένας Τούρκος αξιωματικός της αεροπορίας που συζητούσε μαζί του, ισχυρίστηκε ότι δύο τουρκικά F-102 είχαν καταρρίψει δύο ελληνικά F-5. Όταν ο Σκαμπαρδώνης τον ρώτησε «μοιάζω με φάντασμα;», ο Τούρκος έχασε το χρώμα του…»

Το κείμενο βασίζεται στη συνέντευξη του ταξιάρχου ε.α. Θωμά Σκαμπαρδώνη στον Δημήτρη Στεργίου που δημοσιεύθηκε στο τεύχος 29 του περιοδικού Cockpit, και στο σχετικό άρθρο του Σάββα Δ. Βλάσση στο τεύχος 65 του περιοδικού Πολεμος & Ιστορία. Περισσότερες λεπτομέρειες μπορούν οι αναγνώστες να αναζητήσουν εκεί. Επειδή οι εξ Ανατολών γείτονες αρέσκονται στη διαστροφή των γεγονότων για λόγους προπαγάνδας, το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του ταξιάρχου Σκαμπαρδώνη στον Δ. Στεργίου δημοσιεύθηκε μεταφρασμένο στα αγγλικά στον ιστότοπο acig.org και αναδημοσιεύτηκε στο «Εν Κρυπτώ«.

Πηγή: http://infognomonpolitics.blogspot.com

6 Σχόλια

  1. Gunslinger32

    Πλάκα είχε ο τούρκος αξιωματικός 🤥 της ΤΗΚ, τόση φαντασία δεν υπάρχει ούτε στα Graphic Novel «Buck Danny», που να ήξερε ποιόν είχε μπροστά του στον οποίο προσπαθούσε να πουλήσει παραμύθι. 😂

    Όπως λέει και ο Dirty Harry σε τέτοιες περιπτώσεις, «Go ahead make my day» η αλλιώς φτιάξε μου την ημέρα μεμέτη μου. 😉

    Απάντηση
  2. mcair

    ΥΓ.: Ο Γιάννης Δινόπουλος αφού υπέστη αρκετές φορές τη διαδικασία των ανακρίσεων και καταθέσεων, επέστρεψε στα πτητικά του καθήκοντα (όπως και ο Σκαπαρδώνης) δίχως να αναγραφεί στα μητρώα τους η πολεμική τους αποστολή. η ηγεσία ζητούσε στην κυριολεξία ”την κεφαλή επί πίνακι”. Ουδέποτε του δόθηκε κάποια ηθική αμοιβή, αλλά αντίθετα αποτέλεσε το μαύρο πρόβατο των ηγεσιών που ακολούθησαν έως την πρόωρη αποστρατεία του.
    Μερικά χρόνια αργότερα δεκαετία του 90 ο ΔΙΝΟΠΟΥΛΟΣ αποστρατεύθηκε σαν αντισμήναρχος!!!! αφού η ηγεσία έκρινε ότι ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣ!!!!! Δηλαδή έναν από τους ήρωες του Αιγαίου, αντί να τον κάνουν αρχηγό ή να τον περιφέρουν στις στρατιωτικές σχολές και να διαφωτίζει τους νέους μαχητές, τον έστειλαν σπίτι του.
    Και κάτι άλλο: κάποιοι «έξυπνοι» θέλησαν χρόνια αργότερα να τιμήσουν το αεροσκάφος που κατέρριψε τους Τούρκους. Προσέξτε: Tο αεροσκάφος, ΟΧΙ τον χειριστή (!). Το ψάξανε, το ξαναψάξανε,
    δεν το εύρισκαν. Ο Δινόπουλος, που το έμαθε, τους ειδοποίησε ότι συνετρίβη (με άλλο χειριστή) λίγα χρόνια αργότερα.
    http://veteranos.gr/otan-ta-fantasmata-tis-p-ekovan-kolous-sto-egeo-ntokoumento/

    Δινόπουλος Ιωάννης
    του Κωνσταντίνου
    http://www.trikorfogr.gr/grammata.htm

    Απάντηση
    • ΑΧΕΡΩΝ

      Και ακριβώς στον γιουσουφακισμό (ἤ νενεκισμό,όπως θέλεις το λές) της «ηγεσίας» του 1974 (και εντεύθεν),στηρίχθηκε ἡ μετέπειτα στάση των Τούρκων,συμπεριλαμβανομένης και της διαστροφής της πραγματικότητος σχετικά με το συμβάν,που επέτρεψε στους απέναντι να καυχώνται για την «κατάρριψη δύο ἑλληνικών F-5 στις 22-7-1974».

      Απάντηση
  3. mcair

    Τον Αύγουστο του 2001, στο βρετανικό περιοδικό Air Fοrces Monthly φιλοξενήθηκε επιστολή του κ.
    Σερχάτ Γκιουβέντς, ο οποίος αμφισβή¬τησε την κατάρριψη – πτώση των τουκικών F-102, αναπαραγάγωντας την τουρκική εκδοχή περί καταρρίψεως των ελληνικών F-5.Στην επιστολή του, ανέφερε ότι είχε πρόσβαση στο επίσημο ημερολόγιο της 142ας Μοίρας, όπου σημειώνεται ότι δύο F-102Α (αριθμοί σειράς 55-3401 και 55¬3413) απογειώθηκαν στις 13.25 της 22ας Ιουλίου για να αναγνωρίσουν άγνωστο ίχνος που προκαλούσε παρεμβολές σε τουρκικό σταθμό ραντάρ στο Τσανάκαλε.
    το εψαξα
    Dr. Serhat Guvenc
    Ο Ταξίαρχος (1) ε.α. Σκαμπαρδώνης θυμάται χαρακτηριστικά: «Το ίδιο βράδυ μάθαμε ότι τα τουρκικά μέσα μαζικής ενημέρωσης μετέδιδαν την κατάρριψη δύο ελληνικών μαχητικών από ισάριθμα τουρκικά! ελληνική πλευρά δεν ανακοίνωσε τίποτε (δεν ΕΜ-βεβαίωσε και δεν διέψευσε) και άφησε τα πράγματα να εξελιχθούν
    http://truth.freeforums.org/1974-t3013.html

    http://infognomonpolitics.blogspot.com/2009/07/blog-post_6156.html

    Ο 25ος Μεσημβρινός σήμερα…
    https://kostasxan.blogspot.com/2010/07/25_13.html

    Απάντηση
  4. SKYHOOK47

    http://www.4troxoi.gr/4tlibrary/article.php?year=1992&month=11&issue=123&cat=%CE%99%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AC&number=3297. Ήμουν σίγουρος ότι κάπου είχα ξανακούσει μια παρόμοια ιστορία με Έλληνα πιλότο που επέστρεψε από τον κόσμο των νεκρών…Ή πρόκειται περί διαβολικής σύμπτωσης ή κάποιος αφηγητής-συγγραφέας δεν μας τα λέει καλά…

    Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: