Γράφει ο Ευστάθιος Βασιλείου

Πριν λίγες μέρες «έπεσα» σε μια σειρά εικονογραφήσεων Τούρκων στρατιωτών από την Νοτιοανατολική Τουρκία/Κουρδιστάν.

Ο πόλεμος στη Συρία, οι αγριότητες του επιλεγομένου «Ισλαμικού Κράτους» και τα «δικά μας» έκαναν μια σημαντική αναταραχή στη γείτονα χώρα να περάσει σχεδόν απαρατήρητη: μια μεγάλη κουρδική εξέγερση σε όλο το εύρος της νοτιοανατολικής Τουρκίας. Η εξέγερση ξεκίνησε περί τον Νοέμβριο του 2015 και συνεχίστηκε με σχεδόν καθημερινά συμβάντα τόσο στους ορεινούς δρόμους της επαρχίας όσο και στις πόλεις με τον τουρκικό στρατό και στρατοχωροφυλακή να εμπλέκουν σημαντικό μέρος των ειδικών δυνάμεων, τεθωρακισμένων και να μετατρέπουν τις γειτονιές σε αποκαΐδια προκειμένου να διαλύσουν τις κυψέλες αμύνης και τα οδοφράγματα μετατρέποντας τα σπίτια των κατοίκων σε μπάζα.

Οι εικονογραφήσεις είναι σχετικά πρόσφατες, σε άσπρο και μαύρο και απεικονίζουν τις λεπτομέρειες με μεγάλη ακρίβεια. Το πρώτο που σκέφτεται κανείς είναι «γιατί η τέχνη» αφού μια φωτογραφία θα ήταν αρκετή. Με λίγη ωστόσο προσοχή και κοινή σκέψη καταλαβαίνει κανείς πως είναι μια επιχείρηση λευκής προπαγάνδας.

H προπαγάνδα χωρίζεται σε τρεις βασικές κατηγορίες: την λευκή, που παράγεται για να προβάλει αποτελέσματα υπέρ της ίδιας πλευράς που εκπροσωπεί (ένα κράτος για να επηρεάσει μια προσπάθειά του υπέρ αυτού), της μαύρης, που προβάλει αρνητικά κυρίως στοιχεία για την αντίθετη παράταξη και της γκρίζας, η προέλευση της οποίας παραμένει κρυφή και ομιχλώδης για να σπείρει κυρίως φήμες και ψέμματα υπέρ τρίτων.

Στην περίπτωση των εικονογραφήσεων, το τουρκικό κράτος προβάλει το ανθρωπιστικό πρόσωπο των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας. Το 90% αυτών απεικονίζουν στελέχη του στρατού και της χωροφυλακής να συμπαραστέκονται σε αμάχους που υποφέρουν (παιδιά που κλαίνε, γυναίκες που φοβούνται, παροχή φαρμάκων, νερού και τροφής σε οικογένειες, high-five με παιδιά και συμπαράσταση σε χαμογελαστούς γέροντες), εικόνες αποκατάστασης της τάξης με τακτική κίνηση καλο-εξοπλισμένων στρατιωτών, σύγχρονα στρατιωτικά οχήματα και πιο συμβολικές εικόνες όπως ο ασπασμός του Κορανίου από στρατιώτη (σεβασμός σε θρησκευτικά σύμβολα και η κομβική θέση του στρατού στην εμπέδωση της τάξης και της ασφάλειας) και «ανθρώπινες» στιγμές μεταξύ στρατιωτών που δηλώνουν πως κι ο στρατός είναι καλοί και καθημερινοί άνθρωποι που μάχονται για ένα καλύτερο αύριο.

Επιστρέφοντας στο αρχικό ερώτημα: «γιατί δεν χρησιμοποιήθηκαν φωτογραφίες για να προβληθούν όλα αυτά», η απάντηση είναι διπλή:

1. Γιατί όλα αυτά δεν συνέβησαν. Οι στρατιωτικοί, που από την καθημερινή μας μέσω του ειδικού τύπου ανάλυση και σχολιασμό, αποδείχθηκαν πως ούτε καλά εξοπλισμένοι ήταν, ούτε καλά εκπαιδευμένοι αλλά κυρίως, η συμπεριφορά τους προς τον πληθυσμό ουδεμία σχέση με τις κίβδηλες αυτές εικόνες είχε. Ποιος σύγχρονος στρατός, με υπέρ των 30 χρόνων εμπειρία σε μάχες εντός πόλεων και αντι-ανταρτικό αγώνα, επιτρέπει στον εαυτό του να μετατρέψει επί έτος και περισσότερο, τόσο μεγάλο αριθμό πόλεων της χώρας του σε μικρά Στάλινγκραντ, ισοπεδώνοντας ολόκληρες γειτονιές, σκοτώνοντας κανείς δεν ξέρει πόσους αμάχους (και πιθανότατα κανείς ποτέ δεν θα μάθει) μόνο και μόνο για να εξαρθρώσει έναν σίγουρα μικρό αριθμό ανταρτών από πρόχειρα προετοιμασμένες θέσεις; Σίγουρα όχι ο «μεγαλύτερος και ισχυρότερος στρατός του κόσμου» (έχει ειπωθεί αυτός ο χαρακτηρισμός για τον ΤΣ) ή ο «δεύτερος μεγαλύτερος και καλύτερος στο ΝΑΤΟ» (υποθέτουμε μετά τον αμερικανικό… αλλά το χάσμα μεταξύ τους είναι σε άλλη διάσταση), μια καραμέλα που βομβαρδίζει τα τουρκικά, ευρωπαϊκά, αμερικανικά και ελληνικά Μέσα Ενημέρωσης για δεκαετίες.

2. Για προπαγανδιστικούς λόγους. Η απεικόνιση παραστάσεων σε μαύρο και άσπρο απομακρύνει την ύλη από το επίπεδο της πραγματικότητας και τους δίνει μια άϋλη, άφθαρτη και σχεδόν μνημειώδη υφή, απαλείφοντας λάθη, ατέλειες και εκθειάζοντας τελικά το αντικείμενο που απεικονίζει. Απεικονίζοντας με ακρίβεια τις λεπτομέρειες του εξοπλισμού των στρατιωτών και του τοπίου οι δημιουργοί εμπλέκουν άμεσα την πραγματικότητα με το υποκειμενικό, οδηγώντας στη δίνη του διαδικτύου τις πληροφορίες να ανακατευτούν τόσο πολύ στην συνείδηση του θεατή που τελικά η διάκριση μεταξύ πραγματικότητας και πλασματικού θα είναι σχεδόν αδύνατη. Ακόμα κι αν η επιτυχία του εγχειρήματος έχει μικρό ποσοστό επιτυχίας, 20% ή περισσότερο, η προπαγάνδα έχει πετύχει.

Καταλήγοντας, οφείλουμε να πούμε πως οι τουρκικές δυνάμεις αποδεικνύονται όχι απλά πως δεν είναι αήττητες, αφού αδυνατούν να αντιμετωπίσουν στοιχειώδη εμπέδωση της τάξης στο εσωτερικό τους για τέταρτη δεκαετία αλλά πλέον ανήμπορες να εκτελέσουν επιτελικά και επιμελητεικά μια επιχείρηση περιορισμένου μεγέθους (η πολυθρύλητη εισβολή στη Συρία) ενώ οι φυγόκεντρες τάσεις στο εσωτερικό της είναι βροντώδεις. Αρκεί να σημειωθεί, πως η επιχειρήσεις στη ΝΑ Τουρκία/Κουρδιστάν, κράτησαν από το Φθινόπωρο του 2015 μέχρι τα μέσα του 2017 και στο διάστημα αυτό πραγματοποιήθηκε και η απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 που οδήγησε στην αποκαθήλωση ακόμα περισσότερων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και στην καταρράκωση του ηθικού του στρατεύματος.

Εκείνο το στοιχείο, ωστόσο, που δεν αμβλύνθηκε ιδιαίτερα, ήταν η ικανότητα των ηγετών της να διαστρεβλώνει τις εντυπώσεις, συντηρώντας την ιδέα του στρατεύματος ως ισχυρού και ενωτικού στοιχείου στην βαθειά διχασμένη τουρκική κοινωνία. Η απόπειρα προπαγάνδας που παρουσιάστηκε είναι ένα εξαιρετικό δείγμα περιορισμού ζημίας (damage control) δια των εντυπώσεων και είναι ένα ενδιαφέρον μάθημα για εμάς. Συνεπώς, ο τουρκικός μηχανισμός δεν είναι ούτε πανίσχυρος, ούτε αήττητος.

Μια ισχυρή και αποφασισμένη δύναμη με καλά οργανωμένη υποστήριξη και πνεύμα πρωτοβουλίας μπορεί να νικήσει και να υπερισχύσει των μέσων που επιπόλαια και ηττοπαθώς αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως υπερδύναμη καταρρακώνοντας κάθε προσπάθεια από τη γέννεση της. Ο αγώνας κατά της Τουρκίας είναι αγώνας αντοχής και οφείλει να γίνει σε όλα τα επίπεδο και διαστάσεις της ανθρώπινης δράσης.

About The Author

Παρατηρητής και ιστογράφος θεμάτων αμυντικής τεχνολογίας. Δεσμευμένος με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και παθιασμένος με οτιδήποτε στρατιωτικό.

5 Σχόλια

  1. Gunslinger32

    Η πραγματικότητα είναι όντως διαφορετική.
    Ο ΤΣ σίγουρα δεν πήγε για να βοηθήσει τους Κούρδους, αλλά για να καταστείλει με κάθε μέσο μια γενικευμένη εξέγερση στην περιοχή.

    Επειδή αγγίζουμε το θέμα PSYOPS, θυμάμαι μια αναφορά σχετικά με την εισβολή των Άγγλων και Αμερικανών σε Ιράκ και Αφγανιστάν, στην οποία λεγόταν ότι οι Άγγλοι στρατιώτες είναι «μάστορες» του «winning hearts and minds». Οι εξελήξεις δείχνουν όμως ότι και στις δυο περιπτώσεις απέτυχαν προφανώς να κερδίσουν την συμπάθεια της πλειοψηφίας των λαών που πήγαν να κατακτήσουν(με πλαστές αφορμές και δικαιολογίες). Στην πραγματικότητα σήμερα στο Ιράκ επικρατεί το χάος που θυμίζει την «καυτή εποχή» στην Βηρυττό(Λίβανο), και στο Αφγανιστάν σήμερα απο τις συνολικά 34 επαρχίες οι 32 ελέγχονται πάλι πλήρες απο τους Ταλιμπάν(σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις/αναφορές).

    Απάντηση

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: