Εναλλακτικό πλέγμα περιφερειακών συμμαχιών, ανταγωνιστικών προς τα τριμερή σχήματα συνεργασίας που έχει δημιουργήσει η Αθήνα στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια, επιχειρεί να αναπτύξει η Aγκυρα. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, μετά τη Λιβύη και τον Λίβανο, η Αγκυρα ασκεί έντονες διπλωματικές πιέσεις και προς την παλαιστινιακή κυβέρνηση της Γάζας προκειμένου αφενός να στηρίξει τις τουρκικές απόψεις για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, να εισέλθει, εν ολίγοις, στον γεωπολιτικό ενεργειακό στίβο αλλά και να παρέχει πιο ενεργή υποστήριξη σε ζητήματα που αφορούν τις διεκδικήσεις της Τουρκίας στην περιοχή. Τον περασμένο Ιούνιο Παλαιστίνιος παρατηρητής συμμετείχε σε άσκηση Ερευνας και Διάσωσης που πραγματοποιήθηκε στα Κατεχόμενα από δυνάμεις της Τουρκίας και του ψευδοκράτους, ωστόσο έκτοτε δεν έχει καταγραφεί κάποια νέα κίνηση. Η τουρκική επιχειρηματολογία εδράζεται στην ολοένα και στενότερη σχέση ανάμεσα στην Ελλάδα και στο Ισραήλ, κάτι που έχει υποπέσει στην αντίληψη Αθήνας αλλά και Λευκωσίας.

Η τακτική της Αγκυρας έναντι της Παλαιστίνης δεν συνιστά καινοτομία στην προσέγγιση. Η τουρκική διπλωματία υπογείως επιχειρεί να δημιουργήσει προς όφελός της τετελεσμένα από κυβερνήσεις χωρών που τελούν υπό αναταραχή. Η Λιβύη είναι σε εμπόλεμη κατάσταση, η Παλαιστίνη αποτελεί ένα ιδιότυπο κρατικό μόρφωμα, το οποίο μάλιστα δεν είναι καν εσωτερικά ομοιογενές, ενώ το πολιτικό σύστημα του Λιβάνου βρίσκεται, επίσης, στα πρόθυρα της πολιτικής κατάρρευσης. Οι τουρκικές επιλογές είναι κατ’ αρχάς αναγκαστικές, καθώς η Ελλάδα, το Ισραήλ, η Κύπρος και η Αίγυπτος, που αποτελούν διεθνώς αναγνωρισμένα και λειτουργικά κράτη, αυτή τη στιγμή βρίσκονται πολύ μακριά από την Αγκυρα.

Οι Τούρκοι στηρίζουν στη Λιβύη τον αναγνωρισμένο επικεφαλής της τοπικής κυβέρνησης Φαγιέζ αλ Σαράζ. Ευελπιστούν ότι ο αλ Σαράζ θα υποκύψει έναντι του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος ελέγχει το μεγαλύτερο τμήμα της χώρας και θα υπογράψουν την οριοθέτηση αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ) με την Τουρκία, συμβάλλοντας στη, θεωρητική τουλάχιστον, «εξαφάνιση» της επήρειας της Κρήτης έναντι της Λιβύης και της Αιγύπτου. Ενδειξη της κατάστασης που επικρατεί στη Λιβύη είναι ότι μόλις την Τετάρτη καταρρίφθηκε από τις εμπόλεμες δυνάμεις ένα μη επανδρωμένο αερόχημα (UAV) της ιταλικής αεροπορίας.

Στην Παλαιστίνη τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά, καθώς η Αγκυρα, εκμεταλλευόμενη τις άθλιες συνθήκες υπό τις οποίες διαβιούν οι κάτοικοι (κυρίως) της Γάζας χρηματοδοτούν κοινωνικά προγράμματα, αλλά και επιδοτούν την επιδιόρθωση ή την ανέγερση τζαμιών.

Εσχάτως, έχει γίνει ιδιαίτερα ορατή και μία ακόμα πολύ στενή σχέση που διατηρεί η Τουρκία διαχρονικά. Το πακιστανικό ναυτικό συμμετείχε τις προηγούμενες ημέρες με αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας, φρεγάτα αλλά και ειδικές δυνάμεις σε σειρά ασκήσεων που διοργανώθηκαν από την Τουρκία στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, μπαίνοντας, μάλιστα, σε περιοχές οι οποίες είχαν δεσμευθεί παράνομα από την Αγκυρα. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα ήδη έχει προχωρήσει σε διαβήματα προς το Πακιστάν, για τη δράση των ενόπλων δυνάμεων της χώρας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο υπό την καθοδήγηση της Αγκυρας.

Οι Τούρκοι αιτιολογούν την κινητικότητα που δείχνουν ως σκέλος της διαφύλαξης των δικών τους συμφερόντων έναντι της ολοένα και πιο στενής συνεργασίας Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας με το Ισραήλ, αλλά και την Αίγυπτο. Μάλιστα, αρνήθηκαν να λάβουν μέρος στην ευρισκόμενη σε εξέλιξη διεθνή άσκηση του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.) υπό την επωνυμία «Νηρηίδα ’19» με την αιτιολογία της συμμετοχής των ισραηλινών δυνάμεων.

Παρά την μάλλον περίπλοκη περιρρέουσα ατμόσφαιρα, στην Αθήνα αναμένεται με ενδιαφέρον ο επόμενος γύρος των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) σε στρατιωτικό επίπεδο και με διπλωματικές αντιπροσωπείες από τις δύο χώρες.

Το προσφυγικό

Η περιφερειακή κινητικότητα της Αγκυρας παρατηρείται από την Αθήνα με ενδιαφέρον, ωστόσο εκείνο που ανησυχεί ολοένα και περισσότερο την κυβέρνηση, είναι η εργαλειοποίηση του προσφυγικού από την Τουρκία. Οπως είχε αποκαλύψει η «Κ» (3 Νοεμβρίου), ο Τούρκος υπουργός Εθνικής Αμυνας Χουλουσί Ακάρ ζήτησε από τον ομόλογό του Νίκο Παναγιωτόπουλο να τεθεί το προσφυγικό στην ατζέντα των ΜΟΕ κατά τη συνάντηση που είχαν στις 25 Οκτωβρίου, στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ. Εκτοτε, έχει ακολουθήσει μια συστηματική επιχείρηση της Αγκυρας, είτε μέσω δηλώσεων αξιωματούχων (Μεβλούτ Τσαβούσογλου), είτε μέσω ρεπορτάζ και πληροφοριών που διαχέονται από τα ελεγχόμενα κρατικά ΜΜΕ, όπως το πρακτορείο Αναντολού περί «κακομεταχείρισης» των μεταναστών που περνούν από τα μικρασιατικά παράλια στα ελληνικά νησιά. Αυτή η ρητορική συνοδεύεται από μια ουσιαστική αύξηση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις αγγίζουν και τις χίλιες αφίξεις ημερησίως, κάτι που θα ασκήσει περαιτέρω πίεση στην Ελλάδα. Η Αγκυρα, βεβαίως, δεν αποδέχεται ότι οι ροές ελέγχονται από την τουρκική πλευρά, ενώ τις υποβαθμίζει κάνοντας σύγκριση με τις εκατοντάδες χιλιάδες διελεύσεων του 2015, κάτι που είναι εκ των πραγμάτων παραπλανητικό, καθώς τότε οι πρόσφυγες συνέχιζαν το ταξίδι τους προς την Ευρώπη.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ

Πηγή: kathimerini.gr

Αρέσει σε %d bloggers: