Η εξέλιξη της ΕΕ ως φορέας ασφάλειας και άμυνας και το χρονοδιάγραμμα προς την ανάληψη στρατιωτικών επιχειρήσεων

Σύντομη παρουσίαση της επιχείρησης “EUFOR RCA”

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Tχης (ΜΧ) Ευριπίδης Κ. Χανιάς, το άρθρο πρωτοδημοσιεύθηκε στο 37º τεύχος του περιοδικού «Διακλαδική Επιθεώρηση» της Ανωτάτης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου (Α.ΔΙ.Σ.ΠΟ.)

Εισαγωγή

Με το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ευρώπη ήταν η ήπειρος με τις περισσότερες υλικές καταστροφές και με απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό που άγγιζαν τα όρια της τραγωδίας. Στα επόμενα δέκα έτη και παρότι βρίσκονταν σε εξέλιξη ο Ψυχρός Πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ (με τους αντίστοιχους συνασπισμούς στους οποίους ηγούνταν), έγινε κατανοητή από τα περισσότερα δυτικά κράτη της Ευρωπαϊκής ηπείρου η αναγκαιότητα για να προχωρήσουν σε μια διαδικασία ενοποίησης. Ένα από τα βασικά θέματα όπου διαπιστώθηκε η αναγκαιότητα για “κοινό βηματισμό” ήταν και ο τομέας των κοινών αμυντικών δυνατοτήτων των χωρών αυτών.

Από την ΔΕΕ στη ΚΠΑΑ: Σύντομη Ιστορική Αναδρομή

Η πορεία προς την σημερινή Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) της ΕΕ δεν ήταν εύκολη, δεν ήταν ταχεία και φυσικά δεν ήταν χωρίς προβλήματα. H σημασία της συλλογικής άμυνας εντός Ευρώπης, παρότι έγινε αντιληπτή, δεν ευοδώθηκε στο χρονικό διάστημα από το 1950 έως το 1990 (Δημητρόπουλος 2010, 34), κυρίως λόγω του Ψυχρού Πολέμου, αφού οι περισσότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης προτίμησαν το ΝΑΤΟ ως το «όχημα» που θα τις προστάτευε αμυντικά. Αντίστοιχα, οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης εντάχθηκαν χωρίς τη θέληση τους στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Η διαδικασία για την απόκτηση κοινών αμυντικών δυνατοτήτων των χωρών της ηπείρου, χωρίζεται αδρά στις παρακάτω τρεις χρονικές περιόδους, στις οποίες συνέβησαν τα εξής σημαντικά γεγονότα:
1. Περίοδος 1948 – 1991

1948: Έτος ορόσημο, με την ίδρυση της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης – ΔΕΕ (Western European Union, WEU).

1970: Δημιουργία της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Συνεργασίας – ΕΠΣ.

1984: Ενεργοποίηση της ΔΕΕ με την διακήρυξη της Ρώμης.

1987: Κωδικοποίηση (σε νομικό κείμενο) με την έναρξη ισχύος της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης, του άτυπου διακυβερνητικού μηχανισμού των Κ-Μ της ΕΟΚ για το συντονισμό της εξωτερικής πολιτικής.

2. Περίοδος 1991 – 2000

1991: (Δεκέμβριος) Δημιουργία της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) κατόπιν της συνθήκης του Μάαστριχτ (τμήμα V). Η συνθήκη αυτή ήταν η πρώτη που περιέλαβε διατάξεις σχετικά με την ευθύνη της Ένωσης στον τομέα της ασφάλειας και σχετικά με το ενδεχόμενο μιας κοινής αμυντικής πολιτικής.

1992: (Φεβρουάριος) Υπογραφή της συνθήκης της ΕΕ στο Μάαστριχτ.

(Ιούνιος) Απόφαση για ενίσχυση του επιχειρησιακού ρόλου της ΔΕΕ με τη δυνατότητα ανάληψης αποστολών σύμφωνα με τη διακήρυξη του Petersberg1.

Δημιουργία του πολυεθνικού επιτελείου του EUROCORPS (με πυρήνα την Γαλλο-Γερμανική Ταξιαρχία, η οποία είχε δημιουργηθεί το 1987).

1994: (Ιανουάριος) Υιοθέτηση από το ΝΑΤΟ της ιδέας της Πολυεθνικής Διακλαδικής Δύναμης Κρούσης (Combined Joint Task Force, CJTF) (2), η οποία θα διευκολύνει και τις επιχειρήσεις υπό τη ΔΕΕ.

1997: (Οκτώβριος) Υπογραφή της αναθεώρησης της συνθήκης για την ΕΕ (Συνθήκη του Άμστερνταμ). Μεταξύ των άλλων, θεσμοθέτηση της θέσης Ύπατου Εκπροσώπου για τα θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής άμυνας.

1998: (Δεκέμβριος) Διαμόρφωση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας κατά την Γαλλο-βρετανική συνάντηση του Σαν Μαλό.

1999: (Απρίλιος) Απόφαση του ΝΑΤΟ για την επανεξέταση των σχέσεων με την ΕΕ και έναρξη συνομιλιών με την επωνυμία “Berlin plus agenda”(3).

(Ιούνιος) Απόφαση για την απορρόφηση της ΔΕΕ από την ΕΕ.

(Δεκέμβριος) Συμφωνία μεταξύ των Κ-Μ για το Βασικό (πρωταρχικό) Στόχο του Ελσίνκι (Helsinki Headline Goal, HHG) (4).

2000: (Δεκέμβριος) Υπογραφή της συμφωνίας της Νίκαιας, με την οποία η Ευρωπαϊκή Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας (ΕΠΑΑ) ως μέρος της ΚΕΠΠΑ, εντάσσεται ως ανεξάρτητη πολιτικής της Ένωσης.

3. Περίοδος 2001 έως σήμερα

2001: Έναρξη λειτουργίας της Επιτροπής Πολιτικής και Ασφάλειας, της Στρατιωτικής Επιτροπής της ΕΕ και του Στρατιωτικού Επιτελείου της ΕΕ.

(Νοέμβριος) Υιοθέτηση του σχεδίου δράσης για την κάλυψη των ελλείψεων σε στρατιωτικά μέσα (European Capabilities Action Plan, ECAP)

2002: Ένταξη στο περιεχόμενο της ΕΠΑΑ, της καταπολέμησης της τρομοκρατίας (λόγω των γεγονότων της 11 Σεπτεμβρίου 2001).

2003: (Μάρτιος) Επιτυχής τερματισμός των συνομιλιών μεταξύ ΝΑΤΟ και ΕΕ με την υπογραφή της συμφωνίας “Berlin Plus”, η οποία αποτελεί το πλαίσιο των μόνιμων σχέσεων της ΕΕ με τη Συμμαχία.

(Μάρτιος) Έναρξη της πρώτης στρατιωτικής επιχείρησης της ΕΕ, στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη.

(Δεκέμβριος) Έναρξη της πρώτης αποστολής αστυνόμευσης υπό την ΕΕ, στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη.

2004: (Φεβρουάριος) Παρουσίαση της έννοιας των Σχηματισμών Μάχης της ΕΕ (EU Battle Group Concept) (5) ως Δυνάμεων Ταχείας Αντίδρασης.

(Ιούνιος) Βελτίωση του Βασικού Στρατιωτικού Στόχου του Ελσίνκι και μετεξέλιξη του σε Βασικό Στόχο 2010 (Headline Goal 2010) (6).

2007: (Δεκέμβριος) Υπογραφή της τροποποιημένης συμφωνίας της Λισσαβόνας, με τις διατάξεις για την ΚΠΑΑ αυτούσιες (7).

2009: (Δεκέμβριος) Τίθεται σε ισχύ η Συνθήκη της Λισσαβόνας που αποτέλεσε πολύ σημαντική εξέλιξη για την εξωτερική πολιτική της Ένωσης.

2010: (Ιούλιος) Ιδρύεται η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης – ΕΥΕΔ (European External Action Service, EEAS) με απόφαση του Συμβουλίου των Υπουργών, κατόπιν πρότασης του Ύπατου Εκπροσώπου, την οποία ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 8 Ιουλίου 2010.

2011: (Ιανουάριος) Επίσημη έναρξη λειτουργίας της ΕΥΕΔ.

2012: (Μάρτιος) Ενεργοποίηση του κέντρου επιχειρήσεων της ΕΕ στις Βρυξέλλες.

Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης

Η ΕΥΕΔ είναι η διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ. Ουσιαστικά είναι το κοινό “υπουργείο” εξωτερικών υποθέσεων και άμυνας της Ένωσης και σε αυτή υπάγονται όλα τα όργανα της ΕΕ, τα οποία ασχολούνται με την Κοινή Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας (ΚΠΑΑ). Η ΚΠΑΑ εξασφαλίζει στην ΕΕ την επιχειρησιακή ικανότητα “βασισμένη σε μη στρατιωτικά (civilian) και στρατιωτικά (military) μέσα”.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, ο οποίος προεδρεύει του Συμβουλίου Εξωτερικών, επικουρείται από την ΕΥΕΔ, μπορεί να υποβάλει προτάσεις στο Συμβούλιο, ενώ ταυτόχρονα κατέχει μια εκ των δύο θέσεων Αντιπροέδρου της Επιτροπής Αναπληρωτής Πρόεδρος της Επιτροπής [High Representative of the Union for Foreign Affairs & Security Policy/Vice-President (HR/VP)].

Όπως αναφέρθηκε στη προηγούμενη ενότητα, η ΕΥΕΔ δημιουργήθηκε με την συμφωνία της Λισσαβόνας. Σε αυτό το θεσμικό κείμενο, αναλύεται ο σκοπός δημιουργίας και ο τρόπος λειτουργίας της ΕΥΕΔ, ενώ υπογραμμίζεται ότι η ΚΠΑΑ αποτελεί συστατικό στοιχείο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ (Ιωακειμίδης 2010, 108).

Άξιο μνείας είναι η διαδοχική αλλαγή ονομασιών για την κοινή πολιτική, προϊόν ζυμώσεων μέσα στα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Έτσι, η ΚΠΑΑ, αρχικά αναφέρονταν ως η Ευρωπαϊκή Ταυτότητα Ασφάλειας και Άμυνας – ΕΤΑΑ (European Security and Defence Identity, ESDI). Μεταγενέστερα μέσα στη δεκαετία του 2000, η ΕΤΑΑ μετονομάστηκε σε Ευρωπαϊκή Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας – ΕΠΑΑ (European Security and Defence Policy, ESDP), ενώ τελικά έλαβε το γνωστό τίτλο ΚΠΑΑ.

Αρμόδια Όργανα ΚΠΑΑ της ΕΕ

Για να αποφασίσει την εκτέλεση επιχειρήσεων με μη στρατιωτικά (civilian) και με στρατιωτικά (military) μέσα, σύμφωνα με τις επιταγές της ΚΠΑΑ, η ΕΕ έκρινε απαραίτητη την ίδρυση θεσμικών οργάνων (EEAS, 2016). Αυτή η δομή είναι μόνιμη και περιλαμβάνει τα παρακάτω αναφερόμενα όργανα (παρατίθενται και οι ονομασίες στην Αγγλική γλώσσα καθώς και οι αντίστοιχες συντομογραφίες) :

  • Την Επιτροπή Πολιτικής και Ασφαλείας (Political and Security Committee, PSC), η οποία είναι το ανώτερο συμβουλευτικό σώμα (σε επίπεδο πρέσβεων) για το Συμβούλιο της ΕΕ.
  • Την Στρατιωτική Επιτροπή της ΕΕ (The European Union Military Committee, EUMC) είναι το ανώτατο στρατιωτικό όργανο της ΕΕ. Η επιτροπή αποτελείται από τους Αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων των Κ-Μ, ενώ εκπροσωπούνται επί μονίμου βάσεως από τις αντίστοιχες Στρατιωτικές Αντιπροσωπείες (ΣΑ/ΕΕ).
  • Την Διεύθυνση Διαχείρισης Κρίσεων και Σχεδιασμού (Crisis Management and Planning Directorate, CMPD), η οποία συνεισφέρει στους σκοπούς της ΕΥΕΔ.
  • To Στρατιωτικό Επιτελείο της ΕΕ (The European Union Military Staff, EUMS), το οποίο εργάζεται υπό τις οδηγίες της Στρατιωτικής Επιτροπής της ΕΕ – και την αρμοδιότητα του Ύπατου Εκπροσώπου/Αναπληρωτού Επιτροπής, είναι το βασικό στρατιωτικό επιτελείο της ΕΥΕΔ.
  • Την Επιτροπή Σχεδιασμού και Διεξαγωγής Μη Στρατιωτικής Επιχειρήσης (Civilian Planning and Conduct Capability, CPCC), το οποίο ως μέρος της ΕΥΕΔ είναι το μόνιμο όργανο για τη διεξαγωγή αυτόνομων επιχειρήσεων της ΚΠΑΑ με πολιτικού μέσα.

Ιστορικό Δημιουργίας Επιχειρησιακών Στρατηγείων της ΕΕ

Σύμφωνα με το στρατιωτικό στόχο του Ελσίνκι, ο σκοπός της Ένωσης ήταν η δημιουργία μιας δεξαμενής δυνάμεων και ενός συστήματος Διοίκησης και Ελέγχου (Δ-Ε), ώστε να μπορεί να διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων, εκπαιδευτικές στρατιωτικές αποστολές και πολιτικού χαρακτήρα αποστολές εντός και εκτός Ευρώπης σε ενδεικτική απόσταση έως και 10.000 χλμ από τις Βρυξέλλες, με ή χωρίς τη βοήθεια, τις δυνατότητες και τα μέσα του ΝΑΤΟ. Προκειμένου να εκτελέσει μια στρατιωτική επιχείρηση ή αποστολή, η ΕΕ προσδιόρισε στα θεσμικά της κείμενα, τρία επιτελεία διακλαδικών διοικήσεων, τα οποία ανταποκρίνονται στα τρία επίπεδα σχεδίασης και εκτέλεσης της.

  • Το EUMS για το πολιτικό στρατηγικό επίπεδο λήψης αποφάσεων,
  • Ένα από τα Επιχειρησιακά Στρατηγεία (Operational Headquarters, OHQ) για το στρατηγικό επίπεδο σχεδίασης και εκτέλεσης της,
  • Ένα από τα Τακτικά Στρατηγεία Σχηματισμών Μάχης (Force Headquarters, FHQ) για το επιχειρησιακό-τακτικό επίπεδο που αφορά την εκτέλεση της.

Έτσι, μεταξύ των άλλων, ζητήθηκαν από τα Κ-Μ της ΕΕ, οι προσφορές τους για τη δημιουργία Επιχειρησιακών και Τακτικών Στρατηγείων αντίστοιχα. Όσον αφορά τα Επιχειρησιακά Στρατηγεία, η λύση που επιλέχθηκε ήταν σχετικά απλή. Κάθε Κ-Μ θα μπορούσε να προσφέρει ένα από τα υπάρχοντα εθνικά Στρατηγεία, το οποίο με κατάλληλη ενίσχυση σε πολυεθνικό προσωπικό και τεχνικά μέσα θα μπορεί να διευθύνει μια στρατιωτική επιχείρηση της ΕΕ (Παρίσης 2010, 82). Τελικά, πέντε Κ-Μ (Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα και Ιταλία), προσέφεραν εθελοντικά ένα από τα Στρατηγεία τους, προκειμένου αυτό να αποκτήσει «διπλή ταυτότητα».

Παρουσίαση των Επιχειρησιακών Στρατηγείων της ΕΕ

Προκειμένου να σχεδιαστούν και να εκτελεστούν οι επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων ή και άλλες, το Στρατιωτικό Επιτελείο της ΕΕ έχει τις εξής τρεις επιλογές (Hynek 2010, 6 και Παρίσης 2010, 136-137):

  • Η πρώτη (8) είναι η χρήση ενός από τα πέντε Επιχειρησιακά Στρατηγεία ή Στρατηγεία Επιχειρήσεων της ΕΕ (ΣΕΕΕ). Το ΣΕΕΕ είναι μια διακλαδική πολυεθνική διοίκηση, εκτός του θεάτρου επιχειρήσεων, με σκοπό τη σχεδίαση, την οργάνωση και τη διεξαγωγή μιας επιχείρησης της ΕΕ. Η ανάθεση πραγματοποιείται μετά από σχετική απόφαση του συμβουλίου της ΕΕ, το οποίο εξουσιοδοτεί ένα από τα ΣΕΕΕ για την ανάληψη και την διεύθυνση της επιχείρησης. Κατόπιν ο κρίσιμος ρόλος του ΣΕΕΕ είναι να εκπονήσει το σχέδιο της επιχείρησης και να παρακολουθεί την εξέλιξη των επιχειρήσεων του Τακτικού Στρατηγείου της Δύναμης που θα αναπτυχθεί στην υπόψη χώρα ή περιοχή.
  • Η δεύτερη επιλογή, (η οποία είναι και η πιο πρόσφατη – μετά το 2012), είναι η χρήση του Κέντρου Επιχειρήσεων της ΕΕ (EU Operations Center, EU OPS CENT) το οποίο βρίσκεται στις Βρυξέλλες. Το Μάρτιο 2012, ενεργοποιήθηκε από το συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ένωσης, με σκοπό το καλύτερο συντονισμό των τριών επιχειρήσεων της ΕΕ στο Κέρας της Αφρικής (EU OPS centre, 2012)
  • Η τρίτη επιλογή είναι με μέσα και με δυνατότητες που ανήκουν και στη Βορειοατλαντική Συμμαχία (Μουρτζούκος, 2010). Εφόσον η επιχείρηση έχει σχεδιαστεί να πραγματοποιηθεί κατά αυτό το τρόπο, τότε αυτόματα ως Επιχειρησιακό Στρατηγείο αναλαμβάνει η Συμμαχική Διοίκηση Επιχειρήσεων [NATO Allied Command Operations (ACO)] (9) που εδρεύει στη Μονς (Βέλγιο)(10).

Στη πρώτη περίπτωση, τα πέντε επιχειρησιακά στρατηγεία, τα οποία είναι δυνατόν να παρέχουν τις απαραίτητες υποδομές και την τεχνική υποστήριξη και να διευθύνουν μια επιχείρηση της ΕΕ με πολυεθνικό επιτελείο (Hynek 2010, 6), είναι τα εξής:

1. To Γαλλικό Επιχειρησιακό Στρατηγείο (Etat Major Français d’opération de l’Union Européenne) με έδρα τη περιοχή Μοντ Βαλεριέν (Mont Valérien) στο Παρίσι.

2. To Βρετανικό Επιχειρησιακό Στρατηγείο (UK Multinational Headquarters) με έδρα το Νορθγουντ (Northwood). Εκεί βρίσκεται η έδρα του μόνιμου στρατηγείου των κλάδων των Βρετανικών ΕΔ.

3. To Γερμανικό Επιχειρησιακό Στρατηγείο με έδρα το Ποτσδαμ (Potsdam). Εκεί βρίσκεται επίσης η επιχειρησιακή διοίκηση των Γερμανικών ΕΔ (Bundeswehr Operations Command).

4. To Ιταλικό Επιχειρησιακό Στρατηγείο με έδρα το αεροδρόμιο Τσεντοτσέλε (Centocelle) στη περιοχή Λάτσιο της Ρώμης. Το στρατηγείο είναι και η έδρα του Ιταλικού Διακλαδικού Στρατηγείου Επιχειρήσεων (Comando Operativo Di Vertice Interforze).

5. To Ελληνικό Στρατηγείο Επιχειρήσεων ΕΕ (ΕΣΕΕΕ) ή Hellenic EU Operational HQ (EL EU OHQ) με έδρα το στρατόπεδο “Στρατηγού Νικολάου Πλαστήρα” στη Λάρισα στην έδρα της 1ης ΣΤΡΑΤΙΑΣ.

Στρατιωτικές Επιχειρήσεις των Ευρωπαϊκών Επιχειρησιακών Στρατηγείων

Όταν το 1999 τέθηκε ο Στρατιωτικός Στόχος του Ελσίνκι, οι εταίροι της ΕΕ είχαν ως κύρια μελλοντική επιδίωξη την εκτέλεση στρατιωτικών επιχειρήσεων όμοιες με αυτές της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Η ουσιαστική ανεξαρτητοποίηση από τη “κηδεμονία” του ΝΑΤΟ και η ανάδειξη της ΕΕ ως διεθνή παράγοντα ασφάλειας ήταν η πιο σημαντική πρόκληση όμως που είχαν να αντιμετωπίσουν. Σε σύντομο σχετικά χρονικό διάστημα υπήρξε ετοιμότητα για την ανάληψη αποστολών. Αυτό πραγματοποιήθηκε το 2003, το οποίο «αποτέλεσε την έτος κατά το οποίο η ΚΠΑΑ κατέστη επιχειρησιακή» (Παρίσης 2010, 173). Για την ονομασία της δύναμης, επιλέχθηκε ο όρος Στρατιωτική Δύναμη της ΕΕ (European Union Force, EUFOR) που περιγράφει μια σειρά από προσωρινές αναπτύξεις των στρατιωτικών δυνάμεων των Κ-Μ της ΕΕ, ενώ για τις μεταγενέστερες ναυτικές, χρησιμοποιήθηκε ο όρος Ναυτική Στρατιωτική Δύναμη της ΕΕ (European Union Naval Force, EU NAVFOR).

Χάρτης με τις στρατιωτικές και πολιτικές αποστολές της ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ (πηγή: eeas.eu, 2017)

Η πρώτη στρατιωτική επιχείρηση που διεξήχθη από την ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ, ήταν η επιχείρηση στη πΓΔΜ με τη κωδική ονομασία “CONCORDIA” με έναρξη την 31 Μαρτίου 2003. Αυτή δεν ήταν πλήρως αυτόνομη, αλλά πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του ACO στη Μονς ως Επιχειρησιακού Στρατηγείου, χάρη στις διευθετήσεις της συμφωνίας “BERLIN plus”. Βασικός στόχος της επιχείρησης ήταν να συμβάλει περαιτέρω σε ένα σταθερά και ασφαλές περιβάλλον και να επιτρέψει στη κυβέρνηση της πΓΔΜ να εφαρμόσει τη συμφωνία – πλαίσιο της Οχρίδας (Αύγουστος 2001). Η επιχείρηση περατώθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2003 και αντικαταστάθηκε από την επιχείρηση “PROXIMA”, η οποία ήταν αντίστοιχη αστυνομική πάλι με ευθύνη της ΕΕ (Παρίσης 2010, 178 και EEAS, 2016).

Ακολούθησε, τον Ιούνιο 2003, η πρώτη πλήρως αυτόνομη στρατιωτική επιχείρηση στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ. Ήταν η επιχείρηση στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό με τη κωδική ονομασία “ARTEMIS”, την οποία διεύθυνε το Γαλλικό ΣΕΕΕ στο Μοντ Βαλεριέν. Σκοπός, μεταξύ άλλων ήταν η συνεισφορά στη σταθεροποίηση της κατάστασης και την βελτίωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στη πρωτεύουσα της χώρας (EEAS, 2016).

Στη Βοσνία – Ερζεγοβίνη από τον Δεκέμβριο 2004, ξεκίνησε η επιχείρηση με την κωδική ονομασία “EUFOR ALTHEA”. Η επιχείρηση, η οποία συνεχίζεται ως και σήμερα, χρησιμοποιεί τις Συμμαχικές δομές και συγκεκριμένα το ACO στη Μονς ως Επιχειρησιακό Στρατηγείο. Σκοπός είναι η παροχή αποτροπής και η διατήρηση ενός σταθερού περιβάλλοντος σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΣΑ/ΟΗΕ) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (EEAS, 2016).

Τον Ιούνιο 2006, ξανά στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ξεκίνησε η επιχείρηση «EUFOR DR Congo” στην οποία επιχειρησιακό στρατηγείο ορίστηκε το Γερμανικό ΣΕΕΕ στο Πότσδαμ. Σκοπός της αποστολής ήταν η υποστήριξη της τοπικής αποστολής του ΟΗΕ κατά τη διαδικασία εκλογών καθώς και τη μετεκλογική περίοδο. Η επιχείρηση περατώθηκε την 31 Δεκεμβρίου 2006 (EEAS, 2016).

Από τον Ιανουάριο 2008 έως τον Μάρτιο 2009, διεξήχθη στο Τσαντ και την Κεντρική Αφρικανική Δημοκρατία, η επιχείρηση της ΕΕ με την κωδική ονομασία “EUFOR Tchad/RCA” και ως Επιχειρησιακό Στρατηγείο ορίστηκε το Γαλλικό ΣΕΕΕ στο Μοντ Βαλεριέν. Σκοπός της ήταν η επίτευξη κοινωνικής και οικονομικής σταθερότητας, η επιστροφή των εκτοπισμένων καθώς και η διευκόλυνση διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας στον άπορο πληθυσμό των δυο αυτών χωρών (EEAS, 2016).

Η δραστηριότητα της Ένωσης δεν περιορίστηκε στο χερσαίο χώρο. Από το Νοέμβριο 2008 ως και σήμερα, βρίσκεται σε εξέλιξη η πρώτη ναυτική στρατιωτική επιχείρηση της ΕΕ με την κωδική ονομασία “EU NAVFOR Somalia – Operation Atalanta”, με σκοπό την εξάλειψη της πειρατείας στις ακτές της Σομαλίας και την προστασία των ανθρωπιστικών αποστολών του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος που κατευθύνονται σε περιοχές πληγείσες από την ξηρασία. Επιχειρησιακό Στρατηγείο την υπόψη επιχείρηση επιλέχθηκε το Βρετανικό ΣΕΕΕ στο Νορθγουντ (EEAS, 2016).

Επιπλέον, από τις 22 Ιουνίου 2015, υφίσταται και δεύτερη ναυτική επιχείρηση με την κωδική ονομασία “EU NAVFOR MEDITERRANEAN – Operation SOPHIA” με σκοπό τον εντοπισμό, σύλληψη διακινητών και μέσων που έχουν χρησιμοποιηθεί από τα δίκτυα διακίνησης-εμπορίας ανθρώπινης ζωής στη νότια και κεντρική Μεσόγειο και να αποτρέψει την περαιτέρω απώλεια ζωών στη θάλασσα από πνιγμούς παράτυπων μεταναστών. Η επιχείρηση, η οποία σήμερα βρίσκεται στη δεύτερη φάση της και διευθύνεται από το Ιταλικό ΣΕΕΕ στη Ρώμη (EEAS, 2016).

EUFOR RCA και ΕΣΕΕΕ

Η πιο πρόσφατη χερσαία επιχείρηση την οποία ανέλαβε η ΕΕ, είναι η επιχείρηση με την κωδική ονομασία “EUFOR RCA” (European Force in République centrafricaine), στην οποία κατόπιν πρωτοβουλίας της χώρας μας, ως Επιχειρησιακό Στρατηγείο διατέθηκε το ΕΣΕΕΕ με σκοπό την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας από την ΕΕ στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (ΚΑΔ).

Λογότυπο της Επιχείρησης EUFOR RCA (πηγή: eeas.eu, 2014)

Αποστολή του ΕΣΕΕΕ ήταν η παροχή στρατηγικών κατευθύνσεων και οδηγιών στο Τακτικό Στρατηγείο της Δύναμης, το οποίο είχε αναπτυχθεί στο Μπανγκί11 σε όλο το διάστημα της επιχείρησης (EEAS, 2016). Η επιχείρηση “EUFOR RCA”, ήταν μια στρατιωτική επιχείρηση μεταβατικού χαρακτήρα με αποστολή την εξασφάλιση ασφαλούς περιβάλλοντος στο Μπανγκί, με την προοπτική διαδοχής της από την αποστολή των Ηνωμένων Εθνών με την επωνυμία MINUSCA (12), η οποία αναπτύχθηκε στην περιοχή. Η επιχείρηση αυτή, άρχισε τον Φεβρουάριο 2014 σε εφαρμογή του ψηφίσματος 2127 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ της 05 Δεκεμβρίου 2013 και περατώθηκε τον Μάρτιο 2015. Σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα ανάπτυξης της, η “EUFOR RCA” επιπρόσθετα της σταθεροποιητικής διάστασης, έχει συνεισφέρει σημαντικά στην ανασυγκρότηση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας της ΚΑΔ (EEAS, 2016).

Το ΕΣΕΕΕ έλαβε τη πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα για την επιχείρηση στις 30 Απριλίου 2014, ενώ η αναπτυχθείσα τακτική δύναμη έλαβε την αντίστοιχη ικανότητα την 30 Μαΐου 2014. Η επιχείρηση διαδέχθηκε την αντίστοιχη των Γαλλικών Ενόπλων Δυνάμεων με τη κωδική ονομασία “SANGARIS”, η οποία είχε αρχίσει την 05 Δεκεμβρίου 2013. Η σχεδίαση της επιχείρησης στην ΚΑΔ, πραγματοποιήθηκε με την ταχεία μέθοδο (13) επιχειρησιακής σχεδίασης και με ρυθμό τέσσερις φορές ταχύτερο του κανονικού. Το ΕΣΕΕΕ για την επιχείρηση αυτή στελεχώθηκε με διακλαδικό προσωπικό αποτελούμενο από 123 αξιωματικούς και υπαξιωματικούς, οι οποίοι προέρχονται από 20 έθνη.

Στιγμιότυπο από την άσκηση MILEX-13 (πηγή: eeas.eu, 2013)

Ασκήσεις “MILEX”

Προκειμένου να υπάρχει εξοικείωση με τις διαδικασίες ανάπτυξης των επιχειρησιακών στρατηγείων και των τακτικών στρατηγείων στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ, από το έτος 2005 εκτελείται μια φορά κάθε έτος, η Στρατιωτική Άσκηση Χειρισμού Κρίσεων (14) της Ένωσης με τη κωδική ονομασία “MILEX”15. Η άσκηση οργανώνεται και εποπτεύεται από την ΕΥΕΔ σε συνεργασία με ένα από τα επιχειρησιακά και τακτικά στρατηγεία (ανά άσκηση). Στις ασκήσεις “MILEX – 2009” (η οποία διοργανώθηκε στην έδρα του ΕΣΕΕΕ) και “MILEX – 2013”, τη Διοίκηση του Επιχειρησιακού Στρατηγείου της ΕΕ κατά τη διάρκεια της άσκησης ως Επιχειρησιακοί Διοικητές ανέλαβαν αντίστοιχα Έλληνες Ανώτατοι Αξιωματικοί (Παρίσης 2010, 150-151).

Προβολή στο μέλλον: Η εξέλιξη της ΕΕ, η ΚΠΑΑ ως παράγοντας ισχύος και η σχέση των ΣΕΕΕ

Λογότυπο ΕΣΕΕΕ

Το γενικό ερώτημα που τίθεται σήμερα για την ΕΕ είναι «ήπια ή σκληρή δύναμη» (Ρεντίφης 2013, 14); Η Ένωση προσπαθεί πλέον να απαντήσει σε αυτό και προκειμένου να καθορίζει τις εξελίξεις, βρίσκεται σε φάση μετεξέλιξης. Η αρχή πραγματοποιήθηκε στο πολιτικό – στρατηγικό επίπεδο, οπού εγκρίθηκε η νέα Διεθνής της Στρατηγική (EU Global Strategy), που αντικατέστησε την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφαλείας (Biscop 2016, 15). Συγκεκριμένα, τον Οκτώβριο 2016, οι υπουργοί εξωτερικών αποφάσισαν τις πιο σημαντικές προτεραιότητες της. Αυτές είναι η Ασφάλεια και η Άμυνα, η δημιουργία αξιοπιστίας λαμβάνοντας μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σε συγκρούσεις και κρίσεις, η αντιμετώπιση των εσωτερικών και εξωτερικών πλεγμάτων προβλημάτων, η αναβάθμιση / ανανέωση των παλαιών στρατηγικών και η προετοιμασία των νέων και η ενδυνάμωση της δημόσιας διπλωματίας (EEAS, 2016). Μέσα από τη ΚΠΑΑ, τα ΣΕΕΕ καλούνται να παίξουν σημαντικό ρόλο μέσα σε αυτή τη μετεξέλιξη, αλλά ποιος θα είναι ακριβώς αυτός; Μήπως τα ΣΕΕΕ πρέπει πλέον να ενσωματώσουν λειτουργίες και κάποιες από τις υπάρχουσες δυνατότητες, όπως η δυνατότητα πολιτικού σχεδιασμού και δράσης και το ίδιο το Κέντρο Επιχειρήσεων της ΕΕ (Besch 2016, 9);

Συμπεράσματα από τη λειτουργία των Επιχειρησιακών Στρατηγείων

Όπως είναι αντιληπτό τα τελευταία δεκαπέντε έτη, η ΕΕ κατάφερε να δυναμώσει τις επιχειρησιακές της δυνατότητες και προσπαθεί εντατικά να αναβαθμίσει το ρόλο της ως ενεργού διεθνή οργανισμού άμυνας και ασφάλειας, που επιθυμεί να προσφέρει αποφασιστικά προς τη κατεύθυνση της περιφερειακής σταθερότητας στην Αφρική, στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Ασία. Από το 2003, η ΕΕ (16) έχει αναλάβει σειρά παρεμβάσεων στις προαναφερθείσες ηπείρους, είτε με την μορφή στρατιωτικών επιχειρήσεων ή αποστολών, είτε με την μορφή πολιτικών ή αστυνομικών αποστολών (Ρεντίφης 2013,13). Επιπλέον, η λειτουργία της ΕΥΕΔ και η εφαρμογή της ΚΠΑΑ επί πραγματικής βάσης συντέλεσε αποφασιστικά προς τη κατεύθυνση αυτή.

Η βοήθεια της Συμμαχίας (ειδικά στην αρχή της προσπάθειας) ήταν θετική και εποικοδομητική, διότι οι δυο οργανισμοί μοιράζονται κοινούς στόχους στο πολιτικό – στρατηγικό επίπεδο. Βέβαια στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι ΗΠΑ προσπάθησαν να ποδηγετήσουν την ΚΕΠΠΑ και να καταστήσουν την ΕΕ ως τον ευρωπαϊκό βραχίονα της Συμμαχίας, γεγονός που τελικά ΔΕΝ πραγματοποιήθηκε, αφού η ΕΕ επιδίωξε την ανεξαρτησία της.

Η περαιτέρω συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς είναι ακόμη μια πρόκληση που η ΚΠΑΑ πρέπει να απαντήσει. Η δραστηριοποίηση σε τρεις ηπείρους, απαιτεί την συνεχή συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ. Ως ένα από τα απτά αποτελέσματα της συνθήκης της Λισσαβόνας, η συνεργασία αυτή έχει καταστεί βασική και συνεχώς βελτιώνεται, τόσο στο στρατηγικό όσο και στο τακτικό επίπεδο (Endeberg 2014, 12). Επιπλέον, απαιτείται η διερεύνηση συνεργασίας και με άλλους οργανισμούς όπως για παράδειγμα με τον Οργανισμό Αφρικανικών Κρατών, τον Αραβικό Σύνδεσμο, τον Οργανισμό της Ισλαμικής Συνδιάσκεψης, την Ένωση Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας κ.α. Με τον τρόπο αυτό και μέσα από τη θεώρηση της Διεθνούς Στρατηγικής της ΕΕ ίσως είναι δυνατή η μετάβαση από την ήπια στην έξυπνη ισχύ (Biscop 2016, 18).

Η λειτουργία των πέντε Επιχειρησιακών Στρατηγείων και η ανάληψη διεύθυνσης αυτόνομων στρατιωτικών επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων είναι μια χειροπιαστή συμβολή στην υλοποίηση της ΚΠΑΑ. Φανερώνει τη σημαντική πρόοδο που έχει συντελεστεί την ώρα που η σχεδίαση και η διεύθυνση πολυεθνικών επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων παραμένει μια συνεχής πρόκληση.

Υπάρχει διαφορετικού βαθμού ενεργοποίηση των πέντε Στρατηγείων στις επιχειρήσεις, που αποδεικνύει ότι στο παρελθόν δεν υπήρχε το ίδιο ενδιαφέρον από όλα τα Κ-Μ για την ανάληψη σχετικής δραστηριότητας (Hynek 2010, 6). Συγκεκριμένα, το Γαλλικό ΣΕΕΕ έχει χρησιμοποιηθεί σε δυο επιχειρήσεις, ενώ τα υπόλοιπα σε μια επιχείρηση, όπως φαίνεται στο πίνακα 1. Επιπλέον, χάρη στις πρόνοιες της συνθήκης “Berlin plus”, έχουν χρησιμοποιηθεί οι δομές και η υποστήριξη του ACO σε δυο επιχειρήσεις (CONCORDIA και ALTHEA).

Η ενεργοποίηση των Επιχειρησιακών Στρατηγείων είναι ιδιαίτερα θετικό γεγονός και για τις χώρες που τα προσέφεραν, διότι είχαν και έχουν την δυνατότητα να προβάλλουν τις δυνατότητες Διοίκησης και Ελέγχου των δομών αυτών, να εκπαιδεύσουν το εθνικό τους προσωπικό στις αντίστοιχες διαδικασίες και να συνεισφέρουν στο όραμα της κοινής άμυνας της ΕΕ. Από την έως τώρα εκτίμηση, η ενεργοποίηση του ΕΣΕΕΕ ήταν ίσως η ταχύτερη και η πιο ποιοτική από όλα τα υπόλοιπα Επιχειρησιακά Στρατηγεία, αφού υπήρξε εκμετάλλευση των διδαγμάτων από τις αδυναμίες που διαπιστώθηκαν τις προηγούμενες φορές, ενώ σε κεντρικό επίπεδο δεν υπήρχε καθυστέρηση από γραφειοκρατικές αιτίες.

Υπήρξε σκεπτικισμός για την ταχύτητα ενεργοποίησης των ΣΕΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, από τα διδάγματα των έως τώρα διεξαχθέντων επιχειρήσεων, διαπιστώθηκε ότι στις πρώτες επιχειρήσεις υπήρξε σημαντική καθυστέρηση λόγω γραφειοκρατικών διαδικασιών στο πρώτο επίπεδο (λήψη αποφάσεων), ενώ κατά την εξέλιξη της η ταχύτητα ενεργοποίησης του ΣΕΕΕ από το αντίστοιχο Κ-Μ και επάνδρωσης από τις υπόλοιπες χώρες δεν ήταν η επιθυμητή, γεγονός που επηρέασε την υποστήριξη της Τακτικής Δύναμης που είχε ήδη αναπτυχθεί (Hynek 2010, 9).

Επίλογος

Η ΕΕ έχει καθιερωθεί σε παγκόσμιο επίπεδο ως ένας αξιόπιστος φορέας στην διαχείριση κρίσεων τόσο πολιτικής όσο και στρατιωτικής υφής. Η λειτουργία των Επιχειρησιακών Στρατηγείων της, είναι μια απόδειξη ότι η ισχύς της Ένωσης ως φορέας ασφάλειας και άμυνας συνεχώς αυξάνει. Τα διδάγματα που προκύπτουν από τη λειτουργία των ΣΕΕΕ, ισχυροποιούν την αμυντική της επάρκεια της ΕΕ και της δίδουν ώθηση για τη συνέχιση της μετεξέλιξης σε ενιαία στρατιωτική δύναμη ή καλύτερα σε «Ευρωπαϊκές Ένοπλες Δυνάμεις» (Παρίσης 2010, 231).

Σίγουρα η διαδικασία απόφασης σε κεντρικό επίπεδο και οι επιμέρους ικανότητες των ΣΕΕΕ επιδέχονται βελτιώσεων. Η εμπειρία όμως που έχει ήδη συσσωρευτεί από τις έως τώρα επιχειρήσεις καθώς και η συχνή πρακτική στις ασκήσεις, δείχνουν ότι μάλλον το μέλλον των διεύθυνσης των επιχειρήσεων από τα Επιχειρησιακά Στρατηγεία της ΕΕ θα είναι ευοίωνο.

Βιβλιογραφία:

Έντυπη:

Θεσμικά κείμενα

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, (2003). EU Military C2 Concept (11096/03), 03 Ιουλίου.

Βιβλία – Εργασίες

Besch, Sophia (2016) After the EU global strategy – Consulting the experts. Security and defence. Παρίσι, εκδόσεις EU ISS, σελίδες:7-10.

Biscop, Sven (2016) After the EU global strategy – Consulting the experts. Security and defence. Παρίσι, εκδόσεις EU ISS, σελίδες:15-18.

ΓΕΕΘΑ (2009). Οι Ελληνικές ΕΔ στην Υπηρεσία της Ειρήνης. Αθήνα: ΓΕΕΘΑ/ΤΕΤ.

Ευρυβιάδης, Μάριος και Ραγιές, Ιωάννης (2000). Ερμηνευτικό Εγχειρίδιο Αγγλικών Όρων Στρατιωτικής Διπλωματίας. Αθήνα: Εκδόσεις Ι. Σιδέρη.

Endeberg, Katarina (2014). The EU and military operations, a comparative analysis Εκδόσεις Routledge.

Ιωακειμίδης Π.Κ. (2010). Η Συνθήκη της Λισσαβόνας, Παρουσίαση, ανάλυση, αξιολόγηση, β΄ έκδοση συμπληρωμένη, Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα.

Hynek, Nik. (2010) Consolidating the EUs Crisis Management Structures: Civil- Military Coordination and the future of EU OHQ. Βρυξέλλες: Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Απρίλιος, σελίδες:1-18.

Παρίσης, Ιωάννης (2010). Η Ευρώπη της άμυνας, Ευρωπαϊκή Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας. Αθήνα: Εκδόσεις Έκφραση Πολιτισμού.

Ρεντίφης, Σεραφείμ. (2013) Πόσο κοινή είναι η Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας μετά την Συνθήκη της Λισσαβόνας; Μεταπτυχιακή εργασία, Αθήνα.

Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. (1999) Ευρωπαϊκή ασφάλεια και διεθνείς οργανισμοί. Αθήνα: Εκδόσεις Επιτελείο ΥΠΕΘΑ.

Άρθρα σε Περιοδικά

Αντύπα, Αριστέα και Παλαιός, Παναγιώτης Ανθυποπλοίαρχος (Ο) ΠΝ. «Επιχειρήσεις Ειρήνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Βαλκάνια: Στρατηγικές και θεσμικές διαστάσεις», περιοδικό Ναυτική Επιθεώρηση, τεύχος 589, Ιούνιος – Αύγουστος 2014.

Άγνωστος, “Operational Effectiveness. The role of French OHQ for the EUFOR Chad/CAR mission”, περιοδικό Signal, θέρος 2008.

Δημητρόπουλος, Γεώργιος Ανθυπασπιστής (ΠΖ). «Η δημιουργία μιας ενωμένης Ευρώπης κατά την περίοδο 1945-1954 στη βάση του ομοσπονδιακού προτύπου», περιοδικό Στρατιωτική Επιθεώρηση, τεύχος 5/2010, Σεπτέμβριος – Οκτώβριος 2010.

Ηρειώτης, Δημήτριος Αντισυνταγματάρχης (ΠΒ). «Ευρωπαϊκή Ένωση – Κοινή εξωτερική πολιτική & πολιτική άμυνας, Κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας», περιοδικό Στρατιωτική Επιθεώρηση, τεύχος 1/2003, Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2003.

Μουρτζούκος, Βασίλειος Αντιναύαρχος εα. «Η ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας» περιοδικό Ναυτική Επιθεώρηση, τεύχος 572, Μάρτιος – Μάιος 2010.

Παρασκευόπουλος, Θεοδόσιος Επισμηναγός (ΕΑ). «Σχηματισμοί Μάχης Ευρωπαϊκής Ένωσης», περιοδικό Γεωστρατηγική, τεύχος 13, Ιανουάριος – Φεβρουάριος 2008.

SOLANA, Javier. “From Dayton implementation to European integration”, περιοδικό ΝΑΤΟ Review, τεύχος Historic Change in the Balkans, 2004.

Λοιπά

ΓΕΣ/3ο ΕΓ (2005) Ενημερωτικό Φυλλάδιο για θέματα ΝΑΤΟ – ΕΕ, Αθήνα.

SHAPE (2004) Πληροφοριακό σημείωμα για την συνθήκη “Berlin plus,” Βρυξέλλες.

EU OPERATIONS CENTRE (2012) Πληροφοριακό σημείωμα για την ενεργοποίη-ση και την λειτουργία του EU OPS CENTRE, Βρυξέλλες.

Ηλεκτρονική:

Διαδικτυακοί τόποι:

  • www.eeas.europa.eu (πρόσβαση: 21 Δεκ 16).
  • The EU Global Strategy – Year 1(πρόσβαση: 08 Φεβ 17).
  • EUFOR RCA (πρόσβαση: 11 Ιαν 17).
  • eeas.europa.eu/csdp/documents/pdf/factsheet_opscentre_22_may_12_en.pdf (πρόσβαση: 08 Φεβ 16).
  • https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/eunavfor_med_mission_09_january_2017_en_0.pdf (πρόσβαση: 09 Ιαν 17).
  • www.consilium.europa.eu/uedocs/cmsUpload/070228-EU_OpsCentre.pdf (πρόσβαση: 22 Αυγ 16).
  • www.geetha.mil.gr/media/SAEE/index.htm (πρόσβαση: 08 Ιαν 17).
  • www.geetha.mil.gr/index.asp?a_id=1716&nid=3053 (πρόσβαση: 08 Ιαν 17).
  • www.geetha.mil.gr/index.asp?a_id=1716&nid=909 (πρόσβαση: 08 Ιαν 17).
  • www.geetha.mil.gr/index.asp?a_id=1716&nid=329 (πρόσβαση: 08 Ιαν 17).
  • The Permanent Joint Headquarters (πρόσβαση: 11 Ιαν 17).
  • www.frontline-defence.com/index_archives.php?page=1967 (πρόσβαση: 11 Ιαν 17).
  • www.eleftheria.gr/index.asp?cat=49&aid=81653#.VFubImenUqN (πρόσβαση: 11 Δεκ 16).
  • www.einsatz.bundeswehr.de/portal/a/einsatzbw/
    !ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9
    CP3I5EyrpHK9pPKU1PjUzLzix (πρόσβαση: 11 Ιαν 17).
1 Οι λεγόμενες επιχειρήσεις τύπου Petersberg (“Petersberg Tasks”) συμφωνήθηκαν τον Ιούνιο 1992 από τη ΔΕΕ και αφορούν τη συγκρότηση πολυεθνικών αποστολών ανθρωπιστικού χαρακτήρα όπως διάσωση, διαχείριση κρίσεων και αποκατάσταση της ειρήνης.
2 Αφορά τη συγκρότηση ενός πολυεθνικού χαρακτήρα στρατιωτικού σχηματισμού, που δημιουργήθηκε για την εμπλοκή σε ειδικές απρόβλεπτες συγκυρίες.
3 Πακέτο συμφωνιών μεταξύ ΝΑΤΟ και ΕΕ, το οποίο επιτρέπει στην ΕΕ, να χρησιμοποιεί τις δυνατότητες και τα μέσα της Συμμαχίας κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων που ηγείται η ΕΕ. Το σχετικό πλαίσιο των συνομιλιών περατώθηκε στο Μάρτιο 2003.
4 Τα HHG (στρατιωτικό και πολιτικό) προέβλεπε ότι τα Κ-Μ έως το 2003, όφειλαν να αναπτύσσουν εντός 60 ημερών στρατεύματα της τάξεως 50.000 έως 60.000.
5 Οι Σχηματισμοί Μάχης της ΕΕ (EU BG) θα αποτελούνται από 1500 άνδρες με ικανότητα ανάπτυξης εντός 15 ημερών και για διάστημα 30 έως 120 ημερών.
6 Βάσει του βασικού στόχου 2010, τα Κ-Μ είχαν αποφασίσει να δεσμευτούν ώστε να είναι ικανά έως το έτος 2010 να αντιδράσουν με ταχεία και αποφασιστική δράση σε όλο το φάσμα των επιχειρήσεων διαχείρισης κρίσεων που καλύπτονται από την συνθήκη της ΕΕ. Η δέσμευση αυτή περιλαμβάνει μια σειρά επιχειρήσεις, όπως ανθρωπιστικού περιεχομένου, διάσωσης, τις επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων από στρατιωτικές δυνάμεις συμπεριλαμβανομένων και εκείνων της επιβολής ειρήνης.
7 Το έτος 2003 παραδόθηκε το προσχέδιο του Ευρωπαϊκού Συντάγματος (με τις διατάξεις για την ΚΠΑΑ). Μετά τη μη επικύρωση από την Ολλανδία και τη Γαλλία, αυτό τροποποιήθηκε καταλήγοντας στην Συνθήκη της Λισσαβόνας, χωρίς να υπάρχουν ιδιαίτερες αλλαγές στις διατάξεις που αφορούν τη ΚΠΑΑ.
8 Και έως σήμερα η μάλλον πιο δοκιμασμένη.
9 Απόρροια της συμφωνίας “Berlin Plus”.
10 Είναι περισσότερο γνωστή με τη παλαιά ονομασία της, ως ΑΣΣΔΕ δηλαδή Ανώτατό Στρατηγείο Συμμαχικών Δυνάμεων στην Ευρώπη (Supreme Headquarters Allied Powers in Europe, SHAPE).
11 Πρωτεύουσα της ΚΑΔ.
12 MINUSCA: Multi-dimensional Integrated Stabilization Mission in the Central African Republic.
13 “Fast track”.
14 Crisis Management Operation (CMO)
15 Military Exercise
16 Αυτόνομα ή σε συνεργασία με άλλους διεθνείς οργανισμούς.

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: