Του Αθανάσιου Έλλις πρωτοδημοσιεύτηκε στο kathimerini.gr

Μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος, που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην ανταπόκριση των πολιτών στο κάλεσμα του Ταγίπ Ερντογάν να βγουν στους δρόμους, ο Τούρκος πρόεδρος είναι πολιτικά ενισχυμένος. Θα προωθήσει άμεσα την αναθεώρηση του Συντάγματος για να εγκαθιδρύσει και τυπικά την θεσμική παντοδυναμία του, και παράλληλα θα προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς στην πλήρη «εκκαθάριση» των ενόπλων δυνάμεων σε όλες τις βαθμίδες ώστε να αποτραπεί το ενδεχόμενο ανάλογης απόπειρας στο μέλλον.

Η μάχη για την εξουσία από στελέχη των ενόπλων δυνάμεων που επιχείρησαν να ανατρέψουν τον ισχυρό άνδρα της χώρας και έφεραν την Τουρκία στα πρόθυρα εμφυλίου, είναι μια ακόμη, η πλέον δραματική ένδειξη, ότι ένα τμήμα της τουρκικής κοινωνίας – και δεν είναι μόνο κάποιοι μεμονωμένοι στρατιωτικοί – αντιδρά έντονα στην υποχώρηση των κοσμικών χαρακτηριστικών της και την διολίσθηση προς τον ισλαμισμό.

Με δεδομένο τον πλήρη έλεγχο που έχει ο Ερντογάν στα σώματα ασφαλείας, η απόπειρα πραξικοπήματος που είχε την σιωπηρή υποστήριξη πολλών και προκάλεσε την ηχηρή αντίδραση πολύ περισσότερων, καταδεικνύει πως όχι μόνον η κοινωνία, αλλά και οι μηχανισμοί εξουσίας της γειτονικής χώρας είναι βαθιά διχασμένοι.

Η διαχείριση της διαίρεσης αυτής που απειλεί τον κοινωνικό και εθνοτικό ιστό της χώρας, απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, ενωτικό πνεύμα και παραχωρήσεις, κινήσεις στις οποίες δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα προβεί ο Τούρκος πρόεδρος, κάτι που σημαίνει ότι το επόμενο διάστημα το κλίμα στη γειτονική χώρα θα παραμείνει εύθραυστο. Η αβεβαιότητα θα πλήξει την οικονομία, με την επενδυτική δραστηριότητα να υποχωρεί και τον τουρισμό να δέχεται ένα ακόμη πλήγμα.

Σε ό,τι αφορά το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στην Τουρκία, ο Ερντογάν βγαίνει κερδισμένος. Τη στιγμή που κάποιοι στρατιωτικοί είχαν συλλάβει την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων, είχαν καταλάβει μέσα ενημέρωσης, και είχαν ανακοινώσει ότι ουσιαστικά ελέγχουν την χώρα, ο δημοφιλής πρόεδρος – με τους επαναλαμβανόμενους εκλογικούς θριάμβους στη διάρκεια των προηγούμενων 13 ετών – κάλεσε τον κόσμο να κινητοποιηθεί και να συγκεντρωθεί στις πλατείες και στους δρόμους για να αντιταχθεί στο πραξικόπημα. Η έκκλησή του βρήκε ανταπόκριση και εντός ολίγων ωρών το σκηνικό ανατράπηκε.

Ετσι, το πέμπτο πραξικόπημα στην σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας – μετά από αυτά που έλαβαν χώρα το ’60, το ‘ 71, το ´80 αλλά και το ’97 που είχε ως «θύμα» τον Ερμπακάν, τον πρώτο ισλαμιστή πρωθυπουργό – δεν έγινε τελικά πραγματικότητα.

Οσο για τις σχέσεις με τον υπόλοιπο κόσμο, δεν είναι σαφής η πορεία που θα ακολουθήσουν. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι στην πρώτη αντίδρασή του περιορίσθηκε να εκφράσει την ελπίδα ότι θα υπάρξει ειρήνη και σταθερότητα στην Τουρκία. Σε ανάλογο πνεύμα κινήθηκε και η δήλωση του επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας Σεργκέι Λαβρόφ που ζήτησε να μην υπάρξει αιματοχυσία. Οι συγκρατημένες τοποθετήσεις των ΗΠΑ και άλλων χωρών στο αρχικό στάδιο της κρίσης και ενώ το μέλλον του Τούρκου προέδρου παρέμενε αβέβαιο, αντανακλούν τα ανάμικτα συναισθήματα των δυτικών και όχι μόνο, έναντι του Ερντογάν, απόρροια της αυταρχικής διακυβέρνησής του στο εσωτερικό και της αμφίσημης συμπεριφοράς του στο εξωτερικό, όπου συχνά βλέπει παντού «εχθρούς» και στοχοποιεί «ξένες δυνάμεις». Στη συνέχεια, οι περισσότερες κυβερνήσεις εξέδωσαν ανακοινώσεις υποστηρικτικές της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης της χώρας.

Εάν ο Τούρκος πρόεδρος επιλέξει την αρνητική ανάγνωση των αρχικών αντιδράσεων της διεθνούς κοινότητας, και με δεδομένο τον κυκλοθυμικό χαρακτήρα του, στην πορεία η στάση του έναντι των άλλων χωρών θα γίνει ακόμη πιο αντιδραστική και η συνεργασία μαζί τους πιο δύσκολη. Από την άλλη, το τελευταίο διάστημα έχει δώσει δείγματα ρεαλισμού και υπό αυτό το πρίσμα ίσως καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τον συμφέρει περισσότερο να δημιουργήσει γέφυρες με φίλους και συμμάχους, και όχι να αναζητήσει και πάλι εχθρούς. Και, άρα, θα εστιάσει στην στήριξη που του προσέφεραν, έστω και με μικρή καθυστέρηση.

 

About The Author

Παρατηρητής και ιστογράφος θεμάτων αμυντικής τεχνολογίας. Δεσμευμένος με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και παθιασμένος με οτιδήποτε στρατιωτικό.

16 Σχόλια

  1. xm8

    Από τις αρχικές δηλώσεις των εκπροσώπων και αξιωματούχων σημαντικών κρατών, φάνηκε ότι δεν τους χαλούσε ένα πραξικόπημα, αρκεί να έφευγε ο Ταγίπ από τη μέση. Αν το καταλάβει αυτό και αν δώσει χώρο σε όσους εντός της χώρας δε θέλουν την πλήρη ισλαμοποίηση της, τότε ίσως να το σώσει τελευταία στιγμή.
    Αν όχι, θα έχουμε μια Τουρκία μόνιμα σε κατάσταση υστερίας, με ότι αυτό συνεπάγεται για τους γείτονες της και το διεθνές status που μπορεί να επηρεάσει (είναι και μεγάλη χώρα πανάθεμα την).
    Εύστοχο το άρθρο του κ. Έλλις κατά τη γνώμη μου.

    Απάντηση
      • Προβοκάτωρ

        Μα περιμέναν την εξέλιξη. Αν είχε αργήσει λίγο να φύγει ο Ερντογκάν από το ξενοδοχείο του και ήταν εύστοχες οι επιθέσεις των πραξικοπηματιών τώρα θα γράφαμε άλλα.Δεν πρέπει να μας διαφεύγει βομβών (ή εκρηκτικών) έναντι του τουρκικού κυνοβουλίου.Δηλαδή,ήταν αποφασισμένοι εξαρχής για να σκοτώσουν οι πραξικοπηματίες.Τώρα γιατί δεν κινήθηκαν δραστικά εναντίον του πλήθους φαίνεται ότι δεν είχαν διείσδυση προς τα κάτω.
        Οι εκκαθαρίσεις άρχισαν πάντως με ιδιαίτερη ζέση, όπου δεν υπήρχε έλεγχος.

        Υ.γ: Καιρός να πείσουμε την Αμερική να μα χορηγεί ετήσια βοήθεια 300εκ.$ για την αντιμετώπιση του εχθρού… 🙂

  2. Theognostos

    Η ανοικτη πλεον ισλαμοποιηση της τουρκιας ειναι γεγονος. Μετα την εκκαθαριση των ενοπλων δυναμεων και του δικαστικου μελους θα ελθει η στροφη εναντιον κρυπτοχριστιανων…ελληνων…

    Απάντηση
      • ΑΧΕΡΩΝ

        Το μόνο σίγουρο,το ερώτημα είναι ἄν θα έχουν πολιτικό αποτέλεσμα.
        Ἄν στο επόμενο Γκεζί,(που νομοτελειακώς θα έλθει),υπάρξουν θύματα όπως και στο παρελθόν,αυτό θα είναι αδιάφορο για τον Ρ.Τ.Ε,ἄν δέν του κοστίσουν την εξουσία.
        Ἄν όμως υπάρξουν θύματα και οἱ αντίπαλοι του μπορέσουν να οργανώσουν μία καλή πολιτική εκμετάλλευση του πράγματος,αλλά και μία ανοικτή αμφισβήτηση,χωρίς ανάμιξη του στρατού,μπορεί να επέλθει τέτοια αποσταθεροποίηση,που απλώς δέν θα είναι διαχειρήσιμη.

      • Πάτε καλά;

        BINGO! Αυτό ακριβώς σκέφτομαι Αχέρωντα. Και τότε μάλιστα, θα είναι ΠΟΛΥ ΠΟΛΥ ΠΟΛΥ καλύτερη η ευκαιρία για επέμβαση λόγω της πλήρους αταξίας δίπλα. Μάλιστα η επιχείρησή σου θα καλύπτεται και από το πέπλο του δικαίου αφού η επέμβαση σου θα βαφτιστεί «ανθρωπιστική επέμβαση που θα φέρει τη σταθερότητα στην περιοχή».

        ‘Εχουν μαλλιάσει τα χέρια μου να γράφω παντού (στο defencegreece, e-amyna, εδώ, στο strategyreports παλαιότερα) πως οι απέναντι είναι ΤΡΙ ΜΠΟΥ ΡΔΕ ΛΟ. Τους ξέρω λέμε, ξέρω το χάλι τους εκ των έσω- το δικό μας μπουρδέλο είναι συνοικιακό τριτοκοσμικό σε επαρχιακή κωμόπολη μπροστά στο δικό τους FKK. Η κατάσταση γίνεται όλο και περισσότερο μη διαχειρίσιμη με το μόνο συνδετικό στοιχείο παραλίων και ενδοχώρας να είναι η γλώσσα, με τη θρησκεία να παίζει διχαστικό ρόλο. Και η Ευρώπη είναι ΓΕΜΑΤΗ από τέτοια κρατίδια όπου έχουν ίδια γλώσσα αλλά τα σπάσανε λόγω θρησκείας και διαφορετικού τρόπου ζωής.

      • ΑΧΕΡΩΝ

        Κουμπάρε,ἡ Τουρκία δέν είναι,και δέν ήταν ποτέ κράτος με την έννοια που θεωρείται ένα κράτος ὡς τέτοιο στην Ευρώπη,ὁ τίτλος «Κράτος-συμμορία» μάλλον ανταποκρίνεται καλύτερα στην γείτονα χώρα,είτε ὡς οθωμανική αυτοκρατορία,είτε ὡς κεμαλική,είτε πλέον μετακεμαλική Τουρκία.
        Εδώ και αιώνες,τότε ὡς Υψηλή Πύλη,και τώρα ὡς Προεδρικό Μέγαρο,είναι ένας αρπακτικός νομάδας,πειρατής και δουλέμπορος,με μανδύα κρατικού δρώντος.
        Στις μέρες μας μάλιστα,επί Ρ.Τ.Ε,είναι όλα αυτά μαζί,και επιπλέον,είναι και κρατικοπολιτικός βραχίων του τζιχαντισμού,και μεγαλονονός του εμπορίου ναρκωτικών.
        Αντιλαμβάνεσαι,τέτοια μορφώματα δέν αντιμετωπίζονται με αποστειρωμένες μεθοδολογίες πολιτικής ορθότητος,επειδή απλούστατα έχουν πολλούς άσσους κρυμμένους στο μανίκι,και τους παζαρεύουν κάτω από το τραπέζι.
        Ὡστόσο,επειδή ακόμη και ἡ Τουρκία,που μέχρι σήμερα έφερνε πάντοτε εξάρες στα δύσκολα,μπορεί να έχει (παρα) γίνει ανυπόφορη σε κάποιους έξω,αλλά και σε κάποιους μέσα στα σύνορα της.
        Πώς θα σου φαινόταν μία μαοϊκής υφής πολιτισμική επανάσταση ὰ λα τούρκα;

      • Πάτε καλά;

        Μπα, θα διαλύσει το μπουρδέλο. Υπάρχει λόγος που τα εθνικά κράτη επικράτησαν και αυτός ο λόγος δεν είναι ο ωροσκόπος των κρατών, η τύχη, το σύμπαν κοκ. Αυτός ο λόγος είναι η μακροχρόνια σταθερότητα. Κράτη σαν την Τουρκία με τον έναν ή τον άλλον τρόπο έχουν ημερομηνία λήξης. Μπορεί να τα τιγκάρεις στα συντηρητικά (πχ εκβιασμοί, εξυπηρετήσεις αναγκών κοκ) αλλά αργά ή γρήγορα, επειδή δεν μπορούν πάντα να ικανοποιούν όλον τον κόσμο, αποσταθεροποιούνται και διασπώνται.

        ‘Οσο για την μαοική πολιτισμική επανάσταση, θα σου πω τη διαφορά: Η αποδοχή του κομμουνισμού στην εθνικά ομοιογενής Κίνα ήταν καθολική όταν ο Μάο έκανε την επανάσταση. Απέναντι έχουμε τριμπούρδελο.

      • ΑΧΕΡΩΝ

        ὰ λα τούρκα,τζάνουμ,ὰ λα τούρκα.
        Μήν σου διαφεύγει,ότι απέναντι έχει παίξει αφομοίωση επί αιώνες (asimilasyon το λένε στην νεο-τουρκική),όλο και κάποιοι έχουν μπεί στο καλούπι.
        Σήμερα,δέν βρίσκεις ούτε κἄν τις μουσουλμανικές ιδιαιτερότητες των Γιουρούκων και των Τσερκέζων,που υπήρχαν πρίν 100 χρόνια,πρακτικώς μόνο οἱ Κούρδοι,λίγο οἱ Λαζοί,και ακόμα περισσότερο,οἱ θρησκευτικώς προσδιοριζόμενοι (Αλεβίτες,ἤ Σούφι),και οἱ οπαδοί κοσμοθεωριών,βλέπε κοσμικοί ἤ ισλαμιστές είναι που διακρίνονται.
        Και επειδή κουτσά-στραβά,όλοι έχουν στριμωχτεί στο πλαίσιο του Milyet,εκεί μέσα θα δοθεί και το ντέρμπυ.
        Πεδίον δόξης λαμπρό,σου λέω.

      • ΑΧΕΡΩΝ

        Όταν το πραγμα πάει στις φράξιες,το πλεονέκτημα το έχουν οἱ οπαδοί του σουλτάνου,επειδή δέν έχουν διχοστασίες και αμφιταλαντεύσεις.(ἄν και κάποιοι Κούρδοι είναι Σουνίτες,και ελπίζουν σε μία σουνιτική ισοπολιτεία,είναι μάλλον χλιαροί για να αντιπαρατεθούν με τους νεοοθωμανούς όταν στοχοποιούν τους Κούδους)
        Αντιθέτως,οἱ Αλεβίτες,κατ᾿εξοχήν κορμός της κοσμικής φράξιας,περιλαμβάνουν Τούρκους κοσμικούς/κεμαλικούς/εθνικιστές,αλλά και Κούρδους κοσμικούς/αντικεμαλικούς/αντιεθνικιστές.
        Αλλά,και Τούρκους κοσμικούς χωρίς άλλον προσδιορισμό,δλδ ούτε έντονα εθνικά αισθήματα,ούτε ιδιαίτερα κεμαλικά ανακλαστικά,αλλά πάντως σίγουρα όχι τρελαμένους με τζαμιά,Συρίες και Σαρίες.

  3. manolis

    Επειδη ακουω κατι φωνες τυπου «ευκαιρια» κλπ κλπ. :
    «Για τις εξελίξεις στην Τουρκία ζητήσαμε την άποψη του Στρατηγού ε.α, επίτιμου Αρχηγού ΓΕΣ, πρώην υπουργού Εθνικής Αμύνης κ. Φράγκου Φραγκούλη. Ο Στρατηγός, έχοντας υπηρετήσει στην Τουρκία ως στρατιωτικός ακόλουθος, άριστος γνώστης της τουρκικής γλώσσας και εξαιρετικός αναλυτής των τεκταινομένων στην γείτονα ( εξαιρετική η παρουσίαση του στο βιβλίο του «Ποια Τουρκία; Ποιοι Τούρκοι;») μας έκανε την εξής, λακωνική, αλλά ουσιαστική, δήλωση:
    Η φωτιά στο σπίτι του γείτονα δεν είναι καλό για κανένα».

    http://eleytheriadhs.blogspot.gr/2016/07/blog-post_358.html

    Απάντηση
    • ΑΧΕΡΩΝ

      Μέχρι τώρα,ὁ γείτονας μας ἐκανε εμπρησμούς,κι εμείς το καταπίναμε,τώρα ἄς καούν και τα δικά του αμπέλια,να δεί το γούστο.
      Και από αδελφικό χέρι μάλιστα,εμείς απλώς κοιτάμε.
      Θα θέσω πάλι το αγαπημένο μου ρητορικό ερώτημα:γύρω-γύρω από το Ισραήλ,μαίνονται,ἤ σέρνονται εμφύλιοι.
      Πόσο το χαλάει το Ισραήλ αυτή ἡ πραγματικότητα;

      Απάντηση
      • Πάτε καλά;

        Εν μέρει έχεις δίκιο αλλά δεν είναι το Iσραήλ μόνο του: για την ακρίβεια από την Αλγερία έως το Ιράν και από την μακαραίτισσα Γιουγκοσλαβία έως το Σουδάν, η περιοχή is on fire. Literally.

      • ΑΧΕΡΩΝ

        Ξέρεις,εδώ το πράγμα αρχίζει να γίνεται σουρρεαλιστικό,όταν θρηνούμε για την Τουρκία που…χάσαμε (το τρελλό κελεπούρι δηλαδή…)
        Χώρα που μας έχει κάνει την ζωή πατίνι,και κερδίζει από πάνω,όπως με τις προσφυγικές ροές,με τα νταβατζιλίκια στην Ε.Ε,με την δική μας εθελοδουλεία.
        Ἄν το γυρίσουν οἱ Τούρκοι στον εμφύλιο,εμάς τι ακριβώς θα μας χαλάσει;
        Μήπως θα γίνουν οἱ απέναντι πιό επικίνδυνοι;
        Ἤ μήπως εμείς πιό λάπατα;

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: