To ελαφρύ άρμα μάχης Strv 74 ήταν ένα εξ ολοκλήρου σουηδικής σχεδίασης άρμα βασισμένο στην εξέλιξη του ελαφρού άρματος μάχης του Β’ΠΠ Strv m/42.

Το Σουηδικό άρμα Stridsvagn 74 στον προαύλιο χώρο του Στρατιωτικού Μουσείου Μπόντεν. (Πηγή: Wikipedia)

Οι Σουηδοί έχουν μεγάλη ιστορία στη παραγωγής εγχώριων όπλων και αυτό φάνηκε κατά τη διάρκεια του Β’ΠΠ (1939-1945) –από δυτικά, η χώρα απειλούταν από τους Γερμανούς, οι οποίοι προσφάτως είχαν καταλάβει τη Νορβηγία και ανατολικά, από τους Σοβιετικούς οι οποίοι διεξήγαγαν πόλεμο εναντίον της Φιλανδίας σε δύο περιπτώσεις, το Χειμερινό Πόλεμο (1939-1940) και το Πόλεμο Διαρκείας (1941-1944).

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η Σουηδία μπορούσε να διατηρήσει την ουδετερότητας της αν όχι πριν την παραγωγή διάφορων τύπων αρμάτων μάχης. Μία από τις προπολεμικές προσπάθειες για το σχεδιασμό ενός άρματος μάχης έγιναν το 1943 με το L-60 (Strv-60), το οποίο στη συνέχεια ακολούθησαν τα ελαφριά άρματα Strv-38 και Strv-39, με αποκορύφωμα το ελαφρύ άρμα μάχης Strv m/40 του 1941. Η πρωτοβουλία του Strv m/40 δημιούργησε το Strv m/42 το οποίο έγινε το πρώτο σουηδικό άρμα που διέθετε πυροβόλο διαμετρήματος 75 χιλιοστών –του ίδιου επίπεδου με την εξέλιξη παρόμοιων οπλικών συστημάτων, εκείνης της εποχής, σε όλο τον κόσμο. Οι «ρίζες» όλων των σουηδικών αρμάτων εντοπίζονται στο 16 τόνων όχημα AB Landsverk «Lago”.

Το Strv m/42 παρουσιάστηκε τον Απρίλιο του 1943 και η παραγωγή του έφτασε τις 282 μονάδες τον Ιανουάριο του 1945. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950, για να εκπληρώσουν το ρόλο του ταχυκίνητου ελαφρού άρματος μάχης, εμφανίστηκαν, ενός ικανού αριθμού παραλλαγές αρμάτων χάρις στο 75 χιλιοστών πυροβόλο τους –παρόμοιο με το γερμανικό σύστημα πυροβόλου σειράς StuK 37 L/24 των 7,5 εκατοστών. Το όχημα διέθετε πλήρωμα τεσσάρων ατόμων και ήταν οπλισμένο μετωπικά, στα πλευρά και την οροφή του πύργου με όχι λιγότερα από τέσσερα πολυβόλα των 8 χιλιοστών. Η κίνηση παρέχονταν από διάφορους κινητήρες οι οποίοι ταξινομούνται στην ιπποδύναμη από 325 έως 380 ίππους. Το σκάφος διέθετε ανάρτηση με αντιστρεπτικούς δοκούς και η μέγιστη ταχύτητα του ήταν 42 χιλιόμετρα ανά ώρα –ικανοποιητική για τις μηχανοκίνητες δυνάμεις της εποχής.

To Stridsvagn Strv/74 κατασκευάστηκε πάνω στο σκάφος του άρματος m/42. (Πηγή: www2.landskrona)

Σε σύγκριση με το προγενέστερο m/40, το m/42 διέθετε ένα επιπλέον ζεύγος εδαφικών τροχών κάτω από το μεγαλύτερο σκάφος, τροποποιημένο στρογγυλεμένο πύργο και ισχυρότερο πυροβόλο.

Μετά τον πόλεμο, η πολυάριθμη διαθεσιμότητα της σειράς του Strv m/42 ανάγκασε τις σουηδικές στρατιωτικές αρχές να πάρουν μία απόφαση σχετικά με τα άρματα. Αντί να επενδύσουν σε ένα πολύ ακριβό πρόγραμμα νέου άρματος μάχης, τροποποίησαν τα οχήματα Strv m/42 για ένα νέο σχεδίου άρμα μάχης. Καθώς η γερμανική απειλή είχε εξαλειφτεί, ο κύριος αντίπαλος που είχε αντιμέτωπο η Σουηδία, παρέμενε η Σοβιετική Ένωση. Ο Σουηδικός Στρατός κινήθηκε, επίσης, μπροστά με την εξαγορά του εξαιρετικού και πολύ μοντέρνου Βρετανικού άρματος μάχης Centurion για να βοηθήσει τις μηχανοκίνητες δυνάμεις της πρώτης γραμμής (γνωστό στη Σουηδική κωδικοποίηση ως “Strv 101/ Strv 102”). Το νέο άρμα βασισμένο στο σχέδιο του Strv m/42, θα χρησιμοποιηθεί για να συμπληρώσει το νέο άρμα μάχης στα Σουηδικά Τεθωρακισμένα –το άρμα κωδικοποιήθηκε ως «Stridsvagn 74».

Απο την εναρξη της παραγωγής του το 1958 εως το 1984 κατασκευάστηκαν συνολικά 659 άρματα. (Πηγή:ointres)

Το Strv 74 διατήρησε κάποιες από τις ιδιότητες του αρχικού μοντέλου Strv m/42 αν και επικεντρώνεται κυρίως γύρω από το υπάρχων σκάφος. Ο σχεδιασμός παρείχε ένα ολοκαίνουριο, ηλεκτρικά κινούμενο (εφεδρικά χειροκίνητο) πύργο οποίος διέθετε πυροβόλο 75 χιλιοστών, προερχόμενο από ένα αντιαεροπορικό πυροβόλο.

Ο καινούριος βενζινοκίνητος κινητήρας της Scania-Vabis τοποθετήθηκε στο πίσω διαμέρισμα, ενώ ένα νέο σύστημα μετάδοσης συνδέθηκε στο σύστημα κίνησης για βελτιωμένη παντός εδάφους επίδοση. Φαρδύτερες ερπύστριες επέτρεπαν την καλύτερη μετατόπιση του εδάφους και την πρόσφυση σε ανώμαλες επιφάνειες. Το σύστημα ανάρτησης αντιστρεπτικών δοκών παρέμεινε όπως και το πλήρωμα των τεσσάρων ατόμων (Αρχηγός, Πυροβολητής, Γεμιστής και Οδηγός). Ο οδηγός ήταν στο μπροστινό αριστερό μέρος του σκάφους και το υπόλοιπο πλήρωμα βρισκότανε στο διαμέρισμά του πύργου. Η επιλογή του πυροβόλου κωδικοποιήθηκε ως το πυροβόλο Strv 74 των 7,5 εκατοστών (75 χιλιοστών). Η προστασία του άρματος επιτυγχάνονταν μέσο δύο πολυβόλων ksp m/39 Strv των 8 χιλ.-ένα εξ αυτών τοποθετημένο ως συζυγές στο πυροβόλο. Το νέο όχημα ζύγιζε 25 τόνους καθώς η θωράκιση του, περιμετρικά σε όλες τις πλευρές, κυμαινόταν από 15 έως 80χιλ.

Η κίνηση του Strv 74 παρεχόταν μέσο ένα ζεύγους βενζινοκινητήρων Scania-Vabis 607 με απόδοση 170 ίππων ο καθένας (340 ίππους σε συνδυασμό). Η επιχειρησιακή αυτονομία του ήταν περίπου τα 190 χιλιόμετρα και ήταν συμβατή με τα σχέδια της εποχής. Η μέγιστη ταχύτητα σε οδόστρωμα ήταν τα 45 χλμ/ώρα, μια βελτίωση σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό του m/42.

Λόγο του μεγάλου πλεονάσματος αρμάτων stridsvagn 74, πολλά από αυτά χρησιμοποιήθηκαν ως στόχοι στα πεδία βολή αρμάτων του Σουηδικού Στρατού. Στη φωτογραφία ένα stridsvagn 74. (Πηγή: smhs)

Εξωτερικά, το Strv 74 είχε εμφάνιση ως ένα συμβατικό άρμα του Ψυχρού Πολέμου. Το σκάφος ήταν καλοσχηματισμένο με ολοκληρωμένη υπερκατασκευή η οποία μετέφερε το τριμελές πλήρωμα, τον πύργο, την μετάδοση, τις δεξαμενές καυσίμου, τα πυρομαχικά και τους κινητήρες. Το σύστημα κίνησης ενσωματώνει έξι εδαφικούς τροχούς σε κάθε πλευρά της ερπύστριας, καθώς και ένα μπροστινό κινητήριο και ένα οπίσθιο ρυθμιστικό τροχό. Τρεις τροχοί υποστηρίξεως ήταν τοποθετημένοι στο πάνω μέρος της ερπύστριας και δεν υπήρχαν πλευρικές ποδιές θωράκισης. Ο πύργος συνθέτης σχεδίασης τοποθετήθηκε μπροστά από το μέσο του σκάφους ως μία αρκετά μεγάλη εγκατάσταση με καλά κεκλιμένες πλευρές και ισχυρό πυροβόλο. Η πίσω προεξοχή του πύργου ήταν σημαντική διότι επέτρεπε την αύξηση του εσωτερικού αποθηκευτικού χώρου. Το πυροβόλο προεξείχε από το μπροστινό μέρος του πύργου με το συνηθισμένο τρόπο, και όπως αναμενότανε, είχε στη βάση του το βλητικό ασπίδιο, ένας μικρός φλογοκρύπτης τοποθετήθηκε στο μπροστινό μέρος του πυροβόλου. Δεν διέθετε εκτονωτή αερίων.

Η παραγωγή του Strv 74 ξεκίνησε το 1958 και διήρκεσε έως το 1984 όπου και κατασκευάστηκαν 659 άρματα. Όντας προερχόμενο από τα υπάρχοντα σκάφη και πύργους του m/42, τα οποία διέθεταν δύο διαφορετικά συστήματα μετάδοσης, προέκυψε η υλοποίηση δύο διαφορετικών μορφών διαμορφώσεων –το Strv 74H και το Strv 74V. H πρώτη διαμόρφωση ήταν βασισμένη στο σκάφος m/42 TH (με το υδραυλικό κιβώτιο ταχυτήτων 2 x Atlas του 1943) καθώς το μεταγενέστερο κατασκευάστηκε από τη σειρά m/42 TV (με το υδραυλικό κιβώτιο ταχυτήτων Landsverk S-8082 / Volvo VL 420 του 1948).

Στην υπηρεσία το Strv 74 αποδείχτηκε ένα αξιόπιστο και ικανό άρμα μάχης της μεταπολεμικής εποχής του Ψυχρού Πολέμου, αν και υπέφερε από το σαφώς υψηλό πλευρικό προφίλ λόγω της εξογκωμένης δομής του σκάφους και του σχεδιασμού του πύργου όπου επενέβαιναν οι τρεις του πληρώματος. Σε συνδυασμό, όλα αυτά παρείχαν ένα πολύ δελεαστικό στόχο στα εχθρικά αντιαρματικά και τις τεθωρακισμένες μονάδες της περιοχής. Ευτυχώς το Strv 74 δεν συμμετείχε ποτέ σε πολεμικές επιχειρήσεις σε οποιοδήποτε επίπεδο και ουσιαστικά αποδείχτηκε ως ένας ακόμα αποτρεπτικός παράγοντας –όπως και πολλά άλλα σουηδικά στρατιωτικά σύστημα εγχώριας κατασκευής των τελευταίων 100 ετών.

Τα άρματα μάχης Strv 74 αρχικά χρησιμοποιήθηκαν για να καλύψουν την κύριο όγκο των τεθωρακισμένων δυνάμεων της Σουηδίας μέχρι την τελική άφιξη, στην υπηρεσία, του Strv 101/102. Διαμέσου των ετών, ο ρόλος του ως ένα σύστημα πρώτης γραμμής μειώθηκε δραματικά σε σημείο που το Strv 74 να μεταπέσει στο επίπεδο τεθωρακισμένου οχήματος υποστήριξης πεζικού και σε αποστολές δεύτερης γραμμής. Παρά την παρουσίαση του το 1958, το Strv 74 κατάφερε να υπηρετήσει αξιοπρεπώς μέχρι το 1984 όπου αποσύρθηκε επισήμως από όλα τα στρατιωτικά καθήκοντα του. Με τα χρόνια υπηρεσίας στη «πλάτη» του, οι πύργοι των Strv 74 αφαιρέθηκαν και τοποθετήθηκαν ως σταθερά αμυντικά πολυβολεία στα πλαίσια της προετοιμασίας για εχθρική εισβολή –οι Σουηδοί προωθούν συνεχώς τη άμυνα τους πάνω από άλλες στρατιωτικές προσεγγίσεις, ένα δόγμα που συνεχίζει να υφίσταται ακόμα και σήμερα (2013).

Πέρα από τη αντικατάσταση του με την άφιξη της σειράς άρματος Strv 101/102, η εγχώρια σουηδική εφευρετικότητα κατάφερε να δημιουργήσει το ξεχωριστής εμφάνισης αμυντικού προσανατολισμού το άρμα δίχως πύργο Strv 103 (επίσης γνωστό και ως “S-Tank”). Οι σειρές αρμάτων Strv 101/102 και Strv 103 αποτέλεσαν την ραχοκοκαλιά των τεθωρακισμένων δυνάμεων της Σουηδίας μέχρι τη δεκαετία του 1990.

Διαβάστε επίσης:

Άρμα μάχης Stridsvagn 122 (Strv 122)

ΔΕΝ επιτρέπονται απαξιωτικοί και υβριστικοί χαρακτηρισμοί εναντίον στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Υποβάλλοντας το σχόλιο σου επιβεβαιώνεις ότι έχεις διαβάσει και αποδεχθεί τους όρους χρήσης και σχολιασμού του ιστοτόπου. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές. Οι απόψεις που εκφράζονται δεν αντιπροσωπεύουν εκείνες της "Προέλασης" και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.

Σχολιάστε

Αρέσει σε %d bloggers: